Genel Bilgiler
Sindirim sistemi yaþamsal öneme sahip ve saðlýðýmýz acýsýndan birincil derecede önemlidir. Aðýz ve diþlerimiz bu sistemin ilk parçasýný oluþturup bebeklik döneminden baþlayarak bakýmýna önem verilmesi gerekmektedir. Bu yazýda anne ve babalarýn çocuklarda aðýz-diþ saðlýðý açýsýndan dikkat etmesi gereken noktalar ile sýk karþýlaþýlan problemlerin çözümüne yönelik bilgiler ele alýnacaktýr.
Diþ sürmesi
Bebeklerin % 90ýnda ilk diþler 6. ayda sürerler. Süt diþleri toplam 20 tanedir ve çocuklarýn beslenmesi ve daimi diþlere rehber olmalarý bakýmýndan çok önemlidirler. Diþ sürme zamanlamasý genetik faktörlere baðlýdýr. Erken veya geç sürmelere rastlanabileceði gibi az da olsa diþli doðan bebek olgularý da vardýr. Ýlk diþlerin 1-1,5 yaþýna kadar sürmeleri normal sayýlýr. Daha uzun süreli gecikmelerde radyografi ile kontrol edilmelidir. Normal bir çocukta süt diþlerin sürmesi 3-3,5 yaþlar arasýnda tamamlanýr.
Diþlerin aðýzda görülmesi ile birlikte aðýzdaki mikroorganizmalarýn sayýlarýnda artýþ ve türlerinde çoðalma olur. Bu da diþ çürüðü riskini beraberinde getirir. Dolayýsý ile birazdan bahsedeceðimiz þekilde bebek diþlerinin de temizlik ihtiyacý baþlamýþ olur.
Diþ sürmesi sýrasýnda sýklýkla rastlanýlan tükürük akýþýnda artýþ, iþtahsýzlýk, ateþ, kilo kaybý, sindirim ve sinirsel bozukluklar geçicidir ve nedene yönelik tedavi uygulanmalýdýr. Bebeklerde biberon içindeki süte bal, pekmez gibi tatlandýrýcýlarýn ilave edilmesi, bebekleri geceleri biberonla yatýrmak ve anne sütünün bir yaþýndan daha uzun süreyle verilmesi "biberon çürüðü" oluþmasýna neden olur. Çocuklarýn yaþýnýn küçük olmasý nedeniyle tedavileri de oldukça güçtür. Özellikle gece beslenmelerinden sonra diþlerin temizlenmesi ya da biberon sonrasý su içirmek alýnacak basit önlemlerdir.
Bebeklerde Aðýz Bakýmý
Bebeklerde diþ fýrçalama ve diþeti masajý þeklinde yapýlacak günlük aðýz bakým uygulamalarýna ilk diþlerin sürmesiyle birlikte baþlanmalýdýr. Bu dönemde diþ fýrçasý kullanýmý oldukça zor olan bir uygulamadýr. Diþ temizliðinin diþ fýrçasý yerine, sabah ve gece beslenmeleri sonrasý, temiz nemli bir tülbent yada gazlý bezle yapýlmasý yeterli olacaktýr. Anne-babalar bu yaþta diþ temizliðinin zor ve gereksiz olduðu þeklinde bir kanýya sahiptir. Oysaki diþ çürüðüne neden olan mikroorganizmalar ilk diþlerin sürmesiyle birlikte aðýz boþluðuna yerleþirler. Bir, birbuçuk yaþ civarýnda kesici diþler tamamlandýktan sonra yumuþak, küçük baþlý bir diþ fýrçasý ile fýrçalama yapýlmalýdýr. Üç yaþýna kadar macunsuz fýrçalama yapýlmalýdýr. Zira bebekler flor içeren macunlarý yutarlar ve bu da vücutta fazla flor birikimine yol açar. Ýki yaþ civarýnda bir çocuk diþ fýrçasýný kendi kullanýp fýrçalama yapmak ister. Bu yaþtaki bir çocuðun bilinçli fýrçalama yapacak düzeyde motor fonksiyonlarýnýn geliþmediði bilinmeli ve fýrçalama sonrasý bir de ebeveyn kendi fýrçalamalýdýr. Bu dönemde diþlerde yaygýn çürükler oluþmuþsa miktarý az olmak koþuluyla (mercimek kadar) 1-1,5 yaþýndan itibaren florürlü diþ macunu önerilebilir. Anne ve babalarýn çocuklarýna örnek olmalarý için, beraber diþ fýrçalamalarý ve fýrçalama süresini mümkün olduðunca uzun tutmalarý önerilir. Özellikle þekerli gýdalarýn alýnmasýndan hemen sonra diþlerin fýrçalanmasý çürük oluþumunun önlenmesi açýsýndan etkilidir. Diþ fýrçalarý 3-4 ayda bir hijyen açýsýndan ve fýrça kýllarýnýn deforme olmalarý nedeniyle, yenisi ile deðiþtirilmelidir.
