Sayýn üyemiz,

Daha önce bu soruyu yanýtladýðýmý hatýrlýyorum. Faktör 13 pýhtý oluþumunda rol oynayan bir faktördür. Pýhtýnýn daha saðlam ve sýký olmasýný saðlar. Bir damar zedelenmesi ve kanama olduðunda pýhtý oluþup kanamanýn durmasý beklenen ve olmasý gereken bir durumdur ve faktör 13 oluþan bu pýhtýnýn saðlam ve dayanýklý olmasýný saðlar. Bu faktörün eksikliði ise kanamalarý kolaylaþtýrýr. Vicudumuzdaki bütün yapý taþlarý genler tarafýndan üretilir. Genlerimiz sabit yapýlar olmayýp bazý deðiþikliklere uðrarlar. Eðer genlerimiz sabit olsaydý bir anne ve babadan doðan bir çocuk týpatýp ebeveynlerine benzerdi oysa durum böyle deðildir. Çocuk, anne ve babadan bazý özellikler alýr ama týpatýp onlara benzemez. Bu durum her doðan ferdin kendine özgü bir gen yapýsýna sahip olmasý nedeniyle oluþur. Bu deðiþim, anne-babadan aldýklarý genlerde oluþan deðiþim (mutasyon) ile açýklanýr. Sizde oluþan durum ise faktör 13 ü oluþturan gen yapýsýnda olan ufak bir deðiþikliði ifade etmektedir. Oluþan belki milyonlarca mutasyondan biridir ve eriþkin toplumun %13.6 sýnda sizdeki bu mutasyon vardýr. Bu mutasyonun varlýðý ne gibi deðiþikliklere yol açar diye sorulduðunda, bugünki bilgilerimiz dahilinde verilebilecek en basit cevap bu þahýslarýn pýhtý oluþumuna hatta daha saðlam pýhtý oluþumuna sahip olduklarýdýr. Bu kanamalrda oluþan pýhtý açýsýndan belki iyi bir þeydir ama kendiliðinden damar içinde oluþan pýhtýlarý da kolaylaþtýrabilir mi dendiðinde bu soruya tam cevap vermek zordur. Behçet hastalarýnda damarlar içinde pýhtý oluþmasýna daha fazla bir meyil söz konusudur. Üstelik bu pýhtýlar çok sert ve sýkýdýr. Acaba Behçet hastalarýnda sizde olduðu gibi faktör 13 V34L mutasyonu mu vardýr? O yüzden mi pýhtý oluþumuna meyilleri vardýr ve üstelik bu pýhtýlar çok saðlam ve sýkýca damar duvarýna yapýþýktýr? Bu konuda çeliþkili çalýþmalar vardýr. Kesin bir þey söylemek zordur. Peki bu faktörün V34L mutasyonunun varlýðý kalp krizi riskini arttýrýr mý? Bu konuda da çok çeliþkili çalýþmalar vardýr. Hatta bazý çalýþmalar tam tersini söylemekte ve kalp krizleri açýsýndan koruyucu olabileceðini bile belirtmektedir. Baþka bazý çalýþmalar ise tersini söylemekte ve riski bir parça arttýrabileceðini belirtmektedir. Yani kesin bir þey yoktur bu açýdan. Sadece bu faktörün varlýðýna bakarak kalp krizi açýsýndan telaþlanmanýz yersiz.

RF deðerinin 20 altýnda olmasý ise zaten beklenen bir sonuçtur ve kalp krizi ile ilikisi yoktur.

Ürik asid düzeyinin normalin biraz üstünde olduðu görülüyor. Bu durum sizde gut hastalýðý oluþma riskini arttýrabilir ama þart deðildir. Ancak yüksek ürik asit düzeyleri de damarsal olaylarýnýn riskini biraz arttýran bir faktördür. Belki anti-CCP düzeylerinin yüksek olmasý da ayný sonucu doðurabilir yani riski arttýrabilir. Sanýrým muayene olduðunuz hekim bir kaç risk faktörünü bir arada görünce sizi uyarma ihtiyacý duymuþ ancak bu kesin deðildir çünkü kalp krizi gibi damarsal olaylarda pek çok risk faktörü ve genetik olaylar birlikte rol alýrlar. Öyle ki,  pek çok risk faktörünü taþýyan bir birey hayatý boyunca hiç kalp krizi geçirmez iken hiç riskli görmediðiniz bir birey kalp krizi geçirebilir. Oldukça karmaþýk mekanizmalar bu olaylarda rol alýr. Ancak mantýk ve bilimsel çalýþmalar riskleri olabildiðince minimale indirmenin gerekliliðini söylemektedir. Kafanýzýn oldukça karýþtýðýný tahmin edebiliyorum çünkü henüz biz hekimlerin de anlayamadýðý ve çözümleyemediði pek çok mekanizma söz konusudur. Son söz olarak, kalp krizi geçirme þüphesi ile yaþamaktansa eriþkin yaþlardaki insanlara önerilen þeyleri size de tavsiye edeceðim. Kilonuza dikkat edin, hareketli hatta sportif bir yaþam sürün, sigaradan kesinlikle uzak durun, Behçet hastalýðýnýzýn aktivasyonu açýsýndan düzenli kontrol olun. Coraspin kullanmanýz mantýklý ama deposillin kullanýmý konusu çeliþkili biraz. Öneren de var önermeyen de. Eðer kanlý balgam söz konusu olursa ileriki bir tarihte, derhal doktorunuza danýþýn, coraspini hemen kesmeniz gerekli olabilir. Bunun dýþýnda coraspin faydalý ve koruyucu. Kolþisin denilen ilacý kullanmýyorsunuz anladýðým kadarý ile oysa bu ilaç Behçet hastalýðýnda bazý açýlardan koruyucu bir rol oynayabilir. 38 yaþlarýndasýnýz, eðer 45-50 yaþlarýna kadar Behçet hastalýðýnýn etkilerinden korunursanýz zaten bu yaþlardan sonra Behçet hastalýðý yavaþ yavaþ etkisini kaybedecektir.

Umarým kafanýzdaki bazý soru iþaretlerini aydýnlatmýþýmdýr.

Saðlýcakla..

Dr. Bülent Bütün