idrarda ürik asit kristalleri,idrarda kum
Soru:
18 aylýk oðlum var geçen gün genel muayene ye diye doktora götürdüm ve kan idrar tahlili istediler kan deðerleri normal çýktý. idrar tahlilinin altýnda ise her sahada nadir lökosit ve az miktarda ürik asit kristalleri görüldü yazýyor. doktor bize ailede kum taþ döken varmý diye sordu yok dedik tamam önemli deil dedi ama bizim aklýmýza takýldý baþka doktora götürmelimiyiz?
Doktor Uye Yorumu
idrarda ürik asit kristalleri,idrarda kum
Anemnez bilgileri(sorgulama) böbrek taþý oluþumu için yatkýnlýk mevcut mu ipuçlarý verebilir(çocuðunuzda þu an ispat edilmiþ böbrek taþý yok).Ýdrarda ürik asit kristali hayvansal gýda aðýrlýklý veya proteinden zengin beslenmeye baðlý olarak görülebilir. Ýdrarda Ürik asit kristali görülen herkesde böbrek taþý oluþur diye bir kavram yoktur.Ancak ailede böbrek taþý oluþma öyküsü varsa yatkýnlýk artar. Sizin çocuðunuza üriner sistem usg yaptýrmanýz uygun olur.Çocuðunuzda devam eden mikroskopik hematüri(tam idrar tekikinde mikroskopik incelmede kan görülmesi),tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu varsa taþ oluþumu kolaylaþabilir(tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu varsa anatomik bir defekt açýsýndan usg dýþýnda daha ileri tetkikler gerekir) lk etapta üriner sistem usg,idrar kültürü(eðer aþýrý huysuzluk aðlama ,piþik ya da idrarda lökosit her sahada 5 ve üzeri ise) ,spot idrarda ürik asit bakýlabilir. Üriner sistem böbrekler, üreter, mesane(Ýdrar kesesi) ve üretradan oluþur. Ýdrar böbreklerde üretilir. Üreterler aracýlýðýyla mesaneye iletilir. Mesane vücuttüretilen idrarýn depolanma yeridir. Mesanede biriken idrar belli bir hacme ulaþýnca idrar hissi oluþur ve idrar üretra yoluyla dýþarý atýlýr. Üriner sistem taþlarýnda klinik ve öykü Klinik bulgular taþýn özelliklerine ve yaþa göre deðiþir.
 | Taþ ne kadar büyükse semptomlarý o kadar fazla olur. Bununla beraber büyük olup da semptom vermeyen taþlar da olabilir. |
| Taþýn yeri önemlidir. Üriner sistemdeki fizyolojik darlýk yerlerinde ve mesane de bulunan taþlar daha semptomatiktir. |
| Taþ idrar akýmýný engelliyorsa klinik bulgular belirgindir. |
| Taþýn pelvis renalisten mesaneye doðru hareket etmesi klinik bulgularý arttýrýr. |
| Hastalarda taþla beraber idrar yolu enfeksiyonu olmasý da bulgularý arttýrýr. |
Büyük çocuklarda yan aðrýsý ve idrarda kan görülmesi (Makroskopik veya mikroskopik) en sýklýkla görülen bulgulardýr ve taný koydurucudur. Küçük çocuklar genellikle spesifik bir bulgu vermezler. Huzursuzluk en bariz klinik bulgu olabilir. Ayný zamanda kusma ataklarý da taþ hastalýðýnýn bulgusu olabilir. Bu yaþ grubunda da hematüri karþýmýza çýkabilir.
Genelde taþ hastalarý 5 ana klinik bulgu ile baþvururlar.
Þiddetli yan aðrýsý. Genellikle kasýða ve karýna doðru yayýlýr.
Ýdrarda kan görülmesi. Çoðunlukla makroskopiktir. Beraberinde aðrý olur veya olmaz.
Hastanýn idrar yolu enfeksiyonu saptanmýþtýr. Bu amaçla istenen radyolojik inceleme sýrasýnda taþ saptanýr.
