logo

SaglikDanis.com

Ve
Veya
Aynen
 Prof.Dr. Yusuf AKCAN            

Güncelleme: 6.07.2008

x

Genel Bilgiler

x

x

x

x

x

Pek çok kadýn için jinekolojik muayene, adeta hayatlarýndaki korkuverici bir kabustur. Bunun ise en önemli nedenleri daha önce yaþanmýþ kötü tecrübeler ile çevreden duyulan abartýlý ve yanlýþ bilgiler sonucunda oluþmuþ haksýz ön yargýlardýr.

Unutulmamalýdýr ki; zamanýnda ve rutin olarak yapýlan muayeneler, bir çok hastalýðýn erken dönemlerde teþhisini saðlayarak sonradan ortaya çýkabilecek olumsuz durumlarý alýnacak çok basit önlemlerle engelleyebilir.

Basit bir muayene ile örneðin rahim, rahim aðzý, yumurtalýk ve vajen kanserleri çok erken safhalardayken yakalanabilir. Yine rahim aðzý (serviks) bölgesindeki gizli enfeksiyonlar – henüz bir yaraya sebebiyet vermeden- teþhis ve tedavi edilebilir.

Cinsel hayatý baþlayan her kadýnýn düzenli olarak, hiçbir þikayeti olmasa bile yýlda en az bir kez bir jinekoloða gidip muayene olmasý, ultrason ve smear aldýrmasý tavsiye edilmektedir.

Jinakolojik muayene öncesinde kiþilere "anamnez alma" dediðimiz kendi durumu ile ilgili sorular sorularak öykü alma iþlemi uygulanýr. Anamnez alma iþlemindeki kiþisel ve hastalýðýnýz ile ilgili bilgiler mutlaka doktorunuzla sizin aranýzdadýr ve kesinlikle gizli tutulur.

Týbbi Öykü Alma (Anamnez)

Kiþisel bilgiler

Anamnezin ilk aþamasý kiþinin demografik bilgileri ile ilgilidir. Burada jinekoloðunuz size þu sorularý soracaktýr:
 Ad-Soyad
 Yaþ
 Meslek
 Adres ve telefon bilgileri
 Medeni durum
 Evliyseniz süresi
 Kan grubu
 Ýlaç alerjisinin olup olmadýðý

Jinekolojik öykü
Regl (adet düzeni) ile ilgili bilgiler:
Adet kanamalarýnýzýn kaç günde bir olduðu, kaç gün sürdüðü ve kanama miktarýnýn nasýl olduðu
Son adet tarihi (SAT): Son adet kanamanýzýn baþladýðý ilk gün
Ara kanamalarýnýn olup olmadýðý
Adetler sýrasýnda aðrý olup olmadýðý

Vajinal akýntý ile ilgili bilgiler:
 Vajinadan gelen akýntýnýn olup olmadýðý, eðer varsa süresi, miktarý, rengi, kokusu gibi özellikler
 Vajinal kaþýntýnýn varlýðý

Ayrýca:
 
Genital bölgede herhangi bir ele gelen kitle olup olmadýðý
 Ýdrar yaparken yanma, sýk idrara çýkma gibi yakýnmalarýnýzýn olup olmadýðý
 Cinsel iliþki sýrasýnda ya da sonrasýnda aðrý veya kanama olup olmadýðý
 Vücudunuzda aþýrý bir tüylenmenin veya sivilcelenmenin olup olmadýðý
 En son jinekolojik incelemenin nerede ve ne zaman yapýldýðý, bu incelemede herhangi bir tetkikin yapýlýp yapýlmadýðý, eðer yapýldýysa sonuçlarý, muayene sonrasý konulan taný ve verilen tedavilerin ne olduðu
 Hangi kontrasepsiyon (korunma) yöntemini kullandýðýnýz
 Önceden tanýsý konmuþ kronik bir rahatsýzlýðýnýzýn olup olmadýðý
 Daha önce geçirdiðiniz jinekolojik ve jinekolojik olmayan ameliyatlar ve operasyonlar (Apandisit, dýþ gebelik, safra kesesi veya mide ameliyatlarý gibi..)
 Düzenli olarak kullanýlan ilaçlarýn olup olmadýðý

Geliþ þikayetiniz
Doktorunuza muayene olmak için baþvurmanýzý gerektiren þikayetinizin ne olduðu, ne zaman ve ne þekilde baþladýðý ve bu yakýnma ile ilgili gerekli olabilecek diðer sorular sorulur.

