Safra kesesi taþlarý - soru cevaplarla , safra kese taþlarý, ERCP, kolesistektomi,

x

Genel Bilgiler

Giriş

Genel Bilgi

Safra kesesi taþlarýnda hangi tipleri vardýr?

.Kolesterol taþlarý
.siyah pigment taþlarý
-siroz, hemolitik anemiler, pankreatitde
.kahverengi pigment taþlarý
-biliyer sistemde enterik bakterilerle olan infeksiyon hallerinde kolanjit gibi.

Epidemioloji, sıklık

Epidemiyoloji

Safra kese taþlarý ile ilgili deðiþik istatistikler

. Toplumda safra taþý oraný %6-10
. Yaþla artar
. E:K 1:2 dir
>50 yaþ kadýnlarda %25-30 dur
> 50 ya erkeklerde %16
>90 yaþ erkek ve kadýnlarda %80

. Taþlarýn %10 u pigment taþlarý
. Taþlarýn %60 ý radyolusen, %35 radyomixt, %4 ü rayoopaktýr
. Taþlarýn %66 sý çoklu, %33 ü tek tir.
. Tek taþlarýn %50 sý < 2 cm dir.
. Safra çamurlu hastalarýn %6 sýnda taþ oluþur.

x

Etioloji, sebepler, risk faktörleri

Etyoloji

Safra kesesi taþlarý oluþumunda risk faktörleri

. Ýleri yaþ
. Kadýn cinsiyet
. Obesite
. Kilo kaybý
. TPN
. Gebelik
. Siroz
. Ýlaçlar
                - klofibrat
                - OC
                - seftriakson
                - oktreotid
. Terminal ileum hast
. Lipid profili
              - azalmýþ HDL
              - artmýþ TG

Patofizyoloji, patogenez, hastalığın oluşum mekanizması

Patofizyoloji

Safra kesesi taþlarýnda oluþumunu etkileyen faktörler

. Kolesterol süpersaturasyonu
    -kolesterol fazlalýðý
   - safra tuzu azlýðý
. Hýzlanmýþ nükleasyon
                     -musin glikoproteinler
                     - Ig G ve M
                     - haptoglobulin
                     - aminopeptidaz -N
                     - alfa- 1 asid glikoprotein
. Azalmýþ nükleasyon
                    -apoprotein A I ve II
. Safra kese hipomotilitesi

x

Yakınmalar

Klinik Yakýnmalar

Yemeklerden sonra hazýmsýzlýk þiþkinlik
Sað üst karýn bölgesinde ve sað omuzda aðrýlar, aðrýlarýn sýrta yayýlmasý
Sýrtta 2 kürek kemiði arasýnda aðrý ile uyanma
Yemek yemekten korkar hale gelme

Asemptomatik -yakýnmasýz- safra kese taþlarýna yaklaþým nasýl olmaldýýr?

. Bu hastalarda semptomatik hale gelme yýlda %1-2 dir.
. Bunlarda bir komplikasyon geliþme oraný < %0,1
. Dolayýsýyla asemptomatik hastalara proflaktik kolesistektomi ÖNERÝLMEZ.

Semptomatik -yakýnmasý olan- hastalarda safra kese taþlarýna yaklaþým nasýl olmaldýýr?

.bunlarda ilk semptoom sonrasý komplikasyon geliþme oraný yýllýk %3 dür.
. Komplikasyon dýþý semptom tekrarlama oraný ilk yýl %50 sonraki yýl %69 dur.

Bu hastalarda öneriler.
... Hemen kolesistektomi
... Aðrý tekrarlayýncaya kadar bekleme
...bir komplikasyon geliþinceye kadar bekleme

þeklinde olabilir.

Komplikasyonlar

komplikasyon

Safra kesesi taþlarýnda geliþebilecek komplikasyonlar nelerdir?

. Ýntermitan bilyer kolik %20
. Akut kolesistit %10
. Koledokolitiasis %5
. Mirizzi sendormu <%0,1
. Kolesistoenterik fistül < %0,1
. Safra kese kanseri <%0,1

x

Medikal tedaviler

Tedavi

Ana tedavi seçeneði nedir?

Ana tedavi seçeneði- Cerrahidir. Laparoskopik kolesistektomi ana tedavi seçeneði olmuþtur. Nadir vakada açýk cerrahi gerekebilir.

