Makaleler İçinde Arama

A

B

C

D

E

F

G

H

I

İ

J

K

L

M

N

O

Ö

P

Q

R

S

Ş

T

U

Ü

V

W

X

Y

Z

Ve

Veya

Aynen

Tüm Bölümler » Enfeksiyon Hastalýklarý ve Klinik Mikrobiyoloji »

Hepatit testleri açýklamalý þekiller

 Prof.Dr. Mustafa ALTINDIS            

Güncelleme: 15.01.2009

Tümüne Gözat

x

Genel Bilgiler

x

x

x

x

x

HEPATÝT TESTLERÝ Hepatit Virüsleri; HEPATÝT A VÝRUSU (HAV)HEPATÝT B VÝRUSU (HBV)HEPATÝT C VÝRUSU (HCV)HEPATÝT D VÝRUSU (HDV)HEPATÝT E VÝRUSU (HEV)HEPATÝT G VÝRUSU (HGV)TT VÝRUSSEN ViRUSU Sitomegalovirüs (CMV)Epstein-Barr virüs (EBV)Herpes virüs (HSV) Hepatit Virüslerinin Özellikleri 

Virüs	Büyüklük (nm)	Genom	Zarf	Aile
HAV	27	RNA	0	Picornavirüs
HBV	42	DNA	+	Hepadnavirüs
HCV	> 80	RNA	+	Flavivirüs-like
HDV	36	RNA	+	Defektiv virüs
HEV	27	RNA	0	Calicivirüs

 BU VÝRÜSLER ÝNSANA NASIL BULAÞIYOR?Baþlýca  kontamine su ve gidalarla •         Hepatit A Virüsü•         Hepatit E Virüsü Baþlýca KAN ve cinsel yol ile •         Hepatit B Virüsü•         Hepatit C Virüsü•         Hepatit D Virüsü•         Hepatit E Virüsü•         Hepatit G Virüsü HAV: Çocuklardaki akut hepatitlerin çoðundan sorumludur. Picornaviridea ailesinde içinde yer alan, zarfsýz, küresel, 25-28 nm büyüklüðünde, ikozahedral simetrili bir virustür.TANI: 1. Nonspesifik taný: Çocuklarýn %90’ýnda sarýlýk görülmez. Düþük bir ateþ, GÝS bulgularý, sarýlýk. Koyu idrar, açýk renkte dýþký, nadiren hematüri. Aminotransferazlar yükselir, hiperbilirübinemi2. Seroloji: Viremi dönemi oldukça kýsadýr. Hastalýk baþladýðýnda çoðunlukla virüs kanda saptanamaz, ilk haftada % 25’inde dýþkýda saptanabilir. Anti-HAV IgM antikorlarý semptomlarýn baþlamasýndan sonraki ilk 4-8 haftada yüksek titrelerde bulunur ve genellikle 6 ay içinde kaybolur. Ancak hastalarýn yaklaþýk %20’sinde 1 yýla kadar pozitif olarak bulunabilir. Anti-HAV IgG ayný þekilde enfeksiyondan birkaç hafta sonra pozitifleþmeye baþlar ve ömür boyu pozitif kalýr. Anti-HAV IgA antikorlar ise genellikle 6 ay süre ile yüksek titrelerde kalýr ve yaklaþýk 2 yýl içerisinde kaybolurlar.3. Moleküler Taný:HAV RNA’sýnýn gösterilmesinde in situ hibridizasyon ve HAV-PCR yöntemleri kullanýlmaktadýr.          Þekil-1: HAV Enfeksiyonunun Klinik ve Laboratuvar Bulgularýnýn SeyriHBV: Hepadnaviridae ailesinden yaklaþýk 42 nm büyüklüðünde küresel bir partikülden ibaret olup tam bir viryondur (Dane partikülü). Bu partikülün dýþ yüzeyi yaklaþýk 7-8 nm geniþliðinde bir kýlýf ile kaplýdýr. Bu zarf yüzey antijeni (HBsAg) protein ve glikoproteinleri ile hücresel lipidleri içerir. Viryonun daha iç bölümünü 27-28 nm çapýnda hegzagonal nükleokapsid (core) oluþturur. Kor partikülünün içinde endojen viral DNA polimeraz ve kýsmen çift sarmallý sirküler DNA bulunur. TANI: 1. Seroloji: Özgül serolojik tanýda genel olarak HBV’nin iki antijeni (HBsAg, HBeAg) ve üç antijenine karþý geliþmiþ antikorlar (anti-HBs, anti-HBc, Anti-HBe) kullanýlýr. Kliniðin baþlamasýndan yaklaþýk 4 hafta önce HBsAg kanda saptanabilir. Bu sýrada HBeAg ve DNA polimeraz’da serumda mevcuttur. Klinik tablonun belirmesiyle beraber HBeAg giderek azalmaya baþlar ve anti-HBc-IgM belirir. HBsAg’de giderek azalýr ve daha sonra anti-HBe pozitifleþir.Tipik bir akut HBV enfeksiyonunda ilk antikor yanýtý anti-HBc IgM’dir. Anti-HBc IgM genellikle 3-12 ay içerisinde kaybolur. Kimi akut olgularda anti-HBc IgM’nin hiç geliþmez ya da klinik hastalýðýn seyrinde geç dönemde ortaya çýkabilir. Anti-HBc total (anti-HBc IgM+IgG), HBsAg’nin ortaya çýkmasýndan hemen sonra, ancak ALT yükselmesinden önce serumda gözlenmektedir. Genellikle 2-4 ay içinde HBsAg negatifleþerek,   anti-HBs ortaya çýkar ve kesin iyileþmeyi gösterir.HBsAg, HBV ile temastan 1-12 hafta sonra serumda ortaya çýkar. Hepatit bulgularý ise HBsAg’nin serumda ortaya çýkýþýndan ortalama 4 (1-7) hafta sonra belirginleþir. HBsAg’nin 6 ay ya da daha uzun süre ile pozitif kalmasý “HBsAg taþýyýcýlýðý” olarak isimlendirilir  Þekil-2: HBV Enfeksiyonunun Klinik ve Laboratuvar Bulgularýnýn Seyri.2. Moleküler Taný:HBV-DNA’nýn belirlenmesinde en özgül ve duyarlý yöntem PCR yöntemidir. Tablo I. Hepatit-B’nin Serolojik Test Sonuçlarýnýn Yorumu.                              

