Genel Bilgiler

Asherman Sendromu Nedir?
Ashermann sendromu veya diðer tabiriyle "rahim içi yapýþýklýklar"; rahim boþluðunun bir bölümünde veya tamamýnda meydana gelen ve bu boþluðun kapanmasý, týkanmasý ile sonuçlanan yapýþýklýklardýr. Yapýþýklýklar týbbi literatürde "adezyon" veya "sineþi" olarak da geçer.

Nasýl Oluþur?
Hasara uðramýþ rahim duvarlarýnýn iz býrakarak iyileþmesi sonucu oluþur. Sebep genellikle küretaj (kürtaj), spiral kullaným sonrasý veya endometrit (rahim içi dokusunun enfeksiyonu) gibi rahim içi bölgesindeki irritasyonlardýr.

Yapýþýklýklar çoðu kez gebeliði takiben plasental doku kalýntýlarý için yapýlan küretaj sonrasý meydana gelmektedir.

Diðer sebepler arasýnda ise doðum, sezaryen, myom çýkarýmý ameliyatý (myomektomi), düþük (abort) yapma, rahim içi kanamalar veya tüberküloz enfeksiyonu sayýlabilir. Bazen menopoz sonrasý dönemdeki kadýnlarda kendiliðinden de geliþebilir.

Ne Gibi Problemler Yaratabilir?
Rahim içi yapýþýklýklar hiç adet görememe veya adet kanamasýnýn miktarýnda azalma gibi adet düzensizlikleri, tekrarlayan gebelik kayýplarý, plasental yerleþim bozukluklarý ve infertilite (kýsýrlýk) gibi durumlara neden olur. Bazý kadýnlarda ise hiç bir bulgu vermez.

Hasta doktora genellikle adet görememe ve gebe kalamama þikayetleri ile baþvurur ama çoðu zaman adet kanamasýnýn miktarýnda bir azalma tek bulgudur. Adet kanamasýnýn miktarý ile yapýþýklýðýn þiddeti arasýnda direkt bir iliþki yoktur.

Yapýþýklýk ilerleyicidir ve erken giriþim gerektirir. Ýlerlemenin sebebi yapýþýklýklarýn rahim kas aktivitesini sýnýrlamasý ve bu etki ile rahme östrojen (kadýnlýk hormonu) yayýlýmýný azaltmasý ve atrofiye (gerileme) neden olmasýdýr.

Rahim içi yapýþýklýk giderilirse %50 oranýnda gebelik ve %75 oranýnda adet bozukluklarý da giderilir.
Ýnfertilite (Kýsýrlýk) ile Ýliþkisi Nedir?
Rahim içindeki yapýþýklýklar döllenmiþ yumurtanýn rahme tutunmasýný engelleyerek veya düþüklere neden olarak normal gebeliði önleyebilir.

Gebelik oluþumunda; spermlerin tüplere ulaþmasý için rahim içi boþluðunun ve tüplerin açýk olmasý, döllenmeden sonra da oluþan embriyonun rahim içi bölgesinde kendine hazýrlanan "yuvaya" yerleþebilmesi gerekir. Eðer bu yuva saðlýklý olmazsa embriyo ya yerleþemez ya da kýsa sürede abortus (düþük) ile kaybedilir.

Yapýþýklýða neden olan hasar, rahmin en iç tabakasýnýn (endometriyum) bazý tabakalarýnýn ortadan kalkmasýna sebep olmasýnýn yanýsýra rahmin kas tabakasýnýn (myometrium) zedelenmesi ile problemin daha da büyümesine yol açmaktadýr.

Hasara uðrayan yüzeye direkt olarak ayný þekildeki bir diðer duvarýn temasý skar (iz) dokusu oluþumuna neden olmaktadýr. Bu doku zamanla deðiþerek kalýn bir tabaka halini alýr.