Florür tabletlerinin geliþigüzel kullanýlmasý durumunda kalýcý diþlerde renklenmeler görülür. Bu nedenle diþ hekiminin gerekli görüldüðü hallerde verilen florür tabletlerini, önerilen dozlarda ve düzenli olarak kullanýlmalýdýr. Flor tabletlerinin çok etkili olmadýklarý ve kullanýlmalarýnýn zorunlu olmadýðý yönünde de görüþler yaygýndýr. Ancak aðýzda yüzeyel flor jeli uygulanmasý ve çürümeye yatkýn diþ girintilerinin flor içeren bir madde ile örtülmesi yoluyla çürük oluþumunun engellenebileceði kanýtlanmýþtýr. Bu tip koruyucu uygulamalarýn çocuk 6 yaþýna geldiðinde ve birinci daimi büyük azý diþleri sürdükten sonra yapýlmasý daha uygundur. Süt diþlerindeki çürükler nasýl olsa deðiþecekler düþüncesiyle önemsenmeyebilmektedir. Ancak bu inanýþ doðru deðildir. Özellikle süt azýlarýn çürümesi sonucu çocuk çiðneme sýrasýnda caný acýdýðý için yemeðini yemek istemez, dolayýsýyla yetersiz beslenme sonucu geliþimde gecikmeler görülebilir. Aþýrý çürümüþ süt diþleri ateþli ve aðrýlý diþeti abselerine neden olabilir. Süt azýlarýn 10-12 yaþlarýna kadar aðýzda iþlev görmesi beklenir. Erken kaybedilen süt diþleri, daimi diþlerin gömülü kalmasýna veya diþlerde çapraþýklýklara yol açabilir. Bu tip istenmeyen sonuçlarla karþýlaþýlmamasý için, çocuklarda diþ fýrçalama alýþkanlýðýnýn yerleþmesi ve çocuklarýn düzenli olarak diþ hekimi kontrolünden geçmeleri gerekir.
Bebeklerin hiçbir þikayeti olmasa da 1 yaþýndan itibaren yýlda en az iki kez düzenli olarak diþ hekimine götürülmesi onda "diþ hekimi korkusu" oluþumunu engellemeye yardýmcý olacaktýr.
Çocukluk Döneminde Diþ Saðlýðý
Üç yaþ civarýnda tamamlanan süt diþleri, altý-yedi yaþýndan itibaren yerlerini daimi diþlere býrakýr. Aðýzda ilk görülen daimi diþ 6 yaþýnda süren birinci büyük azýlardýr. Ayný yaþ döneminde süt diþleri yavaþ yavaþ sallanýp yerlerini daimi diþlere býrakmaya baþlarlar. Ýlk olarak alt ve üst ön bölgedeki süt diþlerinin deðiþmesi beklenir. Süt diþlerinin deðiþmesi sýrasýnda alttan gelen daimi diþlerin dil veya dudak tarafýndan eðri bir þekilde gelmeye baþlamasý ve bu arada süt diþlerinin henüz düþmemiþ olmasý
anne-babalarý endiþelendirebilir. Ancak bu görünüm karma diþlenme denilen bu dönem için normaldir ve tüm süt diþleri deðiþip daimi diþler yerlerine yerleþene kadar 10-12 yaþlarýna dek devam eder. Süt diþlerini kalýcý diþler sürene kadar saðlýklý olarak aðýzda tutmak çok önemlidir. Çünkü zamanýndan önce çekilen süt diþleri çocuklarda konuþma, beslenme, estetik problemleri ile diþlerde çapraþýklýklara neden olur.
