Genel Bilgiler

Endometrium Hiperplazisi nedir ve nasýl oluþur?

Rahim iç zarý da denilen "endometrium" her adet kanamasýnda rahim içinden dökülen dokudur. "Endometrial hiperplazi" bu rahim iç zarý dokusunun normalden fazla kalýnlaþmasý ile karakterize bir durumdur. Rahim kanserleri de yine bu dokudan geliþmektedir.

Normalde, endometrium dokusu bir adet dönemi boyunca yumurtalýktan salgýlanan estrojen ve progesteron hormonlarýna cevap verici özelliðe sahip olup bu hormonlar bir adet periyodunda belirli bir düzen içersinde salgýlanýr.

Overlerden (yumurtalýklardan) salgýlanan estrojen hormonu endometrium dokusunun büyümesi ve kalýnlaþmasýna neden olur. Endometrium dokusu belirli bir kalýnlýða ulaþtýktan sonra salgýlanan progesteron hormonu ise bu kalýnlaþmayý durdurur ve belirli bir süre sonrada adet kanamasý ile bu dokunun dýþarý atýlmasýný saðlar.

Polikistik over sendromu gibi yumurtlama problemi olan (anovulatuar) kadýnlarda progesteron hormonu salgýlanmaz. Bu durumda estrojen hormonu kontrolsüz bir þekilde endometrium dokusunu etkiler. Endometrium sürekli bir þekilde tek baþýna salgýlanan estrojene maruz kaldýðýnda "Endometrial hiperplazi" denilen rahim iç zarýnýn kalýnlaþmasý olayý gerçekleþir.

Endometrial hiperplazi, rahim (endometrium) kanserine dönüþebilme potansiyeli olan bir hastalýktýr. Bu nedenle tedavisi yapýlmalý ve hasta takip edilmelidir.

Endometrial hiperplazisi olan kadýnlar düzensiz adet kanamalarýndan þikayetçidir. Bu durum genel olarak 40 yaþýndan sonra ortaya çýkar. Yine, kilolu bayanlar, vücutta biriken estrojen hormonunun normalden fazla olmasý nedeniyle bir rahim kanseri öncüsü olabilecek olan endometrium hiperplazileri açýsýndan risk atýndadýrlar.
Endometrial Hiperplazilerde Taný Nasýl Konulur?

Yapýlan bir ultrasonda görülen rahim içi zarýnýn kalýnlaþmasý sonucunda, rahim içersinden alýnacak dokunun (biopsinin) patolojik incelemesiyle taný kesinleþtirilir.

Yandaki resimde, yapýlan vajinal ultrasonda kalýnlaþmýþ bir endometrium (rahim iç zarý) izlenmektedir.

Ultrasonda rahim içi zarýndaki kalýnlaþma görüldükten sonra, rahim içinden parça alýnmasý yani "biopsi" iki þekilde yapýlabilir:

Full (Tam) küretaj
Pipelle ile biyopsi

"Full küretaj" denilen rahim içi dokunun tümden temizlenerek alýnmasý ile hem kesin taný konulur hem de rahim içi doku tamamen temizlendiði için hastanýn kanamasý durur, böylelikle de tedavi edici özelliði vardýr. Basit hiperplazilerde yapýlan tek bir full (tam) küretaj ile bile hasta tedavi olabilir. Burada yapýlan küretaj iþlemine "Probe küretaj (Taný amaçlý küretaj)" adý da verilmektedir.

Küretaj yani "rahim içinin temizlenmesi" iþlemi lokal (uyuþturularak) veya genel (uyutularak) anestezi yöntemlerinden birisiyle yapýlabilir.

Rahim içi dokusunun incelenmesindeki diðer bir yöntem ise "pipelle" denilen özel ince, plastik bir kanül (boru) yardýmý ile biopsi iþleminin yapýlmasýdýr. Bu iþleme "Pipelle biopsi" adý verilir.

Pipelle biopsi iþlemi için anestezi gerekmez, oldukça kolay ve aðrýsýzdýr; ancak rahim içi tam olarak kazýnmadýðý için tedavi özelliði olmayýp yalnýzca taný konulmasý amacýna yöneliktir.

Hangi yöntemle olursa olsun, alýnan materyal (örnek parça) mikroskobik deðerlendirme için patolojiye gönderilir.

Patolojik tetkik sonucu;

Basit hiperplazi: Rahim içi dokusunun basit ve yaygýn (diffüz) kalýnlaþmasýný tarif eder. Eþ anlamlý olarak "Kistik Glanduler Hiperplazi" terimi de kullanýlmaktadýr.

Fokal Kistik Hiperplazi: Rahim içinde belirli bölge ile sýnýrlý (lokalize) hiperplazileri tarif eder. Hiperplazinin daha hafif bir formudur.

Ayrýca patolojik tetkik, hiperplazinin kansere dönüþme potansiyeli hakkýnda da ipuçlarý vericidir. Alýnan örnekte patolojik olarak "atipi" olup olmamasý önemlidir.


Endometrial Hiperplazilerde Tedavi Yaklaþýmlarý

Tedavi, endometrial hiperplazinin derecesine ve hastanýn çocuk istemine baðlýdýr.

Basit hiperplazi veya fokal kistik hiperplazilerde genellikle 3-4 ay boyunca aðýzdan alýnan (oral) haplar þeklinde progesteron tedavisi verilerek hasta takip edilir. Genelde bu süre sonunda ikinci bir biopsi (Revizyone küretaj) yapýlarak tedaviye cevap alýnýp alýnmadýðýna bakýlýr.

Hiperplazinin kansere dönüþme potansiyeli yüksek, kansere öncü hücrelerin bulunduðunu gösteren "atipi bulgularý" mevcut veya hasta istediði çocuk sayýsý tamamlanmýþsa ameliyatla rahim alýnabilir (Histerektomi operasyonu).

KAYNAK:HERA KADIN SAÐLIK MERKEZÝ