Hiç bir semptom vermeyen taþlar. Genellikle baþka bir sebeple istenen radyolojik inceleme sýrasýnda saptanýr.
Hastanýn inatçý mikroskopik hematürisi vardýr. Ýncelemeler sýrasýnda hastaya taný konulur.
Taþý saptanan olgularda mutlaka iyi bir soy geçmiþ öyküsü alýnmalýdýr. Taþ hastalýðýnýn önemli bir bölümü kalýtsaldýr.
| Ýdiopatik hiperkalsürili hastalarýn %70inde ailede taþ hastalýðý tanýmlanmýþtýr. |
| Sistinüride aminoasit transport bozukluðu vardýr ve sistin taþlarý oluþur. Otozomal resesif geçiþ söz konusudur. |
| Glisinüri nadir görülen kalýtsal bir anomalidir ve oksalat taþlarýna yol açar. |
| Pürin metabolizma bozukluklarý ür,k asit taþlarýna, xantinüri xantin taþ oluþumuna neden olur. |
Öz geçmiþ de mutlaka sorgulanmalýdýr. Daha önce geçirilen ÝYE öyküsü, tekrarlayan karýn aðrýsý ve hematüri ataklarý, sývý alýmý, vitamin kullanma öyküsü, beslenme alýþkanlýklarý, günlük aktiviteler (sürekli oturma hali) mutlaka ayrýntýlý araþtýrýlmalýdýr. Daha önce geçirilen üriner sistem operasyonlarý, kronik hastalýk öyküsü (renal tübüler asidoz, kýsa baðýrsak sendromu vb) ayrýntýlar dikkatlice deðerlendirilmelidir.
Hastanýn beslenme özellikleri de mutlaka sorgulanmalýdýr. Özellikle yüksek oksalat içeren gýdalar (Cips, kraker, bisküvit, kola, çay, kahve, çerez, maydonoz, domates, çikolata, vb-oksalat taþý), aþýrý süt ve süt ürünü tüketimi (Kalsiyum taþý), fazla hayvansal gýda tüketimi (ürik asit taþý), fazla tuz tüketimi (hazýr gýdalar, hamburger, tost vb.) taþ oluþumuna zemin hazýrlayan faktörlerdir.
Özellikle uygunsuz ilaç tüketimi de taþ için hazýrlayýcý bir faktördür. Yüksek doz vitamin D ve Vitamin A kullanýlmasý önemli bir taþ sebebidir. Bunun dýþýnda anti-kanser ilaçlar, idrar söktürücüler (loop diüretikler), glukokortikoidler, bazý antibiyotikler (Ciprofloxasin, sulfonamidler, ceftriaxon) taþ için kolaylaþtýrýcý faktörlerdir.
Su tüketimi olgularda taþ oluþumunu belirleyen en önemli faktördür. Altta yatan metabolik bir hastalýk olsa bile iyi sývý tüketen olgularda taþ olasýlýðý azalýr. Çay oksalat içeriði sebebi ile, portakal suyu Ca içeriði sebebi ile, spor içecekleri Tuz ve sukroz içeriði sebebi ile fazla tüketilmemelidir.
Yapýlan laboratuvar çalýþmalarý taþ hastalýðýnda destekleyici bulgular saðlar. Yapýlan tüm laboratuvar çalýþmalarýnda tek bir amaç vardýr; o da taþýn metabolik yapýsýnýn anlaþýlmasýdýr. Taþýn hangi tip bir taþ olduðu anlaþýlýrsa, tedavi konusunda da yardýmcý olacaktýr. Eðer taþ bir þekilde elde edilirse mutlaka taþ analizi yapýlmalýdýr. Böylece taþýn hangi tip olduðunu araþtýrmak için yapýlan onca metabolik giriþime gerek kalmaz. Tedavi de ona göre düzenlenir.
