Genel Bilgiler
Fizyolojik vajinal akýntý nedir?
Normalde
üreme çaðýndaki her kadýnda bir miktar þeffaf, kaygan ve kokusuz
nitelikte bir vaginal akýntý vardýr. Normal olan bu vaginal sývýya
"fizyolojik vaginal akýntý" denmektedir.
Kadýnlýk hormonlarýnýn
etkisi ile rahim aðzýndaki servikal bezlerden ve vajen bölgesindeki
bezlerden salgýlanan bu sývýnýn faydalarýndan birisi de vagen
kayganlýðýný saðlayarak cinsel iliþkinin konforlu olmasýný saðlamaktýr.
Menopoza giren kadýnlarda estrojen hormonunun azlýðýna baðlý
olarak vajinal sývýnýn salgýlanmasý azalmasý "vaginal kuruluk"
þikayetini meydana getirmektedir.
Fizyolojik (normal) vajinal
akýntý, adet periyodu içinde yumurtlama gününe yaklaþtýkça artma
eðilimindedir; hatta bazý durumlarda çamaþýrý kirletecek derecede vagen
dýþýna taþabilir. Bu akýntý, yumurtlama gününde yumurta aký kývamýnda
çekince uzayan, sümüksü ve þeffaf bir görünüm alýr. Bu þekildeki
vajinal bir akýntý "ovulasyon" un habercisidir.
Her ne kadar aþýrý miktarda olabilse de, fizyolojik akýntý renksiz, kokusuzdur; kaþýntý ve irritasyon da yapmaz.
Vajenin Koruyucularý: Laktobasiller
Vajenin
en önemli özelliklerinden birisi de zararlý bakterilere karþý
savunmada yer alan ve "laktobasil" adý verilen bakterileri içermesidir.
Vajenin asit PH’sinde üreme özelliði gösteren bu yararlý bakteriler
vajende enfeksiyon oluþturabilecek zararlý mikroplara karþý vajeni
adeta korurlar.
Laktobasillerin sayýca azaldýðý pek çok durumlarda vajen enfeksiyonlarý (Vaginitler) görülebilecektir.
Patolojik (Anomal) vajinal akýntý nedir?
Vaginanýn
iltihabýna "vaginit" ve serviks denilen rahim aðzýnýn iltihabýna
"servisit" denmektedir. Vajinit ve servisitlerin en önemli bulgularý da
normalden farklý yapýda olan yani fizyolojik olmayan "patolojik vaginal
akýntý"lardýr.
Vajinitteki akýntý fizyolojik akýntýlardan
farklý bazý özellikleri vardýr; daha bol miktardadýr, kötü, rahatsýz
edici kokusu olabilir ve koyu kývamlýdýr. Bazen süt kesiði kývamýnda
olabildiði gibi bazen de köpüklü ve bol sarý-yeþil renktedir.
Serviksin iltihaplarý (servisitler) ise anormal vajinal akýntýlar yanýnda, kendilerini kasýk ve bel aðrýlarý ile belli ederler.
Enfeksiyon
dýþýnda da bir çok kadýn hastalýðý vaginal akýntý yapabilir. Genital
bölgede kullanýlan parfümler, pedler, tamponlar veya prezervatif gibi
yabancý maddeler vaginada irritasyon (tahriþ) yaparak akýntýya neden
olabilir.
Tüm bu nedenler dýþýnda nadiren de olsa üreme organlarý ile ilgili kanseröz tümörler de akýntý þikayeti yapabilir.
Vajinit nedenleri nelerdir?
En sýk vajinit nedenleri:
Bakteriyel vaginosis (Gardnerella vaginiti, non-spesifik vajinit)
Mantar enfeksiyonlarý
Trikomonas enfeksiyonlarý
Vajenin tümörleri’dir.
Kadýnlarda
en sýk karþýlaþýlan akýntý sebebi "bakteriel vaginosis" (non-spesifik
vajinit) dir. Bu enfeksiyon "Gardnerella vaginalis" denen mikrobik
ajanýn vagina içersinde aþýrý çoðalmasý sonucu oluþmaktadýr. Bol
miktarda beyaz-gri hafif sarýmsý vaginal akýntý ile karakterizedir.
Özellikle akýntýnýn kötü kokusu belirgindir. Kötü koku cinsel iliþki
sýrasýnda ve adet günlerinde belirginleþmektedir. Tedavisinde aðýzdan
ve vajinal yoldan antibakteriel ilaçlar kullanýlabilmektedir.
Vaginada
"mantar enfeksiyonu" belirgin kaþýntý ve irritasyon (tahriþ) yapan bir
akýntý yapmaktadýr. Sýklýkla vaginadaki bu enfeksiyona vulva (dýþ
genital organlar) da katýlmaktadýr. Bunun sonucu vulva cildinde
kýzarýklýk, aðrý ve þiþlikle karakterize ödem oluþmaktadýr.
