Genel Bilgiler
DIPHYLLOBOTHRIASIS: FISH TAPEWORM , BALIK TENYASI
Giriþ:
Diphyllobothrium latum, insanda en sýk görülen balýkta tenyasýdýr. Kuzey Avrupa ve Japonyada en sýk görülse de balýk kültürü olan birçok yerden bildirilmiþtir.
Diphyllobothrium latum için ana konakçý ve rezervuar olan insandýr.
Diðer tenyalarda olduðu gibi eriþkin parazitler insanýn gastrointestinal yollarýnda yaþar yumurtalar ve proglottidler ise dýþkýda atýlýr. diphyllobothrium latum 12 metreyi bulabilir.
3000-4000 mat proglottid içerebilirler yumurtalar tat loþ suda veya okyanus suyla karýþtýðý zaman yumurtalardan çýkan embriyolar birinci ara konakçý olan su pirelerine geçer. Bunlar kabuklu deniz hayvanlarý tarafýndan ve balýklar tarafýndan yenildiðinde ki bunlar ikincil ara konakçýlardýr, bu hareketle embriyolar larvaya dönüþür bu larvalar ise insan için enfeksiyozdur.
Enfekte olmuþ balýklar ve kabuklu deniz hayvanlarý yeterince piþirilmeden veya çið yendiði zaman bul larvalarda yenmiþ olur. insan ince baðýrsaðýnda ise larvalar hayat döngülerini tamamlayarak eriþkin tenya halini alýrlar.
Birçok tatlý su balýðý diphyllobothrium latum geçirebilir özellikle somon balýðý sýk olarak enfeksiyon sýk kaynaðýdýr. Enfekte balýk yenildikten 1 ay sonra larvalar eriþkin hale gelip yumurta saçmaya baþlar. Bir eriþkin günde 1 milyon yumurta saçabilir. Eriþkin tenya insan baðýrsaðýnda on yýl kadar yaþayabilir. Ýnsan dýþýndaki memeli hayvanlarda da çiði et yendiði taktirde enfeksiyonu görülebilir
Klinik yakýnmalar
Hastalarýn çoðu asemptomatiktir, nadiren proglottid aðýzdan gelebilir veya dýþkýda görülebilir, fakat bu, diðer tenyalara göre diphyllobothrium latum için daha az görülür. Enfestasyona baðlý özgül olmayan bulgular ise halsizlik, ishal, uyuþukluk, baþ dönmesi ve alerjik semptomlar olabilir. Birden fazla tenya lümen deðer birbirine karýþýrsa mekanik obstrüksiyonda yapabilir
Diphyllobothrium latum özellikle vitamin beye 12 için bir affinitesi vardýr. Vitamin B12 yi kullanmak için ana konakçýyla yarýþýr. Hastalarýn % 40 ýnda vitamin b 12 düþük bulunabilir ancak % 2 sinde buna baðlý bir anemi geliþir. Bazý enfekte hastalarda % 5 -10 arasýnda periferal eozinofili görülebilir.
Taný
Megaloblastik anemi bir ipucu olabilir
Kesin taný, dýþkýda tipik yumurtalarýn görülmesiyle konur. Nadiren proglottid segmentleride dýþkýda görülebilir. 
Diphyllobothrium latum yumurtalarýnda operkulum denilen göz kapaðý benzeri bir açýklýk olur bu açýklýk diðer trematodlarda yumurtalarýnda görülür ancak diðer tenyalarda görülmez. Yumurtalar 40 -60 mikro metre boyundadýr. Dýþkýda bol miktarda olduklarýndan özellikle konsantrasyon çalýþmasý yapmaya gerek yoktur. Eriþkin diphyllobothrium latum kaþýk þeklindedir karakteristik olarak ön yüzünde emici vantuzlarý vardýr. Proglottidler diðer tenya proglottidlerinden tiplerinden farklýdýr. Çünkü diphyllobothrium latum proglottidlerinin enleri boylarýndan daha büyüktür.
Tedavi:
Tedavi için tenyalarda tedavi konusunu okuyunuz.