Ancak taþý elde etmek her zaman mümkün olmadýðýndan metabolik deðerlendirme açýsýndan özellikle yapýlmasý gereken analizler:
1- Böbrek Fonksiyon testleri, ALP, Ürik asit, Ca,P, Mg, hemogram
2- Kan Gazlarý
3- R.Ýdrar, Ýdrar KAB, spot idrar Na,K,Ca,Ürik asit, oksalat, sitrat, magnezyum, Kreatinin
4- 24 saatlik idrarda,Ca, Protein, Mikroalbümin, oksalat, sitrat, ürik asit, kreatinin
5-Ýdrar ve kan Aminoasit Kromotografisi
Halen taþýn saptanmasý ve takibinde en önemli araþtýrma Ultrasonografidir. Tedavi seçeneði, acil tedavi gereksinimi gibi konularda da yol göstericidir. USG yönteminin kolay ulaþýlamadýðý durumlarda direk grafiler de taþýn saptanmasý konusunda özellikle opak taþlarda yardýmcý olabilirler.
Birçok vaka da taþlar elde edilemediðinden olgularda mutlaka metabolik deðerlendirme yapýlmalýdýr. Ancak bu deðerlendirme özellikle mevcut enfeksiyon ve akut durum ortadan kaldýrýldýktan sonra yapýlmalýdýr. Çocukluk yaþ grubundaki taþlar:
| % 45-65 Ca Oxalat |
| %14-30 Ca Fosfat |
| %5-10 Sitrüvit,Ürik asit ve Sitrat |
Metabolik deðerlendirme için en uygun zaman enfeksiyonun olmadýðý ve herhangi bir tedavinin uygulanmadýðý zamandýr. Yukarýda belirtilen laboratuvar araþtýrmalarý mutlaka yapýlmalýdýr. Anlýk alýnan idrarla (spot idrar) beraber, mümkünse mutlaka 24 saatlik idrar da toplanmalýdýr. Spot idrarda ve 24 saatlik idrar da:
24 saatlik idrar Normalleri
| Kalsiyum < 4 mg/kg/gün |
| Sodyum < 3 mEq/kg/gün |
| Potasyum >3 mEq/kg/gün |
| Oxalat < 40 mg/1.73 m2/gün veya <2mg/kg/gün |
| Urik asit < 815 mg/1.73 m2/gün |
| Sitrat > 180 mg/g kreatin |
| Sistin < 60 mg/1.73 m2/gün |
| Total miktar > 1 ml/kg/saat |
Spot Ýdrar Normalleri
| Kalsium/kreatin Çocuk < 0.21 mg/mg |
| Bebek < 0.6 mg/mg |
| Oxalat/kreatin Çocuk > 4 yaþ < 0.1 mg/mg |
| Çocuk <4 yaþ < 0.15 mg/mg |
| Bebek < 6 ay < 0.3 mg/mg |
| Urik asit < 0.53 mg/dl GFR |
| Sitrat/kreatin > 0.51 g/g Ürik asit taþlarý |
Ürik asit taþlarý geliþmekte olan ülkelerde böbrektaþý görülen çocuklarda % 5 in üzerinde görülür.
Pürin metabolizmasýnýn son ürünü olan ürik asit özellikle idrar asidik ise çözülmez hale gelir (pH<5.5). Ýdrar pHý alkaliye doðru kaydýkça ürik asit çözünür hale gelir. Ýdrarda ürik asitin yüksek olmasý ürik asit taþlarýnýn önemli sebebidir. Bazý doðuþtan metabolik bozukluklar yanýnda, myeloproliferatif hastalýklar, hücre parçalanmasýna sebep olan hastalýklar kanda ve idrarda ürik asitin yükselmesine sebep olurlar. Bazý metabolik hastalýklarda kanda ürik asit yüksek olmadan da idrarda yüksek konsantrasyonlar saptanabilir. Özellikle ürik asit ve Ca taþlarýnýn birlikteliði sýk olarak görülür.Ürik asit taþlarý opak olmayan taþlardýr.Yani direk grafilerde görülmeyebilirler. USG ve BT ile tanýnýrlar. Tedavide sývý alýmýnýn arttýrýlmasý yanýnda idrar pHýnýn alkaliye kaydýrýlmasý faydalýdýr. K sitrat bu açýdan etkindir. Ca ve ürik asit taþlarýnýn birlikteliðinde K-sitrat, Thiazid grubu ve allopurinol birlikte kullanýlabilir.
