Genel Bilgiler

MÝYOM (MYOM) NEDÝR? 

Miyoma Uteri ve Fibromyoma  rahimin kendisinin veya damarlarýnýn düz kaslarýndan veya içindeki bað dokusundan, geliþen iyi huylu bir tümördür. Doðurganlýk çaðýndaki kadýnlarýn yaklaþýk 2/5’inde ve ençok 40 ve 50’li yaþ gruplarýndaki kadýnlarda izlenmektedir. Ýnfertilite(coçuk istemi) olan kadýnlarda miyom bulunmasý tedavi yaklaþýmlarýnda önem arz eden bir haldir.

Risk faktörleri nelerdir ?

Myomlarýn oluþmasý için çeþitli risk faktörleri araþtýrýlmýþtýr. En önemli risk faktörleri; hiçdoðum yapmamýþ olmak, yumurtlamanýn olmamasýna baðlý olarak geliþen karþýlanmamýþ östrojen yapýmý, þiþmanlýk ve ýrktýr. Ýdeal vücut aðýrlýðýnýn üzerindeki her 10 kilogram için risk %10 artmaktadýr. Beyaz kadýnlarda siyah ýrka göre yaklaþýk 4 kat daha sýk görülmektedir. Myomu olan hastalarda genellikle ailenin diðer kadýnlarýnda da miyom  vardýr.

Myom nedenleri nelerdir ?

Myom geliþimini baþlatan faktörler henüz tam olarak bilinmemektedir. Myom geliþimi ile hormonlarýn aþýrý uyarýmýna baðlý geliþirler.Miyom geliþimi kadýn yaþamýnýn deðiþik dönemlerinde farklý karekterler gösterirler.Bu özelikler þunlardýr; Ergenlik öncesi myom geliþimi çok nadirdir. En sýk rastlandýðý dönem yumurtlamanýn bozulduðu, östrojen üretiminin karþýlanmadýðý menopoz öncesi 40’lý yaþlardýr. Menopozdan sonra myomlarýn büyümeleri genelikle durur veya geriler. Myomlara östrojenfazlalýðýna baðlý olarak geliþen diðer hastalýklar yani yumurtlamabozukluklarý, hiperplazi (rahim iç duvarýnýn kalýnlaþmasý) ve polipler eþlik edebilir. Myomlar gebelikte östrojen yüksekliðinden dolayý  hýzlý büyürler. Kadýnlýk hormonlarýný baskýlayan ve adeta menopoza benzer durum yaratan ilaçlar myomlarý küçültür.    

Myom çeþitleri nelerdir?

Myomlar rahimin deðiþik bölgelerinde bulunabilir. Rahimi tamamen büyüten myomlar olduðu gibi, rahim boþluðuna uzanan myomlar (submüköz myom), rahim duvarý dýþýna uzanan myomlar (subseröz myom) ve hem rahim duvarýný kalýnlaþtýran hem de rahim boþluðuna doðru uzanan myomlar (intramural myom) geliþebilir. Bazý hastalarda tek bir myom mevcutken bazýlarýnda çok sayýda myom görülebilir. Myomlar çok büyük çaplara ulaþabilir ve bazý durumlarda göbeðe kadar uzanan büyüklükte bir ur oluþturacak kadar büyürler.

Rahim boþluðuna doðru geliþen myomlar rahim yüzeyini arttýrdýklarý ve düzensiz rahim duvarý dökülmelerine yol açtýklarý için adet (regl) kanamalarýnýn artmasý, uzamasý veya düzensiz kanamalar olmasý þeklinde belirti verebilirler. Myomlarýn hýzlý büyümesi durumunda myomlarýn damarlarý ile beslenmesi bozulur ve myomlarda dejeneratif deðiþiklikler ortaya çýkar. Bu dejeneratif deðiþiklikler kendini özellikle aðrý ile ortaya çýkarýr. Bazý myomlar rahim duvarýna ince bir sap ile baðlýdýrlar ve bu sapýn kendi etrafýnda dönmesi (torsiyon) nedeniyle beslenmeleri bozulur ve aðrý þikayeti ve hatta daha ileri hallerde acil hastaneye baþvurmayý gerektirecek belirtiler verebilirler.
Rahim boþluðundan geliþen bazý myomlar ise rahim aðzýný geçerek vajene doðru uzanýrlar (vajene doðmuþ miyom).

Myomlarda görülen belirti ve þikayetler nelerdir ?