Çocukluk döneminde farklý tatlara alýþan çocuklarda, öðün arasý atýþtýrma tarzýnda yemek yeme alýþkanlýðý geliþir. Diþ çürüðü açýsýndan tatlý yapýþkan gýdalarý yemeklerden hemen sonra tüketilmesini önermek gerekir. Yemek aralarýnda ise çikolata, gofret, bisküvi, þekerleme, kolalý içecekler yerine süt, yoðurt, peynir, ayran, yumurta veya elma, havuç gibi ýsýrýlarak yenen meyveleri kabuðunu soymadan verebilirsiniz. Çocuðunuzun þeker ve tatlandýrýlmýþ gýdalara düþkünlüðünü engellemek sizin elinizdedir. Yiyecek ve içecekleri tatlandýrmak amacýyla kullanýlan þekerin tüketimini mümkün olduðunca kýsýtlamak gerekir. Çocuðunuzun þeker ihtiyacýný doðal yollardan (örneðin meyvelerden) karþýlamasýný saðlayabilirsiniz.
Okul çaðý çocuklarda en sýk görülen problemler biri de diþ travmalarýdýr. Çarpma ya da kaza nedeni ile diþlere gelen darbeler diþ kýrýklarýna yada enfeksiyonlara neden olur. Tedavide acil müdahale baþarýyý etkilen en önemli faktördür. Bu nedenle vakit geçirmeden bir diþ hekimine baþvurmak gerekir.
Çocuklarda Diþ Bakýmý
3-6 yaþ grubu çocuklar motor fonksiyonlarýnýn geliþimine baðlý olarak diþ fýrçalama iþlemini kendileri yapabilir. Ancak okul çaðýna kadar ebeveyn kontrolü ve yardýmý þarttýr. Komplike diþ fýrçalama metodlarý çocuklarda uygun olmayacaðýndan baþlangýçta diþlerin fýrçayý yatay tutup ovalama tarzýnda fýrçalanmasý yeterlidir. Çocuk büyüdükçe büyüklerin fýrçaladýðý metodlarý kullanabilir.
Altý yaþýnda süt diþlerinin arkasýndan 1. daimi azý diþleri sürer. Bu diþler yanýndaki komþu diþlere göre daha alt seviyededir. Bu nedenle bu bölgede diþ fýrçasýný eðimli tutarak fýrçalama yapmak gerekir. Bu yaþa kadar gerekli olmayan diþ-ipi kullanýmýna altý yaþýndan sonra baþlanmalýdýr. Evde yapýlacak diþ bakýmýnýn yaný sýra bu yaþlarda diþ hekiminin uygulayacaðý flor tedavileri ya da fissür örtücü adý verilen diþleri çürüðe yatkýn olan yüzeylerinin özel dolgu materyalleriyle kapatýlmasý iþlemi ve altý aylýk diþ hekimi kontrolleri diþ çürüðünün önlenmesinde basit fakat etkili çözümler olarak sunulmaktadýr.
Tüm bunlarýn yaný sýra unutmayýn ki çocuðunuz sizi örnek alýr! Kendi diþlerinizi günde en az iki kere düzenli olarak (sabah kahvaltýsýndan sonra ve gece yatmadan önce mutlaka!) fýrçalamanýz gerekir. Siz diþlerinizi fýrçalarken mümkünse çocuðunuzun sizi izlemesini saðlamalý ve diþ fýrçalamayý ona siz tanýtmalýsýnýz.
Çocuklarda uygulanan baþlýca tedaviler
Çürük tedavisi:
Diþteki çürük kýsým temizlenerek duruma göre kalýcý veya geçici dolgu ile tedavi edilir. Bazý durumlarda diþ dolgu ile tedavi edilemeyecek kadar harap olmuþtur. Böyle diþler bazen çekilmek yerine çocuklar için özel olarak hazýrlanmýþ kaplamalar ile örtülerek bir süre daha aðýzda tutulabilir. Son yýllarda çocuklara diþ hekimini ve diþ hekimine gitmeyi sevdirmek amaçlý renkli dolgular üretilmiþtir.
Darbe ile yerinden çýkan ön diþ/ler:
Diþi temiz bir gazlý bez arasýna koyup, tükürük ile ýslatarak hemen diþ hekiminize gidin. Diþ hekiminize hemen ulaþamayacaksanýz gazlý bezi eczaneden alacaðýnýz serum fizyolojik ile ýslatýn ve en kýsa zamanda ulaþmaya çalýþýn. En ideali 1 saat içinde tedaviye baþlanmýþ olmasýdýr. Eðer þartlar uygunsa diþ hekiminiz fýrlayan diþi yerine yerleþtirecektir (reimplantasyon). Titiz bir uygulama ve sonrasýnda iyi bir bakým ile diþ yýllarca çocuðunuzun aðzýnda kalacaktýr.