Obstetrik (Gebelik) öykü
Gebeyseniz eðer bu bölümde gebeliðiniz ve önceki gebelikleriniz ile ilgili bilgiler sorulmaktadýr: 
 Daha önce hamile kalýp kalmadýðýnýz, eðer hamile kaldýysanýz bunlarýn sonuçlarý (düþük, kürtaj, doðum vb)
 Daha önceki hamileliklerinizde yaþadýðýnýz sorunlar (kanama, bulantýlar, preeklampsi vb)
 Önceki doðumlarýnýzýn þekli (sezaryen, normal doðum) ve tarihi, eðer sezaryen oldu ise bunun nedeni, eðer normal doðum yaptýysanýz doðumunuzun nasýl geçtiði
 Daha önceden düþük yaptýysanýz sonrasýnda düþük materyalinde herhangi bir patolojik veya genetik incelemenin yapýlýp yapýlmadýðý
 Daha önceden kullandýðýnýz doðum kontrol yöntemleri

Aile Öyküsü (soygeçmiþ)
 Soygeçmiþ özellikleri: Ailenizde sistemik veya genetik özellikli hastalýklarýn olup olmadýðý (kalp hastalýklarý, þeker hastalýðý, kanser öyküsü gibi)

Kiþilerden ayrýntýlý bir anamnez alma iþleminden sonra jinekolojik muayeneye geçilir.

Jinekolojik Muayene
Muayneye baþlanmadan önce hastalar, idrar torbasýnýn boþaltýlmasý amacýyla tuvalete gönderilir. (Ancak idrar kaçýrma problemleri olan hastalar bunun dýþýndadýr. Çünkü bu kiþilerde idrar kaçaðýný görmek açýsýndan muayene sýrasýnda mesane dolu olmalýdýr.)

Jinekolojik muayene bu amaçla geliþtirilmiþ özel muayene masalarýnda, bütün muayenelerde olduðu gibi de gözlemle baþlar. Bu aþamada dýþ üreme (genital) organlarýnda göze çarpan herhangi bir kitle, siðil, renk deðiþikliði, erozyon (yara) ve bunun gibi anormalliklerin olup olmadýðýna bakýlýr.

Daha sonra vagina içinin izlenmesine olanak veren "spekulum muayenesine" geçilir. Spekulum denen bir alet ile vagen duvarlarý birbirinden ayrýlabilir. Bunun için ýlýk ve kayganlaþtýrýlmýþ spekulum vagen içersine doðru ilerletilerek vagen duvarlarý ile vaginal akýntý ve özellikleri izlenir.

Spekulum muayenesi sýrasýnda hastanýn kendini kasmamasý ve rahat býrakmasý iþlemi son derecede kolaylaþtýrýr. Çünkü kendini sýkan bir kadýn, aslýnda spekulmu sýkýp kendi kendinin daha fazla acý hissetmesine neden olacaktýr.

Vajinal muayenelerin vazgeçilmez aleti "spekulm" dur.
Spekulum muayenesi sonrasýnda vagina tepesindeki "rahim aðzýna" ulaþýr ve rahim aðzý yani "serviks" deðerlendirilir. Servikal ektropion, erozyon, servikal akýntý, rahim aðzý kanseri bu muayene ile tespit edilir. Bu aþamada rahim aðzý bölgesinden smear testi denilen bir test için sürüntü alýnabilir. Tüm bu iþlemlerin her aþamasý son derede kolay ve aðrýsýzdýr.

Vaginanýn geniþliði, esnekliði, vaginaya doðru idrar torbasý (sistosel) veya barsaklardan (rektosel) olan bir fýtýklaþmanýn olup olmadýðý deðerlendirilir. Bu fýtýklaþma ve rahim sarkmasý olayý hasta ýkýndýrýlarak da incelenir.

Spekulum muayenesi bitirildikten alet sonra çýkartýlýr ve iki elle yapýlan muayeneye yani "bimanuel tuþe" ye geçilir. Bu muayene sýrasýnda doktor bir eli ile vagina içersinden rahim ve yumurtalýklarý muayene ederken diðer eli ile de karýndan bu muayeneye yardýmcý olur. Tuþe, jinekolojik muayenenin en önemli parçasý olarak kabul edilebilir.

Bakire kýzlarda muayene vajinal yolla deðil, ancak "rektal tuþe" denilen rektal yoldan olabilir. Bunun için bir elin iþaret parmaðý vazelinlenip diðer el kasýk bölgesine konularak hasta muayene edilebilir.

Tuþe ile rahimim cesameti (büyüklüðü), pozisyonu, rahimden kaynaklanan herhangi bir tümoral oluþumun varlýðý deðerlendirilir. Daha sonra her iki yan taraftaki tüpler ve yumurtalýklar muayene edilir.

Yumurtalýklarýn boyutu nedir, kist veya tümör var mý, muayene sýrasýnda aðrý var mý, bütün bunlar muayene sýrasýnda deðerlendirilir.

Jinekolojik muayeneye ek olarak meme muayenesinin de yapýlmasý önerilmektedir.

Jinekolojik muayne bitirildikten sonra eðer gerekli görülürse abdominal (karýndan) veya transvaginal (vajenden) Jinekolojik Ultrason yapýlýr.

KAYNAK:HERA KADIN SAÐLIK MERKEZÝ


Bu Soru 6302 kere okunmuştur.


x

Bu sayfanın linki başarıyla arkadaşınıza gönderilmiştir.

x

Yorum Katkı ve Ek sorular Editör onayladıktan sonra yayınlanır.

x

Editor onayı gerektirir..