Genel Bilgiler

Giriş

Siroz, karaciðerde kronik olarak hasar yapan ki birçok hastalýðýn son evresidir. 

• Hepatit B ve C gibi  viral hastalýklar,
• Non alkolik steatohepatit (nash) 
• Alkol
• Hemokromatoziz
• Otoimmun hepatit
• Primer bilyer siroz
• Primer sklerozan kolanjit
• Wilson hastalýðý,
• Diðer depohastalýklarý

 karaciðerde için için devam eden bir iltihaplanmaya yol açarlar. Bu kronik sürecin sonucu olarak, karaciðer kendi dokusunu kaybederken, yerine fibroz doku geçer. Fibroz doku, karaciðerin yaptýðý hiçbir görevi yapmadýðý gibi, karaciðerde çekintilere yol açarak, karaciðerin sertleþmesine, küçülmesine neden olur.

Siroz geliþmiþ karaciðer, günlük görevlerini yapamadýðý ilk gibi, içinden geçen kan dolaþýmýna da engel olur.

Etioloji, sebepler, risk faktörleri

• NASH,  non alkolik steatohepatit
• viral hepatitler - hepatit B ve C ve D delta
• hemokromatoziz
• Alkol
  
• PBS primer bilyer siroz
• Otoimmun hepatit
• alfa 1 antitripsin eksikliði
• Wilson hastalýðý
• Bazý ilaçlar, metotreksat
  

Yakınmalar

Siroz hastalarýnda bir süre sonra bazý komplikasyonlar ortaya çýkar.

hafif belirtiler

• halsizlik
• kas güçsüzlüðü
• hafýza zayýflýðý

• Assit  - karýnda sývý toplanmasý, buna baðþý karýn þiþliði ve geniþlemesi
  
• Ayaklarda ödem
• Kan kusma
• Bilinç bulanýklýðý
• Sarýlýk

• Ciltte örümcek benzeri – küçük damar aðlarý
• Kuvvetsizlik
• Kilo kabý
• Cinsel duygu kaybý
• Kanayan hemoroidler

Ek bulgu ve yakýnmalar:

• Ýdrar miktarýnda azalama
• Genel ödem
• Soluk ve kil rengi dýþký
• Diþ eti ve burun kanamalarý
• Ginekomasti- erkeklerde meme büyümesi
• Karýn aðrýsý
• Hazýmsýzlýk
• Ateþ

Yakýnmalar sinsice geliþir veya bazen yakýnma olmayabilir.

Büyümüþ bir karaciðer ve dalak , þiþ bir karýn, sarýlýklý gözler, ciltte örümcek benzeri damar aðlarý, ginekomasti,  palmar eritem (avuç içi kýzarýklýðý),  testislerde küçülme, parmaklarda kontraksiyonlar, karýn duvarý venlerinde belirginleþmeler görülebilir.

komplikasyon

• Özofagus varisleri
• Portal hipertansiyon
• Hepatik ensefalopati
• Asit
• Bakterial peritonit- asit sývýsýnýn bakterileri ile enfekte olmasý
• Sepsis
• Karaciðer kanseri (hepatosellüler karsinom)
• Böbrek yetmezliði (hepatorenal sendrom)
• TIPS (transjugular intrahepatic portosystemic shunt) iþlemi bu komlikasyonlarýn bazýlarýnda uygulanan ve portal basýncý düþürmeye yarayan bir þant iþlemidir.

Laboratuvar testleri

Karaciðerde sorun olduðunu gözteren testler:

• Anemi (tam kan sayýmý)
• Pýhtýlaþma bozukluklarý  
• Yükselmiþ karaciðer enzimleri
• Bilirübin yüksekliði
• Düþük serum albumin
• Karaciðer büyümesi veya küçülmesi

Karaciðer biyopsisi siroz tanýsý teyit ettirir. ancak klinik olark sirozu belirgin olanlarda biyopisinin ekstra katacaðý bir þey olmaz. bu nedenle siroz ken deðil ancak henüz hepatit aþamasýnda iken karaciðer biyopsisi yapmak tedaviye katký saðlayabilir.

Diðer bozukluklar:

• Kolesterol  
• Kompleman düzeyleri
• Alpha-fetoprotein
• Renin düzeyi
• Serum magnezyum düzeyi

Medikal tedaviler

Tedavi de hedef sirozun komplikasyonlarýna müdahele ve karaciðerin daha fazla ilerlemesini durdurmaya yönelik olmalýdýr.

• Zararlý ilaçlar ve alkol býrakýlmalýdýr.  
• Kanayan özofagus varisleri gastrokopi ile band ligasyonu veya sklerozan ajan injeksiyonu ile tedavi edilmelidir.  
• Karýnda toplanan asit sývýsý diyüretikler, tuz ve su kýsýtlama, ve asit sývýsýnýn boþaltýlmasý (parasentez) metodlarý ile tedavi edilir.  
• Pýhtýlaþma bozukluklarý kan ürünleri (taze donmuþ plazma) veya vitamin K enjeksiyonlarý ile tedavi edilmeye çalýþýlýr.
• Ensefalopati- hepatik prekoma veya koma- laktuloz, antibiotikler, protein kýsýtlamasý ile tedavi edilir.  
• Enfeksiyonlar antibiyotikler ile tedavi edilir.  
• Siroz ilerler ve hayat tehdit edici hale gelirse – karaciðer nakli yapýlmalýdýr.

Prognoz, Hastalığın seyri

Proflaksi, önleme

Alkolden uzak durunuz.