Mantar
enfeksiyonu bazen "üretra" denilen idrar kanalýný da etkileyerek idrar
yaparken aðrýya (disüri) da neden olabilir. Cinsel iliþkide yanma ve
aðrý da genel olarak hissedilen diðer semptomlardýr.
Mantar
enfeksiyonundaki vaginal akýntý beyaz süt kesiði þeklindedir ve vagina
duvarýna yapýþýr. En sýk "Candida" adý verilen mikroskobik mantarýn
vaginada aþýrý çoðalmasý sonucu oluþur.
Candida enfeksiyonlarý
antibiyotik kullanýmý sonrasýnda, gebelikte ve þeker hastalarýnda daha
sýk görülmektedir. Ayrýca vücudun direncinin düþtüðü durumlarda, kanser
tedavisi (kemoterapi) görenlerde, Aids’te daha sýk olarak karþýmýza
çýkmaktadýr. Mantar enfeksiyonlarý tedavisinde vaginal yolla veya
aðýzdan uygulanan anti-mantar ilaçlar (antimikotikler) kullanýlmaktadýr.
"Trichomonas
vaginalis" de cinsel iliþki ile bulaþan diðer bir vaginal enfeksiyon
nedeni olan bir mikroorganizmadýr. Çok bol miktarda yeþilimsi, köpüklü
ve irritasyon yapýcý akýntý yapar. Vagina ve vulvada yanma hissi ve
kaþýntý belirgindir. Antibiyotik tedavisinin uygulanmasý ve bu tedaviye
mutlaka cinsel eþin de dahil edilmesi nüksleri önlemek açýsýndan
þarttýr.
Vaginal akýntý tümöral bir oluþum nedeni ile de
olabilir, bu durumda çoðunlukla sümüksü kývamda ve bol miktarda,
üzerinde ince çizgiler halinde kan bulunan bir akýntý mevcuttur. Böyle
bir akýntý varlýðýnda üreme organlarý ayrýntýlý olarak gözden
geçirilmeli ve neden saptandýktan sonra uygun tedavi yapýlmalýdýr.
Vajinal akýntýlardan korunma yollarý..
Vajina
içini hiç bir zaman yýkamayýnýz. Vajen içini yýkamak asit PH’ý
deðiþtirecek ve oradaki doðal ortamý bozarak laktobasilleri sayýca
azaltarak zararlý mikroplara bir üreme ortamý saðlayacaktýr. Hele hele
vajen içini sabunla asla yýkamayýnýz. Normal banyo sýrasýnda vajen
içine kaçan su miktarý önemsiz olmakla birlikte, vajenin içinin
basýnçlý su ile yýkanmasý (vajinal duþ) ayný sebeplerden ötürü
önerilmemektedir. Ýliþki sonrasý veya adetten temizlenmek için ise çok
zorda kalýnýyorsa "özel vajinal duþ solusyonlarý" kullanýlabilir.
Banyodan sonra dýþ genital bölgenizi havlu ile kurulayýn.
Genital sprey, parfüm katkýlý ped ve tampon, parfüm katkýlý prezervatifleri kullanmayýn.
Ýç çamaþýrýnýzý günlük deðiþtirin ve sentetik deðil, pamuklu olanlarý tercih edin.
Yüzme ve aðir eksersizler sonrasý iç çamaþýr veya mayonuzu deðiþtirin. Üstünüzde kurumasýn.
Aþýrý kilo ve þeker hastalýðý mantar enfeksiyonuna zemin hazýrlar. Bu tür bir sorununuz varsa önlemini almaya çalýþýn.
Dar pantolon veya dar iç çamaþýrý giymekten kaçýnýn.
Genel tuvalet temizliðinize dikkat edin.
Cinsel
iliþki esnasýnda prezervatif kullanmaya özen gösterin ve sýk partner
deðiþtirmeyin. Sýk partner deðiþtiren kiþilerle birlikte olmayýn.
UNUTMAYIN!!
Eskiye göre normalden fazla akýntý, akýntýya eþlik eden yanma veya
kaþýntý, akýntýda-adet dönemlerinde veya iliþki sýrasýnda kötü
kokularýn hissedilmesi, akýntýnýn renkli (sarý, yeþil, gri) veya
köpüklü olmasý ve cinsel iliþki sýraýsnda yanma veya aðrýnýn
olmasý VAJÝNAL ENFEKSÝYON bulgularýdýr ve acilen tedavi edilmesi
gereklidir.
KAYNAK:HERA KADIN SAÐLIK MERKEZÝ


