Genel Bilgiler

VEREM  (TÜBERKÜLOZ)

            Bilindiði gibi her yýl Ocak ayýnýn ilk haftasý “Verem Eðitim ve Propaganda Haftasý” olarak kutlanmakta olup, haftanýn amacý; VEREM Hastalýðý hakkýndaki bilgilerin tazelenmesidir.

            Halk arasýnda ince hastalýk veya Verem olarak adlandýrýlan TÜBERKÜLOZ’ a  neden olan mikroorganizmalar, sadece oksijenli ortamlarda yaþayabilirler. Toprakta uzun süre canlý kalabilirler. Geç ve güç çoðalýrlar.

            Verem hastalýðýnda yayýlma; yoksul çevrelerde, kalabalýk toplumlarda ve yaþlýlarda daha fazla görülür. Kötü beslenme, alkolizm ve sigara riski arttýrmaktadýr.

            Hastalýk, daha ziyade solunum yolu ile bulaþýr. Tüberküloz basili her organa yerleþebilir. Ancak en çok akciðerleri tutar ki, bunun oraný %80 civarýndadýr. Mikrobun alýnmasý ile hemen hastalýk oluþmayabilir. Tüberküloz basilleri, yýllar boyunca hastalýk oluþturmadan ve baþkalarýna bulaþmadan vücutta canlý kalabilirler. Kiþinin vücut direnci azaldýðý zaman (uykusuzluk, yorgunluk, stres, gýdasýzlýk, sigara, alkol, uyuþturucu madde kullanýmý gibi durumlarda) hastalýk kendini gösterebilmektedir.

            Dünyada her yýl 8 milyon kiþi Verem’ e yakalanmakta ve bunlarýnda 3 milyonu ölmektedir. Halen Dünya nüfusunun üçte biri, yani yaklaþýk 2 milyar kiþi verem mikrobu taþýmaktadýr. Hastalarýn % 75 gibi büyük bir kýsmý geri kalmýþ ülkelerde yaþarken, geri kalan % 25 i kalkýnmýþ veya hýzla kalkýnmakta olan ülkelerde yaþamaktadýr.

            Ülkemizde durum incelendiðinde ise; 1945 yýlýnda, Verem’ den ölüm oraný yüz binde 262,   1965 yýlýnda hastalýða yakalanma oraný yüz binde 72 idi.

            Bu endiþe verici gidiþe engel olmak amacýyla, 1953 yýlýnda baþlatýlan Verem Aþýsý Kampanyasý ve hastalarýn düzenli takip ve tedavi altýna alýnmalarý nedeniyle; Vereme yakalanma oraný yüz binde 31, ölüm oraný yüz binde 2.8 lere düþmüþ, ancak istenilen seviyeye ulaþýlamamýþtýr. Bunun baþlýca sebepleri arasýnda; hýzlý nüfus artýþý ve içgöçler nedeniyle hasta takiplerinin zorlaþmasý ve hastalarýmýzýn tedavilerine devam etmemeleri ve de hastalýðýn, kullanýlan ilaçlara karþý direnç kazanmýþ olmasýný sayabiliriz.

            Veremin belirtileri baþlangýçta sinsidir. Giderek kendini gösterir. Erken dönemde halsizlik, iþtahsýzlýk, kilo kaybý ve ateþ þeklinde ortaya çýkar. Ateþ genelde yüksek deðildir, akþama doðru ortaya çýkýp daha sonra kaybolan tarzda bir ateþ görülür. Gece terlemesi olur.

            Akciðer tutulmuþsa öksürük giderek sýklaþýr ve önceleri yapýþkan iken sonra iltihaplý bir balgam çýkar. Hastalarýn yarýsýnda balgam kanlý olur. Ayrýca yanlarda aðrý olur.

            Tedavi en az 9 ay süreyle uygulanýr ve hasta yakýnlarý da ilaçla korunmaya alýnýr. Düzenli hekim takibi ve ilaç kullanýmý saðlanýrsa Tüberküloz’ un rahatlýkla üstesinden gelinebilecek bir hastalýk olduðu unutulmamalýdýr.

            Ancak, tüm hastalýklarda olduðu gibi Verem Hastalýðýnda da amacýmýz; kiþileri hasta olduktan sonra iyileþtirmekten ziyade hasta olmalarýný önlemektir.

            Bu amaçla daima sol omuzdan yapýlan BCG Aþýsý da denen Verem Aþýsý, bebek 2. ayýný doldurduktan sonra yapýlýr ve 5 yýl ara ile tekrarlanarak hastalýða karþý baðýþýklýk saðlanmaya çalýþýlýr. Ancak aþý ile % 85 koruma saðlanabilmektedir. Bazen de aþýnýn yan etkisi olarak; kýzarýklýk, kaþýntý, þiþlik gibi aþýrý duyarlýlýk ve lenf bezi büyümesi geliþebilir.

             Hastalýða yakalanmamak ve hastalýðýn yayýlmasýný önlemek için :

-         Verem aþýlarý düzenli yaptýrýlmalýdýr.

-         Verem hastalýðýný düþündüren þikayetler olduðunda vakit geçirmeden bir saðlýk kuruluþuna

baþvurulmalýdýr. 

-         Verem olduðu tespit edilen kiþiler düzenli olarak kontrole gitmelidirler.

-         Verem hastalarý tedaviye kesinlikle ara vermemelidirler. Tedaviye ara verildiði zaman ilaca karþý direnç geliþir. Direnç geliþmesi halinde tedavi imkansýzlaþýr. Bu nedenle bir baþka bölgeye göç eden hastalar gittikleri yerdeki en yakýn Verem Savaþ Dispanserine baþvurmalýdýrlar.