Damar içi uyuþturucu ilaçlar, diðer uyuþturuculardan uzak durunuz.

Hepatit B ve hepatit a aþýlarýný olunuz.

Giriþ

Siroz, karaciðerde kronik olarak hasar yapan ki birçok hastalýðýn son evresidir. 

• Hepatit B ve C gibi  viral hastalýklar,
• Non alkolik steatohepatit (nash) 
• Alkol
• Hemokromatoziz
• Otoimmun hepatit
• Primer bilyer siroz
• Primer sklerozan kolanjit
• Wilson hastalýðý,
• Diðer depohastalýklarý

 karaciðerde için için devam eden bir iltihaplanmaya yol açarlar. Bu kronik sürecin sonucu olarak, karaciðer kendi dokusunu kaybederken, yerine fibroz doku geçer. Fibroz doku, karaciðerin yaptýðý hiçbir görevi yapmadýðý gibi, karaciðerde çekintilere yol açarak, karaciðerin sertleþmesine, küçülmesine neden olur.

Siroz geliþmiþ karaciðer, günlük görevlerini yapamadýðý ilk gibi, içinden geçen kan dolaþýmýna da engel olur.

• NASH,  non alkolik steatohepatit
• viral hepatitler - hepatit B ve C ve D delta
• hemokromatoziz
• Alkol
  
• PBS primer bilyer siroz
• Otoimmun hepatit
• alfa 1 antitripsin eksikliði
• Wilson hastalýðý
• Bazý ilaçlar, metotreksat
  

Siroz hastalarýnda bir süre sonra bazý komplikasyonlar ortaya çýkar.

hafif belirtiler

• halsizlik
• kas güçsüzlüðü
• hafýza zayýflýðý

• Assit  - karýnda sývý toplanmasý, buna baðþý karýn þiþliði ve geniþlemesi
  
• Ayaklarda ödem
• Kan kusma
• Bilinç bulanýklýðý
• Sarýlýk

• Ciltte örümcek benzeri – küçük damar aðlarý
• Kuvvetsizlik
• Kilo kabý
• Cinsel duygu kaybý
• Kanayan hemoroidler

Ek bulgu ve yakýnmalar:

• Ýdrar miktarýnda azalama
• Genel ödem
• Soluk ve kil rengi dýþký
• Diþ eti ve burun kanamalarý
• Ginekomasti- erkeklerde meme büyümesi
• Karýn aðrýsý
• Hazýmsýzlýk
• Ateþ

Yakýnmalar sinsice geliþir veya bazen yakýnma olmayabilir.

Büyümüþ bir karaciðer ve dalak , þiþ bir karýn, sarýlýklý gözler, ciltte örümcek benzeri damar aðlarý, ginekomasti,  palmar eritem (avuç içi kýzarýklýðý),  testislerde küçülme, parmaklarda kontraksiyonlar, karýn duvarý venlerinde belirginleþmeler görülebilir.

• Özofagus varisleri
• Portal hipertansiyon
• Hepatik ensefalopati
• Asit
• Bakterial peritonit- asit sývýsýnýn bakterileri ile enfekte olmasý
• Sepsis
• Karaciðer kanseri (hepatosellüler karsinom)
• Böbrek yetmezliði (hepatorenal sendrom)
• TIPS (transjugular intrahepatic portosystemic shunt) iþlemi bu komlikasyonlarýn bazýlarýnda uygulanan ve portal basýncý düþürmeye yarayan bir þant iþlemidir.

Karaciðerde sorun olduðunu gözteren testler:

• Anemi (tam kan sayýmý)
• Pýhtýlaþma bozukluklarý  
• Yükselmiþ karaciðer enzimleri
• Bilirübin yüksekliði
• Düþük serum albumin
• Karaciðer büyümesi veya küçülmesi

Karaciðer biyopsisi siroz tanýsý teyit ettirir. ancak klinik olark sirozu belirgin olanlarda biyopisinin ekstra katacaðý bir þey olmaz. bu nedenle siroz ken deðil ancak henüz hepatit aþamasýnda iken karaciðer biyopsisi yapmak tedaviye katký saðlayabilir.

Diðer bozukluklar:

• Kolesterol  
• Kompleman düzeyleri
• Alpha-fetoprotein
• Renin düzeyi
• Serum magnezyum düzeyi

Tedavi de hedef sirozun komplikasyonlarýna müdahele ve karaciðerin daha fazla ilerlemesini durdurmaya yönelik olmalýdýr.

• Zararlý ilaçlar ve alkol býrakýlmalýdýr.  
• Kanayan özofagus varisleri gastrokopi ile band ligasyonu veya sklerozan ajan injeksiyonu ile tedavi edilmelidir.  
• Karýnda toplanan asit sývýsý diyüretikler, tuz ve su kýsýtlama, ve asit sývýsýnýn boþaltýlmasý (parasentez) metodlarý ile tedavi edilir.  
• Pýhtýlaþma bozukluklarý kan ürünleri (taze donmuþ plazma) veya vitamin K enjeksiyonlarý ile tedavi edilmeye çalýþýlýr.
• Ensefalopati- hepatik prekoma veya koma- laktuloz, antibiotikler, protein kýsýtlamasý ile tedavi edilir.  
• Enfeksiyonlar antibiyotikler ile tedavi edilir.  
• Siroz ilerler ve hayat tehdit edici hale gelirse – karaciðer nakli yapýlmalýdýr.

Alkolden uzak durunuz.

Damar içi uyuþturucu ilaçlar, diðer uyuþturuculardan uzak durunuz.

Hepatit B ve hepatit a aþýlarýný olunuz.