Bu Soru 9376 kere okunmuştur.
Bu sayfanın linki başarıyla arkadaşınıza gönderilmiştir.
Editor onayı gerektirir..
Ek Soru - Katkı - Yorumlar
Anemnez bilgileri(sorgulama) böbrek taþý oluþumu için yatkýnlýk mevcut mu ipuçlarý verebilir(çocuðunuzda þu an ispat edilmiþ böbrek taþý yok).Ýdrarda ürik asit kristali hayvansal gýda aðýrlýklý veya proteinden zengin beslenmeye baðlý olarak görülebilir. Ýdrarda Ürik asit kristali görülen herkesde böbrek taþý oluþur diye bir kavram yoktur.Ancak ailede böbrek taþý oluþma öyküsü varsa yatkýnlýk artar. Sizin çocuðunuza üriner sistem usg yaptýrmanýz uygun olur.Çocuðunuzda devam eden mikroskopik hematüri(tam idrar tekikinde mikroskopik incelmede kan görülmesi),tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu varsa taþ oluþumu kolaylaþabilir(tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu varsa anatomik bir defekt açýsýndan usg dýþýnda daha ileri tetkikler gerekir) lk etapta üriner sistem usg,idrar kültürü(eðer aþýrý huysuzluk aðlama ,piþik ya da idrarda lökosit her sahada 5 ve üzeri ise) ,spot idrarda ürik asit bakýlabilir. Üriner sistem böbrekler, üreter, mesane(Ýdrar kesesi) ve üretradan oluþur. Ýdrar böbreklerde üretilir. Üreterler aracýlýðýyla mesaneye iletilir. Mesane vücuttüretilen idrarýn depolanma yeridir. Mesanede biriken idrar belli bir hacme ulaþýnca idrar hissi oluþur ve idrar üretra yoluyla dýþarý atýlýr. Üriner sistem taþlarýnda klinik ve öykü Klinik bulgular taþýn özelliklerine ve yaþa göre deðiþir.
| Taþ ne kadar büyükse semptomlarý o kadar fazla olur. Bununla beraber büyük olup da semptom vermeyen taþlar da olabilir. |
| Taþýn yeri önemlidir. Üriner sistemdeki fizyolojik darlýk yerlerinde ve mesane de bulunan taþlar daha semptomatiktir. |
| Taþ idrar akýmýný engelliyorsa klinik bulgular belirgindir. |
| Taþýn pelvis renalisten mesaneye doðru hareket etmesi klinik bulgularý arttýrýr. |
| Hastalarda taþla beraber idrar yolu enfeksiyonu olmasý da bulgularý arttýrýr. |
Büyük çocuklarda yan aðrýsý ve idrarda kan görülmesi (Makroskopik veya mikroskopik) en sýklýkla görülen bulgulardýr ve taný koydurucudur. Küçük çocuklar genellikle spesifik bir bulgu vermezler. Huzursuzluk en bariz klinik bulgu olabilir. Ayný zamanda kusma ataklarý da taþ hastalýðýnýn bulgusu olabilir. Bu yaþ grubunda da hematüri karþýmýza çýkabilir.
Genelde taþ hastalarý 5 ana klinik bulgu ile baþvururlar.
Þiddetli yan aðrýsý. Genellikle kasýða ve karýna doðru yayýlýr.
Ýdrarda kan görülmesi. Çoðunlukla makroskopiktir. Beraberinde aðrý olur veya olmaz.
Hastanýn idrar yolu enfeksiyonu saptanmýþtýr. Bu amaçla istenen radyolojik inceleme sýrasýnda taþ saptanýr.
Hiç bir semptom vermeyen taþlar. Genellikle baþka bir sebeple istenen radyolojik inceleme sýrasýnda saptanýr.
Hastanýn inatçý mikroskopik hematürisi vardýr. Ýncelemeler sýrasýnda hastaya taný konulur.
