Genel Bilgiler

Ýnfertilite (Kýsýrlýk) ne demektir?
Basit olarak kýsýrlýk bir yýl süresince çiftin korunmadan ve normal iliþkiye raðmen gebeliðin elde edilemediði durumdur.

Kadýnýn yaþý ilerledikçe gebelik þansý azalýr mý?
Yaþ ilerledikçe düzenli cinsel iliþkiye raðmen gebelik elde edilene dek geçen süre uzar. 25 yaþýndaki bir kadýn genellikle 2-3 ay içinde gebe kalýrken, 35 yaþýn üzerindeki normal kadýnlarda bu süre 6 aydan uzun sürebilir.

Erkekler de de yaþ ilerleyince üreme saðlýðý bozulur mu?
Erkeklerde de 60 yaþ üzerinde sperm sayý ve kalitesinde azalma görülebilir. Ancak kadýnlardan farklý olarak erkekler yaþamlarýnýn tümü boyunca üretkendirler.

Kýsýrlýðýn sýk görülen nedenleri nelerdir?
Çiftlerde kýsýrlýk erkek, kadýn veya her ikisindeki problemlere baðlý olabilir. Kýsýr çiftlerde problem %40 erkekte, %40 kadýnda ve % 20 ise her ikisinde beraberdir.

Erkekte sperm sayýsýnýn, hareketliliðin veya normal yapýdaki spermlerin azalmasý, menide hiç sperm olmamasý kýsýrlýk nedenidir. Ayrýca iktidarsýzlýk ve geriye boþalmada kýsýrlýk nedeni olabilir.

Kadýnda ise yumurtlamanýn olmamasý, endometriozis, tüplerin týkalý olmasý ve rahimde myomlar’ýn bulunmasý en sýk kýsýrlýk nedenleridir.
Kýsýrlýk günümüzde daha mý yaygýnlaþtý?
Günümüzde evlenme yaþý arttýðý için ve evlenen çiftler çocuk yapmayý erteledikleri için kýsýrlýk daha sýk görülmektedir. Ayrýca enfeksiyonlarýn artmasý tüplerde týkanýklýða neden olarak kýsýrlýða yol açar.

Son zamanlarda yapýlan çalýþmalarda her altý çiften birinin kýsýrlýk problemi olduðunu göstermiþtir.

Stres kýsýrlýða neden olur mu?
Stres genelde kýsýrlýðýn sonucudur. Fakat çok aðýr stres yumurtlamada problemlere ve cinsel iliþki sýklýðýnýn azalmasýna da neden olur.

Ýnfertilite tedavisi gören çiftlerin gebe kalma þansý nedir?
Bu çiftin problemine baðlýdýr. Bazý nedenler çok kolay tedavi edilirken, diðerlerinde geliþmiþ tekniklerin kullanýlmasý ve zaman gerekebilir. Ýnfertilite tedavileri maddi ve manevi sabýr gerektirir.
Þiþmanlýk kýsýrlýða neden olur mu?
Hayýr, bir çok þiþman kadýn kýsýr deðildir. Fakat þiþmanlýk, polikistik over (PCO) hastalýðý ve anormal hormon üretimi ile iliþkilidir.
  Doðum kontrol hapý kullanan kadýnlar sonradan gebe kalmakta zorlanýr mý?
Doðum kontrol haplarý kýsýrlýk yapmaz. Ancak bu haplarý kullanmayý býraktýktan sonra gebeliðin gerçekleþebilmesi için bir kaç ay geçebilir. Özellikle ileri yaþ kadýnlarda bu durum daha belirgin olup bu etki geçicidir.
Rahim içi araç (spiral) kullananlarýn daha sonra gebe kalmalarý zor mudur?
Genellikle bir problem olmaz. Fakat, rahim içi araç kullanmak enfeksiyona yol açarak tüplerde týkanýklýða neden olabilir. Rahim içi araç kullanýrken artan kanama veya aðrý bir problem olduðunu gösterir. Bu yüzden çocuk doðurmamýþlarda spiral kullanýmý önerilmez.