Normal kadýn doðum muayenesinde myom tesbit edilen hastalarýn hemen endiþelenmeleri ve korkulara kapýlmalarý gereksizdir. Kadýnlarda oldukça sýk görülen myomlar her zaman bir belirti vermeyebilir. Myomu olan kadýnlarýn sadece %20-30’unda myoma baðlý þikayetler ortaya çýkar. Bu nedenle tüm myomlarýn tedavi edilmesi gerekmemektedir, myomlarýn çoðunda düzenli aralýklarla 6-12 ayda bir kadýn doðum kontrollerinin yapýlmasý yeterlidir. Miyom tanýsý               Miyom tanýsý muayene ve ultrason ile konulur.  

Myom tedavisi nasýl yapýlýr ?

Myomlarýn klasik tedavisi cerrahi olarak çýkarýlmalarýdýr. Ancak bu klasik taným son zamanlarda (myoma baðlanan ve týbbi yolla ilaç ve diðer ameliyat dýþýnda kalan yöntemlerle düzeltilemeyen) yakýnmasý olmayan hastalarýn ameliyat edilmemesi þeklinde özetlenmektedir.Klasik olarak aþaðýdaki durumlarda myomlarýn tedavisi gerekmektedir: Myoma baðlý olarak kanama,aðrý veya mesane (idrar torbasý) veya makata baský olmasý Menopoza girilmesine raðmenmyomda büyüme Ýdrar yollarýna baský ve idrar akýþýnda güçlük ortaya çýkmasý Myomun kendi sapý etrafýnda dönmesi (torsiyon) Myomda bozulmaya baðlý(dejeneratif)deðiþiklikler ile ortaya çýkan akut karýn tablosu (bulantý,kusma, karýnda hassasiyet, gaz çýkarmada güçlük) Rahim aðzýndan vajene uzanan myom (vajene doðmuþ myom) Myomun rahimi üç aylýkg ebelik büyüklüðünden daha fazla büyütmesi Çocuk olmasýna myomun engel olduðu durumlar   

Gebelik ve Myom

Gebeliklerin %3’ünde gebelikle birlikte myom da tesbit edildiði bildirilmektedir. Gebelikle birlikte myom bulunduðu hallerde myomun büyüklüðü ve rahimde yerleþmiþ olduðu yere baðlý olarak düþükler, erken doðum, eþin (plasenta) erken ayrýlmasý, doðum sonu kanama gibi sorunlar ortaya çýkabilir. Myoma baðlý kanamalar uzun sürerse kansýzlýða yol açabilir.
Bir çok myomlu kadýnýn hastaneye geliþ nedeni uzamýþ, artmýþ veya düzensizleþmiþ adet kanamalarý ve kansýzlýktýr. Çocuðu olmayan hastalarda da myomlar büyüklüðü ve yerleþim yerine göre (bazý araþtýrma sonuçlarýna göre rahimin herhangi bir yerindeki herhangi büyüklükteki tüm miyomlar) çocuk olmasýný güçleþtiren bir neden olarak karþýmýza çýkabilir.  

Myom Tedavisi

Myomlarýn tedavisi cerrahidir. Myom cerrahi tedavisi öncesinde kadýnlýk hormonlarýn baskýlayýp adeta bir menopoz yaratarak myom çapýnda küçülmeye neden olan bazý hormonal ilaçlar kullanýlabir. Bu ilaçlarýn myomlarý küçültücü etkisi geçicidir, bu ilaçlar býrakýldýktan bir kaç ay sonra myomlar eski çaplarýna dönerler.
Bu nedenle bu ilaçlar ancak cerrahi giriþim öncesi bu cerrahi giriþimi kolaylaþtýracaksa verilebilir. Bu ilaçlarýn menopoza ve menopozun getirdiði sorunlara (ateþ basmasý, uykusuzluk, haznede kuruluk, kemiklerde zayýflama ve benzeri etkiler) yol açmalarý nedeni ile sürekli kullanýmý mümkün deðildir.

