Genel Bilgiler

Gebelikte ilaç kullanýmý

               Gebeliðin en büyük etkilerinden biride sabah mide bulantýsýdýr. Morning Sickness denilen bu sabah bulantýlarýna halsizlik,uyku hali gibi doðal gebelik belirtileride ilave olur.

     1950 li yýllarda Alman Chemie Grünenthal ilaç firmasýnda bir baþka ilaç çalýþmasý sýrasýnda tesadüfen bulunan Talidomide adlý molekül bulmuþ bu molekül ile yapýlan çalýþmalarda özellikle sabah bulantýlarýný kestiði tespit edilmiþti.Ýlaç haline gelen molekül  Distaval, Asmaval, Distaval Forte, Tensival, Valgis, Valgraine… gibi  isimler ile piyasaya sürülmüþ  1957-1961 yýllarý arasýnda binlerce hamile bayana kullandýrýlmýþtý.Kullaným sonucu binlerce kollarý ayaklarý olmayan beyin hasarlý bebek dünyaya gelmiþti.Talidomid faciasý diye bilinen bu olaydan sonra teretojenik etki diye adlandýrýlan hamilelikte ilaç kullanýmýna anomolili doðum kavramý oluþturulmuþtur.

Teretojenik etki hamilelik sýrasýnda ilaç kullanýmý ile geliþen anormal bebek doðumu diye özetlenebilir.Anne ile anne karnýndaki bebek  arasýnda bebeðin içinde bulunduðu sývý dolu kese (plesanta) ve göbek baðý aracýlýðý ile baðlantý bulunmaktadýr.Anne tarafýndan alýnan büyük moleküllü ilaçlar dýþýnda hemen hemen her ilaç belli oranlarda bu yollardan fetus’e (anne karnýnda ilk 3 ayýný tamamlamýþ henüz doðmamýþ yavru) geçmektedir.Halileliðin ilk ayý ile üçüncü ayýna kadarki dönemler organlarý geliþme dönemidir ve esas teretojenik etkinin gözlemlendiði dönemdir.Hamileliðin fark edildiði süreye kadar alýnan ilaçlar ya hiç etki etmez yada doðal seleksiyon diye tanýmlanabilen düþüðe sebep olurlar.Bu durum bir genelleme olmakla birlikte durumun hekime anlatýlmasý en doðru yaklaþýmdýr.

FDA adlý kuruluþ (U.S. Food and Drug Administration(Türkçe "Amerikan Gýda ve Ýlaç Dairesi"))tüm dünyada kullanýlacak ilaçlarý onaylayan ve tüm otoritelerce kabul edilen bir kuruluþtur.WHO(dünya saðlýk örgütü) ve FDA onayladýklarý her ilaç için teretojenik çalýþma istemektedirler.Ýlaçlarýn gebeler tarafýndan kullanýlabilirliliðini sýnýflamýþlardýr. 5 sýnýfa ayrýlan ilaçlar aþaðýdaki gibidir.

Kategori A)  Ýnsanlarda yapýlan çalýþmalarda kullanýlan ilacýn fetusa bir zarar vermediði saptanan ilaçlarý kapsar.

Kategori B) Hayvanlarda yapýlan çalýþmalarda fetusa risk yoktur ancak insanlarda çalýþma yapýlmamýþtýr, veya hayvanlarda olumsuz etki saptanýrken insanlarda yapýlan çalýþmalarda risk bulunmayan ilaçlarý kapsar.

Kategori C) Hayvan deneylerinde olumsuz etki saptanmýþtýr ancak insanlarda deney yapýlmayan ilaçlarý kapsar.

Kategori D) Ýnsanlarda fetusa olumsuz etki riski vardýr ancak annenin yaþamýný tehdit eden bazý durumlarda kontrollü olarak kullanýlabilecek ilaçlarý kapsar.

Kategori X) Bu grup ilaçlarda Fetal risk son derece yüksektir. Ýlacýn kulllanýmýndaki risk yararýndan çok daha fazladýr.

       Ýlaç firmalarýnca geliþtirilen ilaç adayý her molekül bu anlamda denenmiþ yada üzerinde hiç çalýþma yapýlmayýp daha sonra kullaným ile bu anlamdaki etkisi ortaya konmuþtur.Gebelik sýrasýnda sizi kontrol eden bir hekiminiz var ise rahatsýzlýklarýnýzda sizi ilaç konusunda yönlendirecektir.Ancak bir hekim gözetiminde deðilseniz ama hekime gidiyorsanýz her yeni hekime hakkýnýzdaki bilgileri rahat verebilmeniz için bir önceki hekimin söyledikleri yada iki kontrol arasý geliþmeleri not ediniz.Hiç hekime gitme þansýnýz yok ise:TÜM ÝLAÇLARDAN UZAK DURUNUZ.

     Saðlýklý bir nesil geleceðimizin teminatýdýr.Sadece gebelikte deðil tüm rahatsýzlýklarýnýzda ilgili hekime danýþmanýz daha saðlýklý olmanýzý saðlayacaktýr

Saðlýkla kalýn.