Cerrahi dýþý tedaviler nelerdir?

. Oral safra asiti ile eritme
- ursodeoksikolik asit- ursofalk
- ..-taurolite
. ESWL
.MTBE (metil-tert-bütil-eter) ile eritme

Cerrahi dýþý tedavilerde þartlar nelerdir?

- sistik kanal açýk olmalý
- taþlar kolesterol taþlarý olmalý
- safra kesesi motil olmalýdýr.
- taþlar radyoopak olmamalý
- < 5 mm optimaldir. Veya 6-10 mm kabul edilebilir.
- sistik kanal açýklýðý oral kolesistografi ile veya USG de test yemeði sonrasý > %60 küçülme ile anlaþýlýr.

Safra kese taþlarýnda ESWL kimlere yapýlmaz?

. Akut kolesistit, kolanjit, pankreatit, safra kanal obstruksiyonlarý
. Koledokolitiasis
. Gastrik veya duodenal ülser
. Koagülopati veya antikoagulan kullanýmý
. Pacemaker veya ciddi aritmi varlýðý
. Gebelik
. Kontrast maddelere allerji
. Þok dalgasý yolunda anevrizma , kist veya akciðer dokusu olmasý

Safra kese taþlarýnda ESWL hakkýnda diðer bilgiler

. Genel olarak diðer kriterler geçerlidir.
.Ancak taþ büyüklüðü 20 mm olabilir. Tek taþlar optimaldir. Ancak boyut ve sayý daha fazla olsada yapýlabilir.
. Bir dereceye kadar kalsifikasyon kabul edilebilir. (3 mm yi geçmeyen halka þeklinde veya santral kalsifikasyon)
. Yeni cihazlar da suda kalma ve anestezi ihtiyacý yoktur.
. Baþarý &49-74 arasýndadýr.
. Tedavi maksimum doz verildiðinde veya parçalar 3 mm ye indirildiðinde kesilir.
. Ek olarak UDCA verilmesi deðerlendirilebilir.

Safra kese taþlarýnda ESWL tedavisi sonuçlarý

. 1 yýl içinde &7 ve 5 yýlda %31 tekrarlama oranlarý
. Minor komlikasyonlar
- geçici ve gross hematüri
- ciltte peteþi, ekimoz
- bulantý, kusma , diyare
- geçici transamiz yüksekliði
- karaciðerde subkapsüler hematom

. Major komplikasyon
- bilyer kolik %25-50
- sistik kanal obstruksiyonu ve bilyer kolik, ve akut kolesistit %2
- bilyer pankreatit %1-3

Safra kese taþlarý eritme tedavisinde oral safra tuzlarý tedavileri ne zaman kesilir?

. Ardarda iki usg de taþlar kaybolursa
. Tedavini 6. ayýnda hiç küçülme olmazsa
. Parsiyel cevapta 2 yýla uzatýldýðýnda tam küçülme olmazsa

Safra kese taþlarý eritme tedavisi uygulamasý hakkýnda

þartlar diðer cerrahi dýþý tedavilerdeki gibidir.
- sistik kanal açýk olmalý
- taþlar kolesterol taþlarý olmalý
- safra kesesi motil olmalýdýr.
- taþlar radyoopak olmamalý
- < 5 mm optimaldir. Veya 6-10 mm kabul edilebilir.
- sistik kanal açýklýðý oral kolesistografi ile veya USG de test yemeði sonrasý > %60 küçülme ile anlaþýlýr.

. Tedavide
-kenodeoksikolik asit ve ursodeoksikolik asit kullanýlabilir.
- ilkinin hepatoksik etkileri ve diare etkisi fazladýr. O yüzden ya ursodeoksikolik asit ile doz düþürülerek kombine dilir. Veya tek baþýna ursodeokdikolik asid 8-12 mg/kg / g akþam tek doz olarak tercih edilir.

Safra taþý eritme tedavisinde Oral safra tuzu uygulamasýnda prognoz ve takip.

. Hastalarda 5 yýlda taþlarýn tekrarlama oraný her yýl için %10 dur. Ancak ilaç tekrar baþlandýðýnda tedavi olur.
. Hasta 2 yýlda bir USG ile takip edilmelidir.
. UDCA ile tüm taþlarýn %37 si, 10 mm ye kadar olanlarýn %49 u ve 5 mm den küçük ve yüzen taþlarýn %70 i erir.

x

Giriþ
Genel Bilgi

Safra kesesi taþlarýnda hangi tipleri vardýr?

