Genel Bilgiler

Giriş

1901 yýlýnda kan gruplarý Karl Landsteiner tarafýndan keþfedilmiþtir ve bu bilim adamýna  nobel týp ödülünü kazandýrmýþtýr.

Kan gruplarý kandaki kýrmýzý küreler yada eritrositler için geçerli bir konudur. eritrositler üzerlerinde A veya B antijenleri taþýyýp yaþýmadýklarýna göre gruplandýrýlýrlar. örneðin A grubu kaný olan bir kiþinin eritrositleri üzerinde A antijeni vardýr. Ayný þekilde B grubu kiþiler B antijeni taþýrlar. Her iki antijeni eritrositlerinde taþýyan kiþiler AB grubu iken, ne A ne de B antijeni olmayanlar 0 (sýfýr) grubu olarak adlandýrýlýr.

diðer yandan eritrositlerin üzerinde var olmayan antijen karþý plasmada antikorlar bulunmaktadýr. bu antikorlar bu kiþileri ayný kan uyumlu kan gruplarýndan kan almaya zorlamaktadýr.

örneðin A kan grubunda olan bir kiþi plasmasýnda Anti B antikoru taþýr yani yanlýþlýkla bu kiþye B grubu kan verilirse verilen B grubu kan hýzlýca yýkýlýr ve þiddetli bir ölümcül reaksiyon geliþir.

Ayný þekilde B grubu kaný olan kiþide de Anti A antikoru olur yani yanlýþlýkla A grubu kan verilmemelidir.

AB grubu kaný olanlarda hiç antikor olmadýðýndan hem A hem B hemde AB grubu kan alabildiðinden üniversal alýcýdýrlar.

0 grubu kan olanlarda eritroistler üzerinde herhangi bir antijen olmadýðýndan herkese verilebilir. zira kiþilerde var olan antikorlar 0 grubu eritrositlerde bir antijen görmeyeceklerinden onlarý yýkmayacaktýr. bu yüzden 0 grubu kaný olanlarda genel vericidirler.

Hangi Kan grubu kimden alýr, kime verebilir aþaðýdaki tabloda gösterilmektedir.

Kan verilirken ABO kan gruplarý dýþýnda alt kan gruplarýnýnda öndemi vardýr.

En önemli alt kan grubu Rh faktörüdür. Rh da eritrositler üzerinde bir antijendir. bu antijen var olanlar Rh + olarak adlandýrýlýr. kan verilme iþlemlerinde Rh olayýna farklý davranmak gerekir.

Rh - olan biri Rh - veya rh + birine kan verebilir.

Rh + olan biri ise sadece Rh + olana verebilir. Rh + bir kan Rh negatif olan birine verilirse Rh antijenine karþý antikor geliþebilir ve bu eritrositler yýkýlýr.

Aþaðýdaki resimde Rh larda kim kime kan verir gösterilmektedir.

ABO kan gruplarýndan farklý olarak Her kan grubundaki kiþiler Rh + veya Rh - olabilir. yukarýdaki genel kurallar geçerli olmakla birlikte Rh durumuda kan verilmesinde ayný olmalýdýr. Yani Rh + kiþi Rh + olan kiþiye kan verebilir, negatif olanlarda negatif olanlara.

Giriþ

1901 yýlýnda kan gruplarý Karl Landsteiner tarafýndan keþfedilmiþtir ve bu bilim adamýna  nobel týp ödülünü kazandýrmýþtýr.

Kan gruplarý kandaki kýrmýzý küreler yada eritrositler için geçerli bir konudur. eritrositler üzerlerinde A veya B antijenleri taþýyýp yaþýmadýklarýna göre gruplandýrýlýrlar. örneðin A grubu kaný olan bir kiþinin eritrositleri üzerinde A antijeni vardýr. Ayný þekilde B grubu kiþiler B antijeni taþýrlar. Her iki antijeni eritrositlerinde taþýyan kiþiler AB grubu iken, ne A ne de B antijeni olmayanlar 0 (sýfýr) grubu olarak adlandýrýlýr.

diðer yandan eritrositlerin üzerinde var olmayan antijen karþý plasmada antikorlar bulunmaktadýr. bu antikorlar bu kiþileri ayný kan uyumlu kan gruplarýndan kan almaya zorlamaktadýr.

örneðin A kan grubunda olan bir kiþi plasmasýnda Anti B antikoru taþýr yani yanlýþlýkla bu kiþye B grubu kan verilirse verilen B grubu kan hýzlýca yýkýlýr ve þiddetli bir ölümcül reaksiyon geliþir.

Ayný þekilde B grubu kaný olan kiþide de Anti A antikoru olur yani yanlýþlýkla A grubu kan verilmemelidir.

AB grubu kaný olanlarda hiç antikor olmadýðýndan hem A hem B hemde AB grubu kan alabildiðinden üniversal alýcýdýrlar.

0 grubu kan olanlarda eritroistler üzerinde herhangi bir antijen olmadýðýndan herkese verilebilir. zira kiþilerde var olan antikorlar 0 grubu eritrositlerde bir antijen görmeyeceklerinden onlarý yýkmayacaktýr. bu yüzden 0 grubu kaný olanlarda genel vericidirler.

Hangi Kan grubu kimden alýr, kime verebilir aþaðýdaki tabloda gösterilmektedir.

Kan verilirken ABO kan gruplarý dýþýnda alt kan gruplarýnýnda öndemi vardýr.

En önemli alt kan grubu Rh faktörüdür. Rh da eritrositler üzerinde bir antijendir. bu antijen var olanlar Rh + olarak adlandýrýlýr. kan verilme iþlemlerinde Rh olayýna farklý davranmak gerekir.

Rh - olan biri Rh - veya rh + birine kan verebilir.

Rh + olan biri ise sadece Rh + olana verebilir. Rh + bir kan Rh negatif olan birine verilirse Rh antijenine karþý antikor geliþebilir ve bu eritrositler yýkýlýr.

Aþaðýdaki resimde Rh larda kim kime kan verir gösterilmektedir.

ABO kan gruplarýndan farklý olarak Her kan grubundaki kiþiler Rh + veya Rh - olabilir. yukarýdaki genel kurallar geçerli olmakla birlikte Rh durumuda kan verilmesinde ayný olmalýdýr. Yani Rh + kiþi Rh + olan kiþiye kan verebilir, negatif olanlarda negatif olanlara.