HBsAg	HBeAg	Anti-HBe	Anti-HBc IgM	Anti-HBc IgG	Anti-HBs	Yorum
+	+	-	-	-	-	Ýnkübasyon dönemi
+	+	-	+	+	-	Akut Hepatit-B veya Persistant Taþýyýcý
+	+	-	-	+	-	Persistant Taþýyýcý
+	-	+	+/-	+	-	Persistant Taþýyýcý
-	-	+	+/-	+	+	Konvelesan Dönem
-	-	-	-	+	+	Ýyileþme
-	-	-	+	-	-	Saptanabilir HBsAg Olmaksýzýn Hepatit-B Enfeksiyonu
-	-	-	-	+	-	Anti-HBs kaybý ile Ýyileþme
-	-	-	-	-	+	Enfeksiyon olmaksýzýn immunizasyon

 HCV: Flaviviredae ailesi içerisinde pestiviruslara uzak akraba bir virustur. 30-80 nm boyutlarýnda küçük bir virustür. Zarflýdýr ve tek sarmallý RNA içerir. Kan transfüzyonu alan ve ilaç kullananlarda sýktýr ve çoðunlukla kronikleþir. Sýk kan transfüzyonu alan hastalar yüksek risk grubundadýr. Hemodiyaliz hastalarý ve HÝV pozitif hemofilili hastalar da yüksek risk grubundadýr. Vertikal geçiþ nadirdir. Kuluçka süresi: 1-2 aydýr. Olgularýn yaklaþýk % 85’i kronikleþir. Fulminan hepatit HBV’e göre daha fazladýr. Karaciðer kanserine en sýk neden olan hepatit virüsüdür.TANI: 1. Seroloji: HCV enfeksiyonunun özgül tanýsý virusa karþý geliþmiþ antikorlarýn ya da doðrudan vireminin gösterilmesiyle olanaklýdýr. Birinci kuþak ELISA testleri (C100 antijenine karþý). Ýkinci kuþak ELISA testleri [Kor (c22-3) ve NS3 (c33c) bölgesinden ek rekombinant proteinler]. Üçüncü kuþak ELISA testleri (NS5’ten bir rekombinant protein). Bu testlerle iki durumda enfeksiyon gösterilememektedir:1. Enfeksiyonun baþlangýcýndan antikor geliþimine kadar olan sürenin uzunluðu (4 hafta ile 24 hafta)2. Kimi immünsuprese hastalarda enfeksiyon varlýðýna karþýn antikor geliþmemesi.2. Moleküler Taný:  Serum HCV-RNA miktarýnýn saptanmasý. Özellikle kronik HCV enfeksiyonunda hastalýðýn gidiþi ve tedavinin takibinde önem kazanmýþtýr.HCV-RNA miktar belirlenmesi ile; Hastalýðýn doðal ilerleyiþi monitorize edilebilecek, en uygun tedavi protokolu belirlenebilecek, tedaviye yanýt verebilecekleri en uygun zaman seçilebilecek, tedavinin dozu ve süresi tayin edilebilecektir.HDV:  Ancak HBV varlýðýnda yaþayabilen bir virüsdür. Genomu tek sarmallý RNA’dýr. Defektif bir hepatotropik virüsdür. 36 nm çapýndadýr, viral genomu örten 2 tabaka içerir. Ýç tabaka HDAg kendisi tarafýndan oluþturulan kapsiddir, dýþ tabaka ise HBsAg tarafýndan oluþturulur. Deterjanlarla çok kolay bir þekilde ortadan kaldýrýlýr. Bulaþ yolu HBV ile aynýdýr. HBV ile birlikte bulaþtý ise tabloyu aðýrlaþtýrmaz, hatta hafifleþtirebilir (akut HBV/HDV koinfeksiyonu). Var olan HBV infeksiyonu üzerine oturmuþsa tabloyu aðýrlaþtýrýr (süperinfeksiyon) .  