Rahim Ýçi Yapýþýklýklarda Hasta Neden Adet Göremez?
Rahim içi yapýþýklýklarda adet görememe sýk rastlanan bir durumdur. Oluþan yapýþýklýklar çeþitli sinirsel kökenli refleks mekanizmalarýyla rahmi hormonal uyarýlara yanýtsýz býrakýr ve rahim damarlarýnda týkanmalara yol açar, bu þekilde rahim kas tabakasýnýn kan akýmýný azaltýp tekrarlayan düþüklere, anne karnýnda bebek ölümlerine ve geliþme geriliklerine yol açabilir.

Kürtaj gibi rahim hasarýný takiben oluþan adet görememe durumu rahim içi yapýþýklýk düþündürmelidir. Ayrýca bu hastalarýn adet günlerinde kasýk ve bel aðrýlarý da görülebilir.

Rahim Ýçi Yapýþýklýk - Tüberküloz Ýliþkisi
Pelvik tüberküloz (genital bölgede görülen verem mikrobu), rahim içi yapýþýklýða yol açabilir ve bu durum hiç adet görememe olarak karþýmýza çýkar. Bu hastalardaki problem tüplerinin dönüþü olmayacak þekilde zarar görmesidir ve infertilitenin yanýsýra hastanýn yardýmcý üreme yöntemlerinden yararlanma þansýný da azaltýr. Ülkemizde sýk rastlanan bir durumdur.

Bu hastalarda yaklaþým; histeroskopik olarak yapýþýklýklarýn giderilmesi ve uygun olgularda hiç beklenmeden yardýmcý üreme yöntemi planlanmasýdýr.

Histeroskopi; rahim içi yapýþýklýklarýn tanýsýnda ideal, güvenli ve az tramvatik bir metod olmasýnýn yaný sýra tedavisinde de en iyi metoddur.



Normal muayene pozisyonunda "histeroskop" denilen ve rahime rahim aðzýndan geçirilerek ulaþtýrýlan ince bir teleskop kullanýlarak rahim içi boþluðun görüntülenmesini ve çeþitli giriþimlerin yapýlmasýný saðlayan "endoskopik yöntem"dir.





Tedavide izlenecek yol ; histereskop denilen aletle yapýþýklýklarýn giderilip (adezyolizis) normal rahim içi anatomisi saðlanmasý sonrasýnda RÝA (rahim içi araç) ve östrojen tedavisi ile hasar görmüþ rahim alanýnýn yeniden oluþturulmasý, yeni yapýþýklýk oluþumunun önlenmesi ve daha sonra hastanýn takip edilmesi þeklindedir. Bazý hastalar ise müdahaleye gerek duyulmaksýzýn yalnýzca izlenirler.

Histeroskopi ile yapýþýklýklarýn açýlmasý tedavisi (adezyolizis), özellikle tekrarlayan gebelik kayýplarý olanlar ile infertil olgularda uygulanmalýdýr. Orta ve ileri derecelerdeki yapýþýklýklarda ve tüp aðýzlarýnýn týkandýðý durumlarda kesinlikle uygulanmalýdýr.

Genital tüberkülozlu hastalarda rahim içi boþluk bozulduðu zaman yardýmcý üreme yöntemlerinin uygulanmasýndan önce mutlaka cerrahi giriþim yapýlmalýdýr.

Cerrahi giriþim þöyle uygulanýr : çeþitli sývýlar verilerek rahim içi boþluðu geniþletilir, makas ile her bir yapýþýklýk merkezinden ayrýlýr. Yapýþýklýklarýn giderilmesine en alt kenardan baþlanmalýdýr ve rahim içi yapý normale gelinceye kadar devam edilmelidir.

Cerrahi tedaviyi takiben rahim içi boþluðuna RÝA yerleþtirilerek 2 ay süreyle çýkarýlmamasý önerilir, burada amaç iyileþmenin baþlangýç safhasýnda yüzeyleri birbirinden ayrý tutarak tekrar yapýþmasýný önlemektir. Çünkü RÝA yerleþtirilirse tekrar yapýþýklýk oluþma riski %10 iken yerleþtirilmezse %50’nin üzerindedir.

Yine 2 ay süreyle hasta östrojen kullanmalýdýr. Bunun amacý rahmi uyarýp yara oluþmuþ yüzeylerin yenilenmesini saðlamaktýr.

KAYNAK:HERA KADIN SAÐLIK MERKEZÝ