Darbe sonrasý ön diþlerinden biri veya birkaçý kýrýldýysa:
Kýrýlan parçalarý bulmaya çalýþýn ve hemen diþ hekiminize ulaþýn. Bu esnada parçalarý nemli tutmak önemlidir. Serum fizyolojik ve hatta tükürük bunun için idealdir. Bu parçalar çok kuvvetli ajanlar ile (bonding) yerlerine yapýþtýrýlýrlar ve yapýlacak her dolgudan daha estetik ve dayanýklý olurlar.
Parçalarý bulamadýysanýz:
1. Kýrýlan kýsým küçük ise, diþle ayný renk ve formda bir beyaz (kompozit) dolgu yapýlýr. Kompozit dolgularýn aðýz içi dayanýklýlýklarý sýnýrlýdýr. Çay, kahve kola gibi gýdalarla boyanarak renk deðiþtirirler. Bunlarýn beslenme alýþkanlýklarýna ve aðýz hijyenine baðlý olarak belli sürelerde yenilenmeleri gerekir.
2. Kýrýk büyükse, diþin yarýsýný ya da daha fazlasýný kapsýyorsa ortalama 17 yaþýndan büyüklerde porselen laminate veneerler uygulanýr. Porselen laminate veneerler hem çok dayanýklý hemde çok estetiktir. Diþin ön yüzeyine yapýþan ve kýrýk bölümüde kaplayan porselen yapraklar þeklinde açýklanabilirler.
17 yaþýndan küçüklerde ise diþ ve çene geliþimi tamamlanmadýðýndan porselen laminate veneerlerin uygulanmasý doðru deðildir. Yine diþin tüm ön yüzeyini ve kýrýk bölümü içine alan kompozit laminalar yapýlýr. Fakat malzemeden kaynaklanan problemler vardýr, renkleþecekleri için bir süre sonra yenilenmeleri gerekebilir.
Darbeden sonra herhangi bir problem görünmüyorsa:
Mutlaka diþ hekimi tarafýndan detaylý muayene yapýlmalý ve ilgili bölgeden röntgen çekilmelidir. Muayene ve röntgenden sonra herhangi bir bulgu olmasa bile belirli aralýklarla tekrar periapikal röntgen alýnýr ve eski filmlerle karþýlaþtýrýlýr. Burada amaç diþin canlý bolümünde uzun vadede bir problem olup olmadýðýnýn tespitidir. Diþ yýllar sonra bile renk deðiþtirerek canlýlýðýný kaybeder. Böyle bir durum tespit edilirse kanal tedavisi uygulanarak diþ kaybýna yol açabilecek komplikasyonlar önlenir.
Diþ çekimi:
Bazý durumlarda çürük, diþin iç kýsmýndaki canlý (sinir-pulpa) bölüme kadar ilerler. Diþin köklerinden çene kemiðine ulaþan iltihabi bir durum meydana gelir. Çocuðun yüzü þiþer, þiddetli aðrýsý vardýr ve bu diþi aðýzda tutmak çocuðun saðlýðý açýsýndan doðru deðildir. Bu durumda diþ buradan çýkartýlýr. Özellikle bu bir süt diþi ise ve alttan gelen daimi diþin sürme zamaný çok yakýnsa hiç bir mahsuru olmayan bir iþlemdir. Daimi diþin sürme zamaný yakýn deðilse mutlaka çekilen diþin yerine bir yer tutucu aparey yapýlmalýdýr.
Kalýcý bir diþte ise çekim iþleminden önce bu karar defalarca gözden geçirilmeli ve gerçekten yapýlacak hiçbir þey kalmadýðý durumlarda çekim düþünülmelidir. Daimi diþler çekildikten sonra, çocuðun yaþý uygun ise hemen ortodontik tedaviye baþlanarak bu boþluk diðer diþlerle kapatýlmalý ve alt-üst diþler arasýnda doðru bir kapanýþ iliþkisi saðlanmalýdýr. Çekilmiþ bir daimi diþin yeri öylece býrakýldýðýnda yandaki diþler bu boþluða doðru eðilirler. Boþluðun karþýsýndaki diþ boþluða uzar ve bir diþ yüzünden aðýzýn bütün dengesi bozulabilir.
