Soru : crp yüksekliði
Ýyi günler annem 26 ocak 2012de diz protez ameliyatý oldu 12 gün oldu mide bulantýsý ve ateþ var(37.5) CRP 100 mg/l onun dýþýnda kan ve idrar normal diyorlar hiç birþey bulamýyorlar lütfen bize bir yol gösterinne yapalým?
Cevap:
Muhterem kardeþim,
evvela geþmiþ olsun Allah sabýr ve þifalar versin. crp yüksekliði akut (yeni baþlamýþ )enflamasyon (iltihaplanma) göstergesidir. ateþ ve lokositoz da varsa bakteriyel bir enfeksiyon baþlangýcýna iþaret edebilir. ameliyat bölgesinde kýzarýklýk þiþlik akýntý gibi belirtiler varsa ameliyata baðlý erken bir komplikasyon olarak deðerlendirilmesi düþünülür. Derin ven trombozu ( toplar damarlarda kan pýhtýlaþmasý) da diðer bir komlikasyon olarak akla geliyor.
***********************
Ameliyatýn yapýldýðý saglýk kuruluþunda ortopedi den baþka enfeksiyon Hastalýklarý uzmaný na ve kalp damar cerrahi uzmaný na da hastayý göstermenizde fayda olur bahsettiðim komplikasyonlarý bu uzmanlar daha iyi deðerlendirir. AMELÝYAT SONRASI SÝZE YAPMANIZ VE YAPMAMANIZ GEREK HUSULARA UYUP UYMADIÐINIZ DA ÖNEM TAÞIR. EÐER BU KONUDA YETERLÝ BÝLGÝ VERÝLMEDÝ ÝSE ÞU BÝLÐÝYÝ DE DÝKKATE ALIN:Hastanede (uygulamalar farklý olmakla beraber) 5-7 gün kalacaksýnýz. 2. gün fizyoterapist gelerek size yatakta yapmaya baþlayacaðýnýz egzersizleri gösterecek ve CPM denen dizinize hareket verecek bir alet baðlayacaktýr. Bu elektrik motorlu bir alettir ve fizyoterapistinizin göstereceði biçimde kumandayý kullanarak 2 saat diz hareket açýsýný 30 dereceden baþlayarak arttýracaksýnýz. 2 saat sonunda 2 saat ara verilecek ve tekrar baþlanacaktýr. 2-3. gün sonunda diziniz 90-100 derece bükülüyor olacaktýr. Dreniniz 2. veya 3. gün çekilecek ve pansuman yapýlacaktýr. Hastanede kaldýðýnýz sürece dizinize buz uygulanacaktýr. Ýlk 2 gece 38 civarýnda ateþiniz olabilir, enfeksiyon anlamýna gelmez. Enfeksiyon bulgularý 3. günde baþlar.
Eve döndükten operasyon sonrasý 10. gün sonuna kadar bacaðýnýzý uzatarak yatabilir veya oturabilirsiniz. Bu sýrada buz uygulamaya devam etmelisiniz. Yemek için ayaðýnýzý yere koyarak oturabilir ve ihtiyaçlarýnýz için walker aracýlýðý ile dilediðiniz kadar kalkýp yürüyebilirsiniz.. Bu dönemde dizinizdeki bandajý ve çorabý kesinlikle çýkarmayýn. Bu dizinizin içinde kanama ve þiþmeye neden olabilir. Egzersizlerinizi aksatmada her gün tarif edildiði þekilde yapýnýz. Bu sýrada kan sulandýrýcý ilacýnýzý kullanmayý aksatmayýnýz ve aðrýnýz olursa aðrý kesicinizi alýnýz. Dikkat; ateþiniz 38 derece üzerine çýkar,dizinizde, bacakta aðrý-ayak parmaklarýnýzda þiþme olursa doktorunuzu derhal arayýn.
15. gün yaranýz doktorunuz tarafýndan görülecektir ve uygunsa dikiþleriniz alýnýr. Dikiþ alýndýktan sonra fizik tedavi baþlanýr. Fizik tedaviniz genellikle haftada 3 gün olmak üzere 3. ayýn sonuna kadar devam edecektir. Fizik tedavi operasyon gibi deneyimli fizyoterapistler tarafýndan yapýlmalýdýr. Sonuç ta kaliteli fizik tedavi en etkili faktörlerden biridir.
3.hafta sonunda yürütecinizi býrakýp bir bastona geçebilirsiniz. Bastonu saðlam tarafýnýzda kullanmalýsýnýz. Ýki taraflý operasyon olmuþsanýz yürüteci 6. haftaya kadar kullanabilirsiniz. 6-12 hafta içinde bastonunuzu tamamen býrakabiliriniz. Kendinizi güvende hissediyorsanýz uzun süreler baston kullanabilirsiniz. 8. haftadan sonra daha aktif olabilirsiniz, araba kullanabilirsiniz fakat sportif aktivite halen yasaktýr. 4. ay sonunda fizyoterapistiniz sportif aktivitelere yavaþ yavaþ baþlatabilir. Tam spora dönüþ 6ay sonundadýr
******************
AYRICA KOMPLÝKASYONLARLA ÝLGÝLÝ konuda aþaðýda bilgide verildi.
Operasyon sýrasýnda ve sonrasýnda erken dönem olasý komplikasyonlar;
Enfeksiyon; Ýyi ameliyathane koþullarýnda protez operasyonlarýnda enfeksiyon oraný % 2 civarýndadýr. Ýyi ameliyathane koþullarý denilirken "laminar air flow " denilen özel mikrop bulaþmasýný engelleyen bir sistem bulunmasýdýr. Normal ameliyathanelerde enfeksiyon oranlarý % 5-10 arasýndadýr. Enfeksiyon olursa yeniden bir operasyonla ile eklemin yýkanmasý gerekebilir. Ýleri enfeksiyonlarda operasyonda konulmuþ olan protezin çýkarýlmasý gerekebilir. Bu durumda 6-12 hafta antibiotik kullanýmý sonrasý yeniden protez konabilir.
Enfeksiyon olmamasý için anestezi sýrasýnda damardan antibiotik verilmektedir. Antibiotik kullanýmýna ameliyat sonrasý da devam edilmektedir. Ayrýca kullanýlan aletlerin sterilizasyonuna çok dikkat edilmektedir.
Derin ven trombozu ( toplar damarlarda kan pýhtýlaþmasý); Bu komplikasyon %5 in altýndadýr. Genellikle 3. günden sonra görülme olasýlýðý baþlar, 6-10. günler en fazla görülür. Ancak nadiren de olsa operasyondan aylar sonra da görülebilmektedir. Derin ven trombozlarýnýnýn da % 5-10 kadarý (tüm hastalarýn 10 binde 5-10 u ) pýhtýnýn koparak akciðere veya beyine giderek hayati risk yaratabilir. Hastalarýn bazýlarýnda ek risk faktörleri vardýr. Bunlar kadýnlarda doðum kontrol haplarý kullanýlmasý, hastalarýn daha önce derin ven trombozu geçirmiþ olmasý, bacaklarda varis bulunmasý, ailevi yatkýnlýk vb.
Derin ven trombozundan korunmak için kan sulandýrýcý ilaçlar, operasyon sonrasý antiembolik çoraplar giydirilmesi, yatak içi egzersizler ve erken ayaða kaldýrarak yük verme riskleri azaltmaktadýr. Eðer hastalarda ek risk faktörleri varsa bu uygulamalar daha da uzatýlmaktadýr.