Taþý saptanan olgularda mutlaka iyi bir soy geçmiþ öyküsü alýnmalýdýr. Taþ hastalýðýnýn önemli bir bölümü kalýtsaldýr.
| Ýdiopatik hiperkalsürili hastalarýn %70inde ailede taþ hastalýðý tanýmlanmýþtýr. |
| Sistinüride aminoasit transport bozukluðu vardýr ve sistin taþlarý oluþur. Otozomal resesif geçiþ söz konusudur. |
| Glisinüri nadir görülen kalýtsal bir anomalidir ve oksalat taþlarýna yol açar. |
| Pürin metabolizma bozukluklarý ür,k asit taþlarýna, xantinüri xantin taþ oluþumuna neden olur. |
Öz geçmiþ de mutlaka sorgulanmalýdýr. Daha önce geçirilen ÝYE öyküsü, tekrarlayan karýn aðrýsý ve hematüri ataklarý, sývý alýmý, vitamin kullanma öyküsü, beslenme alýþkanlýklarý, günlük aktiviteler (sürekli oturma hali) mutlaka ayrýntýlý araþtýrýlmalýdýr. Daha önce geçirilen üriner sistem operasyonlarý, kronik hastalýk öyküsü (renal tübüler asidoz, kýsa baðýrsak sendromu vb) ayrýntýlar dikkatlice deðerlendirilmelidir.
Hastanýn beslenme özellikleri de mutlaka sorgulanmalýdýr. Özellikle yüksek oksalat içeren gýdalar (Cips, kraker, bisküvit, kola, çay, kahve, çerez, maydonoz, domates, çikolata, vb-oksalat taþý), aþýrý süt ve süt ürünü tüketimi (Kalsiyum taþý), fazla hayvansal gýda tüketimi (ürik asit taþý), fazla tuz tüketimi (hazýr gýdalar, hamburger, tost vb.) taþ oluþumuna zemin hazýrlayan faktörlerdir.
Özellikle uygunsuz ilaç tüketimi de taþ için hazýrlayýcý bir faktördür. Yüksek doz vitamin D ve Vitamin A kullanýlmasý önemli bir taþ sebebidir. Bunun dýþýnda anti-kanser ilaçlar, idrar söktürücüler (loop diüretikler), glukokortikoidler, bazý antibiyotikler (Ciprofloxasin, sulfonamidler, ceftriaxon) taþ için kolaylaþtýrýcý faktörlerdir.
Su tüketimi olgularda taþ oluþumunu belirleyen en önemli faktördür. Altta yatan metabolik bir hastalýk olsa bile iyi sývý tüketen olgularda taþ olasýlýðý azalýr. Çay oksalat içeriði sebebi ile, portakal suyu Ca içeriði sebebi ile, spor içecekleri Tuz ve sukroz içeriði sebebi ile fazla tüketilmemelidir.
Yapýlan laboratuvar çalýþmalarý taþ hastalýðýnda destekleyici bulgular saðlar. Yapýlan tüm laboratuvar çalýþmalarýnda tek bir amaç vardýr; o da taþýn metabolik yapýsýnýn anlaþýlmasýdýr. Taþýn hangi tip bir taþ olduðu anlaþýlýrsa, tedavi konusunda da yardýmcý olacaktýr. Eðer taþ bir þekilde elde edilirse mutlaka taþ analizi yapýlmalýdýr. Böylece taþýn hangi tip olduðunu araþtýrmak için yapýlan onca metabolik giriþime gerek kalmaz. Tedavi de ona göre düzenlenir.