.Kolesterol taþlarý
.siyah pigment taþlarý
-siroz, hemolitik anemiler, pankreatitde
.kahverengi pigment taþlarý
-biliyer sistemde enterik bakterilerle olan infeksiyon hallerinde kolanjit gibi.

Epidemioloji, sýklýk
Epidemiyoloji

Safra kese taþlarý ile ilgili deðiþik istatistikler

. Toplumda safra taþý oraný %6-10
. Yaþla artar
. E:K 1:2 dir
>50 yaþ kadýnlarda %25-30 dur
> 50 ya erkeklerde %16
>90 yaþ erkek ve kadýnlarda %80

. Taþlarýn %10 u pigment taþlarý
. Taþlarýn %60 ý radyolusen, %35 radyomixt, %4 ü rayoopaktýr
. Taþlarýn %66 sý çoklu, %33 ü tek tir.
. Tek taþlarýn %50 sý < 2 cm dir.
. Safra çamurlu hastalarýn %6 sýnda taþ oluþur.

Etyoloji, Sebepler, Risk Faktörleri
Etyoloji

Safra kesesi taþlarý oluþumunda risk faktörleri

. Ýleri yaþ
. Kadýn cinsiyet
. Obesite
. Kilo kaybý
. TPN
. Gebelik
. Siroz
. Ýlaçlar
                - klofibrat
                - OC
                - seftriakson
                - oktreotid
. Terminal ileum hast
. Lipid profili
              - azalmýþ HDL
              - artmýþ TG

Patogenez
Patofizyoloji

Safra kesesi taþlarýnda oluþumunu etkileyen faktörler

. Kolesterol süpersaturasyonu
    -kolesterol fazlalýðý
   - safra tuzu azlýðý
. Hýzlanmýþ nükleasyon
                     -musin glikoproteinler
                     - Ig G ve M
                     - haptoglobulin
                     - aminopeptidaz -N
                     - alfa- 1 asid glikoprotein
. Azalmýþ nükleasyon
                    -apoprotein A I ve II
. Safra kese hipomotilitesi

Semptom ve Yakýnmalar
Klinik Yakýnmalar

Yemeklerden sonra hazýmsýzlýk þiþkinlik
Sað üst karýn bölgesinde ve sað omuzda aðrýlar, aðrýlarýn sýrta yayýlmasý
Sýrtta 2 kürek kemiði arasýnda aðrý ile uyanma
Yemek yemekten korkar hale gelme

Asemptomatik -yakýnmasýz- safra kese taþlarýna yaklaþým nasýl olmaldýýr?

. Bu hastalarda semptomatik hale gelme yýlda %1-2 dir.
. Bunlarda bir komplikasyon geliþme oraný < %0,1
. Dolayýsýyla asemptomatik hastalara proflaktik kolesistektomi ÖNERÝLMEZ.

Semptomatik -yakýnmasý olan- hastalarda safra kese taþlarýna yaklaþým nasýl olmaldýýr?

.bunlarda ilk semptoom sonrasý komplikasyon geliþme oraný yýllýk %3 dür.
. Komplikasyon dýþý semptom tekrarlama oraný ilk yýl %50 sonraki yýl %69 dur.

Bu hastalarda öneriler.
... Hemen kolesistektomi
... Aðrý tekrarlayýncaya kadar bekleme
...bir komplikasyon geliþinceye kadar bekleme

þeklinde olabilir.

Komplikasyonlar

Komplikasyonlar
Safra kesesi taþlarýnda geliþebilecek komplikasyonlar nelerdir?

. Ýntermitan bilyer kolik %20
. Akut kolesistit %10
. Koledokolitiasis %5
. Mirizzi sendormu <%0,1
. Kolesistoenterik fistül < %0,1
. Safra kese kanseri <%0,1

Medikal tedaviler, ilaçlar, ilaç dýþý tedavi önerileri

Tedavi

Ana tedavi seçeneði nedir?

Ana tedavi seçeneði- Cerrahidir. Laparoskopik kolesistektomi ana tedavi seçeneði olmuþtur. Nadir vakada açýk cerrahi gerekebilir.

Cerrahi dýþý tedaviler nelerdir?