Diþtaþý temizliði:
Diþlerin üzerinde oluþan bakteri plaðý (yiyecek artýklarý ve mikroorganizmalardan oluþan beyazýmsý, yapýþkan tabaka) eðer normal fýrçalama ile uzaklaþtýrýlamayacak kadar birikti ise diþ hekimi tarafýndan temizlenerek uzaklaþtýrýlmalýdýr. Bu iþlem bakteri plaklarýnýn uzun vadede meydana getireceði diþ taþý ve çürük gibi problemlerin de oluþumunu engelleyecektir. Ayný seansta çocuða, diþ fýrçalama eðitimi ve çürüklerden korunma hakkýnda bilgilendirme de yapýlarak tekrar kontrole çaðrýlýr.
Çocuklarda Koruyucu Diþhekimliði
Günümüzde týbbýn her alanýnda olduðu gibi diþhekimliðinde de, problemi oluþmadan durdurma diyebileceðimiz koruyucu hekimlik önem kazanmýþtýr. Koruyucu diþ hekimliði özellikle çocuklarda büyük önem taþýr. Zahmetsiz, ucuz ve acýsýz uygulamalar olduðundan çocuklarýn diþ hekimi ile ilk karþýlaþmalarýnýn koruyucu diþ hekimliði ile ilgili olmasý tercih edilir.
Hijyen eðitimi:
Aðýz diþ bakýmýný eksiksiz yapmak ancak eksiksiz bilgi ile mümkün olur. Diþ fýrçalama ve diþ ipi kullanýmýnýn öðretilmesi, beslenme alýþkanlýklarýnýn gözden geçirilmesi ve aðýz diþ saðlýðýnýn öneminin anlatýlmasýný içeren hijyen eðitimi, eksik bilgi kalmamasýný saðlar. Bu eðitim çocuklar için olduðu kadar büyükler için de önem taþýr.
Flor uygulamasý:
Florid sudan veya yediðimiz pek çok gýdadan alabildiðimiz doðal bir mineraldir. Çok eskiden beri sularýndaki florid oraný fazla olan bölgelerde yaþayanlarýn daha az diþ çürüðüyle karþýlaþtýðý farkedilmiþ ve nedeni araþtýrýldýðýnda floridin diþin minesini çürüðe dirençli hale getirdiði saptanmýþtýr. Önceleri þehir sularýnýn optimal dozda floridlenmesi düþünülmüþ ve bazý bölgelerde uygulanmýþ, daha sonra ise birtakým yan etkiler görülerek bu doz azaltýlmýþtýr. Son yýllarda yapýlan araþtýrmalar ise yüzeyel flor uygulamalarýnýn daha önemli olduðunu göstermiþtir. Annenin hamileliði esnasýnda aldýðý yada 6. aydan itibaren çocuða verilen flor tabletlerinin etkisinin tahmin edilenden çok az olduðu bulunmuþtur. Mineyi oluþturan kristal yapý, yüzeye uygulanan floridin etkisiyle aside daha dirençli hale gelmektedir. Böylece daha zor pürüzlenmekte ve çürüðün oluþmasý zorlaþmaktadýr. Yüzeyel florid uygulamalarý 3 yaþýndan itibaren baþlanabilen ve her 6 ayda bir tekrarlanmasý gereken basit, acýsýz bir iþlemdir. Çocuðun diþhekimi ile ilk karþýlaþmasý ve 6 aylýk periodlarla kontrola gelmesi açýsýndan idealdir. Birkaç dakika süren bu iþlem sonrasýnda çocuðunuzun diþlerinin yüzeyinde depolanan florid, diþleri çok daha saðlýklý ve güçlü yapacaktýr.
Fissür koruyucu:
Diþlerin çiðneyici yüzeyleri girintili çýkýntýlýdýr. Bu çukurcuk ve tepecikler pit ve fissürler olarak adlandýrýlýr. Bu bölgeler oldukça dardýr ve gýdalarýn sýkýþýp temizlenememesi nedeniyle genellikle çürüklerin baþladýðý yerlerdir. Bu bölgelerdeki gýda ve mikroorganizma birikimini ve buna baðlý olarak çürüðü önlemek amacýyla özel akýcý bir dolgu malzemesi kullanýlýr. Öncelikle bu bölge tam olarak temizlenir ve fissur koruyucu dediðimiz akýcý dolgu bu bölgeye uygulanýr. Iþýk ile sertleþtirilir ve fazlalýklarý düzeltilerek cilalanýr. Bu iþlem sayesinde tüm çürüklerin yaklaþýk %70 ini oluþturan çiðneyici yüzey çürüklerinden korunmak mümkün olur. Normal þartlarda uzun yýllar kullanýlabilmekle birlikte özellikle buz çiðneme yada diþ gýcýrdatma gibi alýþkanlýklarý olanlarda sýk sýk kontrol edilmelerinde fayda vardýr. Aðýzda ilk kalýcý diþlerin çýktýðý dönem uygulama için idealdir. Bu da 6 yaþ civarýdýr. Diðer azý diþlerinin sürme zamanlarýnda diðerlerine de uygulanýr. Önemli bir nokta kalýcý diþler sürmeye baþladýktan kýsa bir süre sonra yaptýrmanýn (1-2 sene içinde)daha iyi olacaðýdýr. Çünkü süre uzadýkça çürük oluþma ihtimali artar ve fissur koruyucu yerine dolgu yapmak gerekebilir. Çürüksüz büyüklerde de uygulanabilmekle beraber, çocuklarda kullanýmý daha faydalý ve önemlidir.