Ancak taþý elde etmek her zaman mümkün olmadýðýndan metabolik deðerlendirme açýsýndan özellikle yapýlmasý gereken analizler:
1- Böbrek Fonksiyon testleri, ALP, Ürik asit, Ca,P, Mg, hemogram
2- Kan Gazlarý
3- R.Ýdrar, Ýdrar KAB, spot idrar Na,K,Ca,Ürik asit, oksalat, sitrat, magnezyum, Kreatinin
4- 24 saatlik idrarda,Ca, Protein, Mikroalbümin, oksalat, sitrat, ürik asit, kreatinin
5-Ýdrar ve kan Aminoasit Kromotografisi
Halen taþýn saptanmasý ve takibinde en önemli araþtýrma Ultrasonografidir. Tedavi seçeneði, acil tedavi gereksinimi gibi konularda da yol göstericidir. USG yönteminin kolay ulaþýlamadýðý durumlarda direk grafiler de taþýn saptanmasý konusunda özellikle opak taþlarda yardýmcý olabilirler.
Birçok vaka da taþlar elde edilemediðinden olgularda mutlaka metabolik deðerlendirme yapýlmalýdýr. Ancak bu deðerlendirme özellikle mevcut enfeksiyon ve akut durum ortadan kaldýrýldýktan sonra yapýlmalýdýr. Çocukluk yaþ grubundaki taþlar:
| % 45-65 Ca Oxalat |
| %14-30 Ca Fosfat |
| %5-10 Sitrüvit,Ürik asit ve Sitrat |
Metabolik deðerlendirme için en uygun zaman enfeksiyonun olmadýðý ve herhangi bir tedavinin uygulanmadýðý zamandýr. Yukarýda belirtilen laboratuvar araþtýrmalarý mutlaka yapýlmalýdýr. Anlýk alýnan idrarla (spot idrar) beraber, mümkünse mutlaka 24 saatlik idrar da toplanmalýdýr. Spot idrarda ve 24 saatlik idrar da:
24 saatlik idrar Normalleri
| Kalsiyum < 4 mg/kg/gün |
| Sodyum < 3 mEq/kg/gün |
| Potasyum >3 mEq/kg/gün |
| Oxalat < 40 mg/1.73 m2/gün veya <2mg/kg/gün |
| Urik asit < 815 mg/1.73 m2/gün |
| Sitrat > 180 mg/g kreatin |
| Sistin < 60 mg/1.73 m2/gün |
| Total miktar > 1 ml/kg/saat |
Spot Ýdrar Normalleri
| Kalsium/kreatin Çocuk < 0.21 mg/mg |
| Bebek < 0.6 mg/mg |
| Oxalat/kreatin Çocuk > 4 yaþ < 0.1 mg/mg |
| Çocuk <4 yaþ < 0.15 mg/mg |
| Bebek < 6 ay < 0.3 mg/mg |
| Urik asit < 0.53 mg/dl GFR |
| Sitrat/kreatin > 0.51 g/g Ürik asit taþlarý |
Ürik asit taþlarý geliþmekte olan ülkelerde böbrektaþý görülen çocuklarda % 5 in üzerinde görülür.
Pürin metabolizmasýnýn son ürünü olan ürik asit özellikle idrar asidik ise çözülmez hale gelir (pH<5.5). Ýdrar pHý alkaliye doðru kaydýkça ürik asit çözünür hale gelir. Ýdrarda ürik asitin yüksek olmasý ürik asit taþlarýnýn önemli sebebidir. Bazý doðuþtan metabolik bozukluklar yanýnda, myeloproliferatif hastalýklar, hücre parçalanmasýna sebep olan hastalýklar kanda ve idrarda ürik asitin yükselmesine sebep olurlar. Bazý metabolik hastalýklarda kanda ürik asit yüksek olmadan da idrarda yüksek konsantrasyonlar saptanabilir. Özellikle ürik asit ve Ca taþlarýnýn birlikteliði sýk olarak görülür.Ürik asit taþlarý opak olmayan taþlardýr.Yani direk grafilerde görülmeyebilirler. USG ve BT ile tanýnýrlar. Tedavide sývý alýmýnýn arttýrýlmasý yanýnda idrar pHýnýn alkaliye kaydýrýlmasý faydalýdýr. K sitrat bu açýdan etkindir. Ca ve ürik asit taþlarýnýn birlikteliðinde K-sitrat, Thiazid grubu ve allopurinol birlikte kullanýlabilir.