Genel Bilgiler

Ýlk olarak Ýngiliz hekim "Dr. Condom" tarafýndan dönemin kralýnýn 100’den fazla olan gayri meþru çocuklarýný sýnýrlamak amacýyla tasarlanarak yapýldýðý bildirilmektedir.


Günümüzde kondomlar "lateks" adý verilen bir maddeden üretilmektedir. Özellikle sperm öldürücü (spermisid) bir maddenin eklenmesiyle de usulüne uygun kullanýldýðýnda etkinliði yüksek bir doðum kontrol yöntemidir.

Kondom, ejakülasyon (boþalma) esnasýnda spermlerin (erkek tohum hücrelerini) vajinaya dökülmesini, dolayýsýyla rahim ve tüplere ulaþmasýný engeller.

Kondomun kullanýmý özellik taþýr. Eðer düzgün kullanýlmazsa etkinliði azalýr.

Kondom (prezervatif, kýlýf) Kullanýrken Nelere Dikkat Edilmelidir?

Her kondom tek kullanýmlýktýr. Her iliþki esnasýnda yeni bir kondom kullanýlmalý ve çýkarýldýktan sonra penis baþýnda az miktarda da olsa sperm bulunabileceðinden tekrar iliþkiye girilmemelidir.

 Prezervatif seçerken dikkat edilmesi gereken bazý özellikler vardýr. Özellikle spermisid (sperm öldürücü) içeren kondomlar tercih edilmelidir. Ayrýca Anti HIV (Aidse karþý) prezervatifler de üretilmiþtir.

Kondom her iliþkide kullanýlmalýdýr. Yalnýzca gebelik açýsýndan riskli günlerde uygulandýðýnda koruyuculuk oraný düþer. Bu yüzden kadýn adet döneminin hangi döneminde bulunursa bulunsun mutlaka her iliþkide kullanýlmalýdýr.

Kondomu iliþkinin baþýndan itibaren uygulamalýsýnýz. En sýk yapýlan hatalý uygulama cinsel iliþkiye kondomsuz baþlanmasý ve hemen boþalma öncesi dönemde takýlmasýdýr. Bu durum istenmeyen gebeliklerin oluþmasýna neden olabilir. Zira boþalmadan önce de erkekte uyarýlma döneminde salgýlanan sývýlarda sperm hücreleri bulunmaktadýr.

Boþalma sonrasý, penis normal boyutuna dönmeden vajinadan çýkarýlmalýdýr; yoksa kondom vajinada kalabilir. Bu durumda dikkatli bir þekilde iþaret ve orta parmaklarý vajinaya yavaþça sokup kondomu bulunduðu yerden çýkarýlmalýdýr.

 Kadýnda ya da erkekte lateks veya kondomun içerdiði spermisitlere karþý alerji olmasý durumunda kullanýlmamalýdýr.
 
Kondom kullanýmýnýn en büyük avantajý düzensiz cinsel yaþamý olan çiftler için en uygun korunma yöntemi olmasýdýr. Ulaþýlmasý kolaydýr ve ucuzdur.
Kondom kullanýmýnýn önemli avantajlarý vardýr. Gebelikten korumasý dýþýnda AIDS, Hepatit B, C virüsü ve HPV (genital siðil) dahil tüm mikrobik etkenlerin cinsel iliþkide çiftin birinden diðerine bulaþmasýný engeller. Cinsel yolla bulaþan hastalýklar ’dan koruma özelliði baþka hiç bir aile planlamasý yönteminde bu kadar etkin deðildir.

Ancak yukarýda sayýlan enfeksiyon hastalýklarýnýn yalnýzca cinsel temasla bulaþmadýðý da unutulmamalýdýr (Hepatit B’nin öpüþmeyle bulaþmasý, HPV’nin prezervatifin kapamadýðý bölgenin temasý ile bulaþmasý gibi).

Kondom iliþki sýrasýnda yýrtýlýrsa gebelik ve cinsel yolla bulaþan hastalýk riski yüksektir. Acil kontrasepsiyon uygulanmasý ve gerekirse enfeksiyondan korunmak için tedavi görülmesi amacýyla doktora baþvurulmasý önerilir.

Prezervatif ile korunan çiftler, kayganlaþtýrýcý madde kullanmamalýdýr. Kayganlaþtýrýcý maddeler yýrtýlma riskini arttýrýr.

Son kullanma tarihi geçmiþ veya paket açýk kaldýðý için zarar görmüþ kondomlar kullanýlmamalýdýr. Unutmayýn; usulüne uygun kullanýmda gebelik çok nadir görülür.

Ýliþki sýrasýnda prezervatifin vajina içinde kalmasý:
Çok nadiren de olsa özellikle genç çiftlerde prezervatif iliþki sýrasýnda kadýnýn vajinasý içinde kalýp çýkmayabilir. Elle çýkarmayý denediðinizde kondom gelmiyorsa bir jinekolog hekimden yardým istemekte çekinmemelisiniz. Bu durumda da Acil kontrasepsiyon uygulanmasý (acil korunma) bir kürtajýn önüne geçebilir.

Cinsel iliþki sýrasýda prezervatifin vajina içinde takýlý kalmasýný engellemek için:
Prezervatifi seviþme baþladýktan sonra "penis iyice sertleþince" takýnýz.
"Ejekulasyon" yani erkekte boþalma saðlandýktan sonra vajina içindeki penis sertliðini kaybetmeden çekilmelidir.
Ejekülasyon sonrasý penis vajina içinden kontrollü bir þekilde ve yavaþ yavaþ çekilmelidir. Bu iþlemi bir elinizle penisin en üst kýsmýný saran prezervatifin kývrýntýlý kýsmýný tutarak yapmalýsýnýz.
Penis vajenden çekilirken kadýn partner bacaklarýný yanlara doðru açmalý, içe doðru kapatmamalýdýr. Bu þekilde kondomun içeride sýkýþarak kalmasý engellenmiþ olur.
Ýçeride kalan ve elinizle çýkaramadýðýnýz prezervatif için bir jinekologdan destek isteyiniz.

KAYNAK:HERA KADIN SAÐLIK MERKEZÝ