Çiftler kýsýrlýk nedeni ile doktora baþvurmadan ne kadar beklemeli?
Saðlýklý çiftlerin her ay gebe kalma þansý %20’dir. Çiftlerin yarýsýndan çoðu 6 ay içinde gebelik elde eder.
Eðer herhangi bir doðum kontrol yöntemi uygulamadan 12 aydýr düzenli cinsel iliþkide bulunmanýza raðmen gebelik elde edemiyorsanýz, bir an önce doktora baþvurmanýz gerekir.

  Bu kadar uzun süre beklememesi gereken çiftler var mý?
Eðer çiftler herhangi bir problemden þüpheleniyorsa, örneðin kadýn eþin adetleri çok düzensiz veya yoksa, enfeksiyon öyküsü veya adet kanamalarý ve iliþki sýrasýnda þiddetli aðrý yakýnmasý varsa, erkek eþte ise inmemiþ testis, testislerden geçirilmiþ operasyon veya testislerde yaralanma öyküsü varsa doktora hemen baþvurmak gerekir.

Doktora hemen baþvurmasý gereken diðer grup ise kadýn eþin 35 yaþýn üzerinde olduðu çiftlerdir, gebe kalabilme þansý ilerleyen yaþla azaldýðý için bu çiftler zaman kaybetmemelidir.

Çiftler doktora beraber mi gitmeli?
Çocuk sahibi olamamada problem kadýnda, erkekte veya her iki eþte de birden olabileceði için özellikle ilk vizite çiftlerin birlikte gelmeleri önerilir.
Doktor ne gibi sorularý sorar?
Kýsýrlýk tedavisine baþlamadan önce iyi bir týbbi öykü (anamnez) alýnýr. Kadýn ve erkek eþe ayrý ayrý sorular yöneltilir.

Kadýn eþe yöneltilecek sorular; Kadýnýn yaþý, ne kadar zamandýr çocuk istendiði, önceden bir gebeliðin olup olmadýðý, adet dönemlerinin düzeni, kanama miktarý, süresi, aðrý ve diðer yakýnmalarýn olup olmadýðý kadýn eþe yöneltilecek sorulardýr.

Bunun yanýnda, akýntý, iliþkide aðrý, geçirilmiþ enfeksiyonlar, geçirilmiþ operasyonlar hakkýnda bilgiler istenir.

Erkek eþe yöneltilecek sorular; Erkeðin genel saðlýk durumu, geçirilmiþ önemli hastalýk ve operasyonlar, kabakulak enfeksiyonu geçirdiyse hangi yaþta geçirdiði, inmemiþ testis veya testislere travma öyküsünün olup olmadýðý, erken boþalma ve impotans (iktidarsýzlýk) gibi cinsel fonksiyon bozukluklarýnýn varlýðýna iliþkin sorular sorulacaktýr.

Cinsel iliþkinin sýklýðý ve cinsel iliþkinin rahat olup olmamasý da vajinismus probleminin açýða çýkartýlmasý açýsýndan hekime deðerli bilgiler saðlar.

Muayene olmak gerekir mi?
Fizik muayene kýsýrlýk araþtýrmalarýnýn en önemli basamaklarýndan biridir. Kadýn eþin jinekolojik muayenesi, ultrasonografik incelemesi’nin yapýlmasý, rahim aðzýndan örnek alýnarak patolojik inceleme yapýlmasý ve mikrobiyolojik araþtýrmalar için örnek alýnmasý gerekir.

Erkek eþe ise bir urolog tarafýndan testis muayenesi yapýlarak gerektiðinde ultrason incelemesi istenebilir.

Kýsýr çiftlerin ne kadarý tedavi edilebilir?
Önceleri infertil bir çift için fazla bir umut ýþýðý yoktu. Ancak bugün elimizde bulunan teknoloji sayesinde doðru taný ve tedavi ile çiftlerin %85’inin bir çocuk sahibi olmasýný bekleyebiliriz.

KAYNAK:HERA KADIN SAÐLIK MERKEZÝ