. Oral safra asiti ile eritme
- ursodeoksikolik asit- ursofalk
- ..-taurolite
. ESWL
.MTBE (metil-tert-bütil-eter) ile eritme

Cerrahi dýþý tedavilerde þartlar nelerdir?

- sistik kanal açýk olmalý
- taþlar kolesterol taþlarý olmalý
- safra kesesi motil olmalýdýr.
- taþlar radyoopak olmamalý
- < 5 mm optimaldir. Veya 6-10 mm kabul edilebilir.
- sistik kanal açýklýðý oral kolesistografi ile veya USG de test yemeði sonrasý > %60 küçülme ile anlaþýlýr.

Safra kese taþlarýnda ESWL kimlere yapýlmaz?

. Akut kolesistit, kolanjit, pankreatit, safra kanal obstruksiyonlarý
. Koledokolitiasis
. Gastrik veya duodenal ülser
. Koagülopati veya antikoagulan kullanýmý
. Pacemaker veya ciddi aritmi varlýðý
. Gebelik
. Kontrast maddelere allerji
. Þok dalgasý yolunda anevrizma , kist veya akciðer dokusu olmasý

Safra kese taþlarýnda ESWL hakkýnda diðer bilgiler

. Genel olarak diðer kriterler geçerlidir.
.Ancak taþ büyüklüðü 20 mm olabilir. Tek taþlar optimaldir. Ancak boyut ve sayý daha fazla olsada yapýlabilir.
. Bir dereceye kadar kalsifikasyon kabul edilebilir. (3 mm yi geçmeyen halka þeklinde veya santral kalsifikasyon)
. Yeni cihazlar da suda kalma ve anestezi ihtiyacý yoktur.
. Baþarý &49-74 arasýndadýr.
. Tedavi maksimum doz verildiðinde veya parçalar 3 mm ye indirildiðinde kesilir.
. Ek olarak UDCA verilmesi deðerlendirilebilir.

Safra kese taþlarýnda ESWL tedavisi sonuçlarý

. 1 yýl içinde &7 ve 5 yýlda %31 tekrarlama oranlarý
. Minor komlikasyonlar
- geçici ve gross hematüri
- ciltte peteþi, ekimoz
- bulantý, kusma , diyare
- geçici transamiz yüksekliði
- karaciðerde subkapsüler hematom

. Major komplikasyon
- bilyer kolik %25-50
- sistik kanal obstruksiyonu ve bilyer kolik, ve akut kolesistit %2
- bilyer pankreatit %1-3

Safra kese taþlarý eritme tedavisinde oral safra tuzlarý tedavileri ne zaman kesilir?

. Ardarda iki usg de taþlar kaybolursa
. Tedavini 6. ayýnda hiç küçülme olmazsa
. Parsiyel cevapta 2 yýla uzatýldýðýnda tam küçülme olmazsa

Safra kese taþlarý eritme tedavisi uygulamasý hakkýnda

þartlar diðer cerrahi dýþý tedavilerdeki gibidir.
- sistik kanal açýk olmalý
- taþlar kolesterol taþlarý olmalý
- safra kesesi motil olmalýdýr.
- taþlar radyoopak olmamalý
- < 5 mm optimaldir. Veya 6-10 mm kabul edilebilir.
- sistik kanal açýklýðý oral kolesistografi ile veya USG de test yemeði sonrasý > %60 küçülme ile anlaþýlýr.

. Tedavide
-kenodeoksikolik asit ve ursodeoksikolik asit kullanýlabilir.
- ilkinin hepatoksik etkileri ve diare etkisi fazladýr. O yüzden ya ursodeoksikolik asit ile doz düþürülerek kombine dilir. Veya tek baþýna ursodeokdikolik asid 8-12 mg/kg / g akþam tek doz olarak tercih edilir.

Safra taþý eritme tedavisinde Oral safra tuzu uygulamasýnda prognoz ve takip.

. Hastalarda 5 yýlda taþlarýn tekrarlama oraný her yýl için %10 dur. Ancak ilaç tekrar baþlandýðýnda tedavi olur.
. Hasta 2 yýlda bir USG ile takip edilmelidir.
. UDCA ile tüm taþlarýn %37 si, 10 mm ye kadar olanlarýn %49 u ve 5 mm den küçük ve yüzen taþlarýn %70 i erir.

SaglikDanis.com