Yer tutucu:
Süt diþi çeþitli sebeplerle (çürük veya kaza) erken kaybedilir. Böyle durumlarda alttan gelen kalýcý diþ hazýr olup sürene kadar, yandaki diþler eðilerek, dönerek kaybedilmiþ süt diþinin kalýcý diþ için korumasý gereken yeri kapatabilirler. Hatta boþluðun karþý çenesinde bulunan diþ uzamaya baþlar. Eðer erken süt diþi çekiminden sonra geliþim kendi haline býrakýlýrsa meydana gelen bu haraketler gelecek sürekli diþe yer kalmamasýna sebep olacaktýr. Böylece kalýcý diþ ya hiç süremeyecek yada normal yerinin dýþýnda geliþecektir. Sadece bir süt diþini bile erken kaybetmenin yaratacaðý problemler:
-diþler yer deðiþtireceðinden çapraþýklýk oluþacak, bu bölgeler rahat temizlenemeyip çürüðe eðilim artacaktýr;
-çiðneme zorlaþacaktýr;
-daha ciddi ortodontik problemler uluþacaktýr.
Sonuç olarak Yukarýda bahsedilen önerileri kurallar dizisi haline getirdiðimizde:
1- Bebekler asla biberon ile uyutulmamalýdýr.
2- Emzik kullanýmýna bir yaþ civarýnda son verilmelidir.
3- Çocuk birinci ve ikinci yaþlarý arasýnda diþ hekimi ile tanýþmalýdýr.
4- Diþ hekimi ile erken ve henüz sorun yokken tanýþmak çocukta olumlu bir imaj oluþmasýný saðlar.
5- Diþler çýkar çýkmaz bunlarýn fýrçalanmasýna baþlamalýdýr.
6- Beslenmenin düzgün olmasý ve þeker tüketiminin normal düzeyde kalmasý da diþ saðlýðýnýn temel unsurlarýndandýr.
7- Günümüzde diþ hekimlerinin en önemli görevi, çocuklara uygulayacaklarý koruyucu tedavilerle, onlarý çürüksüz bir geleceðe doðru yönlendirmektir.
8- Fluor ve Sealant çürüðe karþý tüm dünyada kabul edilmiþ en güçlü koruyuculardýr.
9- Çocuklar 7-9 yaþlarýnda ortodontik açýdan muayene edilmelidir.
10- Zamanýndan önce çekilen bir süt diþinin yeri sürekli diþ gelinceye kadar mutlaka korunmalýdýr.
Süt diþlerinin birinci görevi çocuðun düzgün beslenmesini saðlamaktýr. Ayrýca konuþmanýn düzgün geliþimi de süt diþlerinin varlýðýna baðlýdýr. Süt diþleri kapladýklarý alaný kendilerinin yerine gelecek olan kalýcý diþ için korumakta ve kalýcý diþ sürerken ona rehberlik yapmaktadýrlar. Süt diþi erken çekildiði zaman bu doðal yer tutuculuk fonksiyonu da ortadan kalkmaktadýr. Süt diþlerindeki sorunlar gelecekteki pek çok problemin kaynaðýdýr. Zamanýndan önce kaybedilen bir süt diþi bir dizi soruna yol açmaktadýr. Oluþan çürükler çocukta enfeksiyon odaklarý yaratmakta, ayrýca beslenmeyi de güçleþtirmektedir. Bebek ve çocuk saðlýðý acýsýndan anne-babalara düþen en büyük görev konunun takipçisi olarak gerekli temizlik alýþkanlýklarýný kazandýrmalý, ev kontrollerini yapmalarý ve diþ hekimi muayenelerini yaptýrmalarýdýr.

