Genel Bilgiler
Ülkemizde meme kanseri, kadýnlarda görülen en sýk kanser türü olup tüm kanserlerin % 21’ ini oluþturmaktadýr.
20
yaþýna kadar çok seyrek, 40-70 yaþ arasýnda en sýk görülen meme
kanserinin tedavisinde –tüm diðer kanser çeþitleri gibi- erken teþhis
çok önemli bir rol oynamaktadýr.
Bu nedenle 20 yaþýný aþmýþ
her kadýn, düzenli ve aylýk olarak, her adet kanamasýnýn bitiminden
hemen sonra meme muayenesi için birkaç dakikasýný ayýrmalýdýr.
Meme muayenesi için en uygun zaman, adet gören kadýn için adetinin bitiminden sonraki ikinci ya da üçüncü gündür.
Adet
görmeyen kadýnlar ayýn belirli bir gününü seçip her ay gün atlamaksýzýn
kendi kendini muayene edebilir. Bazýlarý bu muayeneyi banyodayken
yapar. Bu þekilde parmaklar ýslak ve sabunla deri üstünde daha rahat
kaydýðýndan altýndaki dokuyu ve deðiþiklikleri hissetmek daha kolay
olur.
Memedeki kitlelerin %80’i kendiniz tarafýnýzdan
yaptýðýnýz bu aylýk muayeneler sýrasýnda saptanabilir. Evet yanlýþ
okumadýnýz tam olarak %80’i !!!
Yýllýk olaðan jinekolojik
muayenelerinizde doktorunuzun yaptýðý meme muayenesi ile belli bir
yaþtan sonra muayeneye ek olarak yapýlan mamografi ve meme
ultrasonografileri de meme kanseri erken tanýsýnda önemli olan diðer
yöntemlerdir.
Meme muayenesi; gözle deðerlendirme, yatar pozisyonda elle deðerlendirme ve ayakta elle deðerlendirme þekillerinde yapýlabilir.
Muayene Nasýl Yapýlýr?
Muayene için öncelikle aydýnlýk bir ortamda aynanýn karþýsýnda dik durarak kollar vücudun iki yanýna sarkýtýlýr. 
Bu
pozisyonda memelerin bir ay önceki durumuna göre büyüklük ve biçim
açýsýndan ayný olup olmadýðý, deri yüzeyinde ve meme baþýnda deðiþiklik
görülüp görülmediði incelenir.
Ayrýca bir yerinde kýzarýklýk, kitle ve de özellikle meme baþýnda içe çökme ya da çekilme olup olmadýðýna bakýlmalýdýr. 
Daha sonra kollar yukarý kaldýrýlýp memenin biçimi, büyüklüðü ve yüzeyi kontrol edilmelidir. 
Yatarak
yapýlan elle muayenede memeyi düzleþtirip göðüs kaslarýný germek
amacýyla, kol baþýn üzerine kaldýrýldýktan sonra koltuk altý sýnýrýndan
meme baþýna ve göðüs kemiðinden meme baþýna doðru parmaklarla enine
paralel çizgiler çizilerek kontrol edilir.
Elle meme dokusunun
tümüyle taranmasý, memenin koltukaltýndan göðüs kemiðine, köprücük
kemiðinden memenin alt sýnýrýna kadar tüm alanlarýn dikkatlice
hissedilmesi ile mümkündür. Bu amaca yönelik olarak parmak uçlarýnýzý
meme üzerinden kaldýrmadan memenin tamamýný ya daireler çizerek, ya
yukarýdan aþaðý-aþaðýdan yukarý tarayarak ya da merkezden dýþa
tarayarak deðerlendirebilirsiniz.
Meme
dokusunda saptanan her deðiþiklik tümör deðildir. Normal olarak meme
dokusu küçük yumrulardan oluþur. Bu yumrular adet kanamasýndan önce
belirginleþir ya da düzensizleþir.
Bu nedenle adet öncesi dönemlerde meme muayenesinin yapýlmasý önerilmez.
Muayene sýrasýnda herhangi bir kuþku durumunda mutlaka hekime baþvurulmalýdýr.
Hangi Bulgular Normal Deðildir?
Gözle
muayenede memelerde belirgin þiþlik, meme cildinde içe doðru çekilme
alanlarý, renk deðiþiklikleri, kýzarýklýklar, yüzeyel damarlarda
önceden varolmayan belirginleþmeler gibi bulgular normal deðildir.
Ciltte
"portakal kabuðu manzarasý" denilen ve cilt yüzeyinde lenf kanalý
týkanýklýklarýna baðlý olarak portakal kabuðu görünümünün oluþtuðu
durumlarda da hekime baþvurulmalýdýr.
Aynada memelerinizden
birinin diðerine göre daha farklý bir boyutta olduðunu fark ederseniz
endiþeye kapýlmayýn. Baþka bir bulgunun yokluðunda bu durum yapýsaldýr
ve normal olarak kabul edilebilir.
Meme ucunun içe doðru
çekilmesi, tümüyle içe gömülmesi, meme baþýnda þekil ve renk
deðiþiklikleri de bakýlmasý gereken diðer bulgulardýr.
Meme
uçlarýnýz önceden beri içe dönükse, bu da yine yapýsal bir durumdur.
Patolojik olmasýnda önemli olan böyle bir deðiþikliðin yeni ortaya
çýkýp çýkmadýðýdýr.
Memede ele gelen bir kitlenin habis (kötü
huylu) olma olasýlýðý düþüktür. Ancak her kitlenin mutlaka bir doktor
tarafýndan ileri incelemelerle deðerlendirilmesi gerekir.
Kendi
kendine yapýlan meme muayenesinde meme uçlarýnýn sýkýlarak buradan sývý
gelip gelmediðinin araþtýrýlmasýnýn gerekli olup olmadýðý konusu ise
tartýþma konusudur.
Genel görüþ, doktor tarafýndan yýllýk
gerçekleþtirilen olaðan meme muayenesinde meme uçlarýnýn sýkýlarak sývý
akýþý olup olmadýðýnýn araþtýrýlmasý, kendi kendinize yapýlan
muayenelerde meme uçlarýnýn sýkýlmamasý, ancak sýkýlmadan
(kendiliðinden) sývý gelmesi durumunda bunun hekime bildirilmesi
yönündedir.
Gözlemler aþamasýnda bir sorun olduðunu
düþündüðünüzde, sýkmayla sývý geldiðinde ve/veya elinize kitle
geldiðini fark ettiðinizde gecikmeden doktora baþvurmalýsýnýz.
Anlatýlan
memelerdeki tüm bu deðiþikliklerin varlýðý; memelerinizde normal dýþý
bir durumun varlýðýný göstermeyip, yalnýzca ileri tetkik amacýyla
doktorunuza baþvurulmasý gerektiðini ifade etmektedir.
KAYNAK:HERA KADIN SAÐLIK MERKEZÝ



