Genel Bilgiler
Hipersplenizm
Taným:
Dalaðýn kan hücrelerini vaktinde önce ve aþýrý yýkmasý durumudur.
Dalak karýn sol üst kesiminde yer alýr normal görevelerinden biri dolaþýmdaki eskimiþ, yýpranmýþ ve yaþlanmýþ kan hücreleri yýkmak, temizlemektir. Bazen dalak bu görevini kontrol dýþý aþýrý yapmaya baþlar ve fonksiyonlarý normal olan hücreleri de yok eder.
Sebepler
Primer hipersplenizm: problem dalaðýn kendindedir.
Sekonder hipersplenizm: baþka nedenlerle dalak büyür ve aþýrý yýkým yapar
Malarya
Romatoid artrit
Tüberküloz
Polisitemi vera
Tümörler
Diðer splenomegali sebepleri
Hemolitik anemiler
Siroz
Lenfoma, lösemiler
SLE
Ýnfeksiyoz mononükleosis
Yakýnmalar
Altta yatan hastalýða baðlý olanlar
Dalak büyüklüðüne baðlý olanlar: erken doyma, sol üst batýnda dolgunluk ve aðrý
Kan hücre yýkýmý ve azalmasýna baðlý olanlar
Lökopeni: enfeksiyonlara meyilde artýþ
Trombositopeni: kanamaya meyilde artýþ, kolay morarmalar, diþeti kanamalarý, idrarda kanama
Anemi: halsizlik, çabuk yorulma ve solukluk
Teþhis:
Hikaye: altta yatan hastalýklar hakkýnda bilgiler sorulur
Fizik muayene: dalak ele gelebilir
Görüntüleme :
- Ultrason
- Tomografi
Tam kan sayýmý ve Periferik yayma: kan hücre yýkýntýlarýný ve sayýlarý verir.
Scintigrafik çalýþmalar: kan hücrelerinin bolca tutulduðu ve yýkýldýðý yerlerin dalak veya karaciðer olup olmadýðý test eder.
Tedavi
Altta yatan hatalýklarýn tedavisi dalaðýn daha fazla büyümesini ve daha fazla kan hücresini yýkmasýný engelleyebilir. Örneðin malarya, tüberküloz, SLE gibi sebepler tedavi edilmelidir.
Splenektomi: kan hücre sayýmý kontrol altýna alýnamýyorsa yapýlýr. Mümkünse yapýlmadan önce , olmazsa sonrasýnda kapsullu bakterilere karþý aþýlarýn yapýlmasý önerilir. Hemofilus influenza ve pnomokok gibi.