HBsAg pozitif kronik hepatitlerin %20-40da akut B hepatitli vakalarýn %8de HDV infeksiyonu saptanmýþtýr. Bu bulgular ülkemizde Delta hepatitinin endemik olduðunu göstermektedir. TANI: 1.Seroloji: D antijeni (D-Ag), akut infeksiyonda inkübasyon dönemi sonunda önce karaciðerde ve arkasýndan kýsa bir süre için serumda bulunur. HDAg nin serumda gösterilmesinde microplate-binding assay, RIA, ELÝSA ve immunoblotting yöntemleri tanýmlanmýþtýr. Arkasýndan D-Age karþý anti-D IgM ve IgG Ablarý oluþur. Anti-D titreleri orta derecede yükselir ve iyileþme ile birlikte azalarak kaybolur. HBsAg negatifleþmesiyle genellikle anti-D saptanamaz hale gelir.  Kronik D hepatitinde ise D-Ag karaciðerde kalýr ve anti-D serumda yüksek titrelerde devamlýlýðýný sürdürür. Delta hepatitinin kesin tanýsý, serolojik markerlerin gösterilmesiyle konur. Hastalýðýn erken döneminde serum D-Agnin ve/veya anti-D IgMin tespiti veya total anti-D Ablarýn düþük titrelerde bulunmasý da akut D hepatitinin delilleridir. Kronik D hepatitinde ise serumda devamlý yüksek titrede anti-D pozitif bulunur. 2. Moleküler Taný: Hibridizasyon yöntemleriyle dolaþýmdaki HDV-RNA miktarýný belirlemek olanaklýdýr.Þekil 3: HBV-HDV Koenfeksiyonunda Serolojik Taný  Þekil 4: HBV-HDV Süperenfeksiyonunda Serolojik TanýHEV: Calicivirüs ailesindendir. Sferik, zarfsýz, 27-34 nm, tek sarmallý RNA içeren bir virüstür. Viryon ikozahedral simetrili bir yapýya sahiptir ve virüs yüzeyinde elektron mikroskobu ile dikensi çýkýntýlar gözlenmektedir. Yüksek tuz yoðunluklarýnda dayanýksýzdýr. Gebeler dýþýnda iyi seyirlidir (%10’unda fulminan hepatit). Fulminan olgular dýþýnda kendiliðinden iyileþen, akut ikterli bir hastalýktýr. Çocuklara göre genç eriþkinlerde daha sýktýr. Hepatit A gibi kronikleþmez ve taþýyýcýlýk yapmaz. TANI: 1. Seroloji: Enfeksiyonun akut döneminde IgM ve IgA anti-HEV antikorlarýnýn taný koymada deðeri olduðu gösterilmiþtir. IgG antikorlar için enfeksiyondan sonra gösterilme sürelerine iliþkin deðiþik veriler vardýr.2. Moleküler Taný:  Dýþký ve serumda HEV-RNA’sýný ORF 1 bölgesinden primerlerin kullanýldýðý RT-PCR yöntemiyle aramak olasýdýr.  

Tümüne Gözat