Doðurganlýðýn korunmak istendiði hastalarda büyük bir çoðunlukla rahim korunarak sadece myom çýkarýlabilir (myomektomi). Bu iþlem myomun yeri, büyüklüðü ve hastanýn genel durumu göz önünde bulundurularak açýk ameliyat veya endoskopik yöntemler (laparoskopi) kullanýlarak gerçekleþtirilebilir. Çocuk olmamasý nedeni ile myomlara cerrahi iþlem uygulanýlacak kiþilerde cerrahinin getireceði yarar ile oluþturacaðý yan etkiler iyice tartýþýlmalý ve ameliyata ona göre karar verilmelidir.  Bu nedenle myomu olan ve çocuk isteyen hastalarda ameliyat öncesi tetkikler titizlikle yapýlmalý (ultrasonografi, ilaçlý rahim filmi-HSG) ve ameliyatýn yarar getireceði durumlarda cerrahi giriþime karar verilmelidir.
Doðurganlýk çaðýný geçmiþ veya daha fazla çocuk istemeyen hastalarda ve rahimin korunmasýnýn mümkün olamayacaðý ileri derecede büyük myomlarda rahimin tümüyle alýnmasý gerekebilir. Bu iþlem  açýk ameliyat þeklinde veya uygun vakalar kapalý ameliyat (laparoskopi- endoskopi) ile gerçekleþtirilir. Ameliyat öncesi hastaya myomlarýn yerleri, rahimin büyüklüðü, ameliyat þekli, ameliyat sonrasý görülebilecek durumlar ve ameliyat sonucu geliþebilecek olasý durumlar gayet ayrýntýlý bir þekilde açýklanmalýdýr.  Rahimi alýnan kadýnlar eðer doðurganlýk yaþlarýnda ise ve yumurtalýklarýnda herhangi bir anormallik yoksa yumurtalýklar ameliyat sýrasýnda alýnmaz ve bu hastalarda ameliyat sonrasý menopoz belirtileri ortaya çýkmaz. Hastalara ameliyat sonrasýnda da yapýlan ameliyat ve ameliyat sonrasý nasýl bir takip planlandýðý ayrýntýlý olarak açýklanmalýdýr. Rahimin alýnmasý ameliyatý (histerektomi) sadece doðurganlýðý sonlandýran bir iþlemdir, hastanýn cinsel yaþamýný sürdürmesine engel olmaz.
Myomu kadýn doðum muayenesi sýrasýnda tesbit edilen herhangi bir þikayeti olmayan ve doktorlarý tarafýndan herhangi bir tedavi önerilmeyen hastalarýn endiþelenmesine gerek yoktur. Bu hastalarýn aslýnda tüm kadýnlarýn da uygulamasý gerektiði gibi 6-12 ay aralýklarla düzenli bir þekilde kadýn doðum muayenelerini yaptýrmalarý gerekmektedir.
Hastalarýn çoðunda myomlarýn zaman içerisinde kötü bir hastalýða dönüþeceðine dair korkular vardýr. Myomlarda kanser geliþimi (leomyosarkom) oldukça düþük (1000’de 1-3 cývarýnda) bir ihtimaldir, bu nedenle tüm myomlarýn ameliyatla alýnmasýna gerek yoktur. Kadýnlarda oldukça sýk görülen bir hastalýk olmasý nedeni ile kadýnlarýn myomlarla ilgili belirtilere dikkat etmeleri ve düzenli kontrolleri gereklidir. 

Myom belirtileri:

• -Düzensiz veya aþýrý kanama ve buna baðlý anemi-Karýnda kitle varlýðý
• -Aðrý ve komþu organ rahatsýzlýklarý ( idrar torbasý ve kalýn baðýrsak alýþkanlýklarýnýn deðiþmesi,sýk idrar ,idrar zorluðu,idar kaçýrma kabýzlýk vb)
• -Ýnfertilite(kýsýrlýk), tekrarlayan gebelik kaybý gibi doðurganlýðýn etkilendiði durumlar
• -Myomun yapýsal deðiþikliði(dejenere olmasýna) baðlý ani kasýk aðrýsý vb yakýnmalarýdýr.   

Myomun Tedavi Seçenekleri

 Myomda tedavi mutlaka kiþiselleþtirilmelidir. Kiþinin yaþý,doðurganlýk düzeyi,hormonal düzeyi,þikayetleri tedavi planlamasýnda göz önüne alýnýr.Cerrahi tedavi açýk yada endoskopik (Laparoskopi ve Histeroskopi) yöntemler ile olur.Amelitala miyom ya  rahim ile beraber  çýkarýlabilir (TAH veya LAVH) yada sadece miyom çýkarýlabilir(Myomektomi) Ýlaçla Tedavi geçici küçülme yapar.Genelde ameliyat öncesi büyük miyomlarda kanlanma ve volumü küçültme amacýyla kullanýlabilir. Diðer: Bu yöntemlerden birkýsmý araþtýrma aþmasýnda olup gelecekte daha sýk ve kolay uygulanabilecekleri düþünülmektedir; Myom damarlarýnýn týkanarak veya yakýlarak myomun küçültülmesi veya þikayetlerin düzeltilmesi (selektif uteri arter embolizasyonu) Endoskopik yöntemlerle myom içine girilerek elektrik akýmý ile yakarak (elektromyolizis) veya dondurularak (kriomyolizis) myomun yok edilmesi.

JÝNEKOLOG OPERATÖR DOKTOR ERKAN COÞKUN MAÝL:erkancoskun_74@hotmail.com

Tel:05424266893 Web:tupbebekgebelik.net     Kadýköy/Beþiktaþ/Ýstanbul/Türkiye