Genel Bilgiler

Çaðýmýz modern kadýnýnýn en temel gereksinimlerinden birisi; her zaman ve her konuda güvenebileceði, her aradýðýnda rahatlýkla ulaþýp her türlü saðlýk problemini paylaþabileceði veya danýþabileceði, herhangi bir saðlýk problemi olmasa bile rutin olarak kontrollere kolaylýkla gidebileceði bir "nisaiye uzmaný" veya daha modern ismi ile "jinekolog" ile iletiþim halinde olmasýdýr.

Kadýn saðlýðý her yönü ile mahremiyet ve belli bir özen arz eden bir konu olduðundan, kiþiler kendileri ile ilgili pek çok sorunlarýný anne-babalarý, hatta eþleri ile bile konuþmaktan çekinmektedir. Bu nedenle bir jinekoloða baþvurabilmenin ilk ve belki de ana þartý "güven" dir.

Pek çok kadýn veya genç kýz, bir jinekoloða ilk kez baþvurmasý gerektiðinde, öncelikle "dost tavsiyeleri" ile çevresinde güvendiði kiþilere veya yakýnlarýna sorup onlarýn önerilerini alarak yola koyulur.

Bu tür bir yaklaþým ilk bakýþta akýlcý ve doðru gibi gözükse de bazen yanýltýcý olabilir. Öncelikle, her kadýn doðum uzmanýnýn kendini daha iyi geliþtirdiði bir uzmanlýk dalý vardýr. Örneðin tüp bebek konusunda oldukça deneyimli bir hekim yüksek riskli gebelikler ve gebelik takibi (perinataloji) konularýnda ayný deneyime sahip olmayabilir.

Diðer bir konu ise hekim ve hasta arasýnda kurulan "diyalog ortamý" dýr. Ayný doktor ile yakýnýnýz arasýnda çok iyi iletiþim kurulabilmesine raðmen bu iliþki sizin için yeterince tatminkar bir düzeyde olmayabilir.

Çaðdaþ ve bilinçli bir 21.yüzyýl kadýnýn mutlaka düzenli olarak ziyaret ettiði sabit bir jinekoloðu olmalýdýr. Jinekoloðunuz hayatýnýzdaki çok önemli kiþilerden birisi olacaktýr. Sizi hem psikolojik hem de fizyolojik yönden tanýyacak, saðlýðýnýzla ilgili olarak geçirmiþ olduðunuz aþamalarý izleyip kaydedecek ve rutin muayeneleriniz için gerekli uyarýlarý sizlere yapabilecektir. Ayrýca gebelik gibi hayatýnýzýn çok özel bir döneminizi sizinle paylaþacak, bu çok önemli döneminizde size destek olacaktýr.


Doðru þekilde bir jinekoloðunuzu seçerken dikkat etmeniz gereken özellikler nelerdir?

Güven
Bir hekime gidip kaliteli bir saðlýk hizmeti alabilmek için belki de en önemli þart "güven" dir. Yani onun bilgi ve tecrübesine, meslek ahlakýna (etiðine), kiþiliðine ve samimiyetine karþý duyulan güven..

Ancak güven duyduðunuz bir hekime karþý kendinizi rahat hissedebilirsiniz ve bu þekilde uyguladýðý tedaviye riayet edip önerilerine dikkat edersiniz.

Güven duymadýðýnýz bir kiþinin önerilerine ise uymakta zorluk çekersiniz. Böyle bir durum da saðlýðýnýz ile ilgili sorunlara neden olabilir.

Doktorunuzun söylediklerinize inanmadýðý ya da ciddiye almadýðý duygusuna kapýlýyorsanýz ya da tam tersi olarak doktorunuzun açýklamalarý sizi tatmin etmiyorsa bu durumda aranýzda ciddi bir "güven sorunu" var demektir.

Doktorunuz ile aranýzda yeterli iletiþim ve güven baðýný kurabildiðinizi anlamak için þu sorularýn yanýtlarýný kendi kendinize deðerlendirin:

Doktorunuz sizin þikayetlerinizi öðrenmeye istekli mi görünüyor yoksa daha katý ve otoriter bir tavýr mý sergiliyor?

Doktorunuz sizi soru sormaya özendirip sorunlarýnýzý dinliyor mu, yoksa sizi dinlemede isteksiz veya meþgul mu görünüyor? Örneðin sizde bir an önce muayenenizi bitirip bir sonraki hastaya geçmek ister gibi bir izlenim mi uyandýrýyor?

Sizin sorularýnýzý cevaplandýrmak için yeterince zaman harcýyor mu, yoksa kestirmeden sözlerle kafanýzdaki soru iþaretleri daha da mý büyüyor?

Tüm bu sorular son derece önemlidir. Durumunuz ve hastalýðýnýzý öðrenmeniz, nedenleri, tüm tedavi alternatifleri, bunlarýn risk, yarar ve baþarý oranlarý hakkýnda bilgilendirilmeniz sizin bir hasta olarak en doðal hakkýnýzdýr. Çünkü bir hastalýðýn tedavisi tüm bireyler için ayný deðildir. Örneðin pek çok aile planlamasý yöntemi olduðu halde, bir çift için uygun olan yalnýzca bir tanesi olabilir.

Yine, anlamsýz ya da komik olduðunu düþünseniz bile "aklýnýza takýlan her soruyu" doktorunuza çekinmeden sorabilmelisiniz. Çünkü doktorunuz sizin en iyi sýrdaþýnýz ve en doðru bilgi alabileceðiniz kiþi konumundadýr.

Doktorunuza bir soru sormak istediðinizde herhangi bir nedenle çekingenlik ya da korku duymamalýsýnýz. Hastalýðýnýz ile ilgili her konuyu doktorunuzla rahatça tartýþabilmelisiniz. Doktorunuzun bu konudaki yaklaþýmýndan duyduðunuz tatmin, doðru adreste olduðunuzun belirlenmesinde çok önemli bir rol oynar.

Bilgi ve Deneyim
Gittiðiniz hekimin yeterli mesleki birikim ve deneyime sahip olmasý hem sizin, eðer gebeyseniz de sizle birlikte bebeðinizin saðlýðý açýsýndan son derecede önemlidir.

Çaðýmýzda tüm bilim dallarý gibi týptaki geliþmeler de büyük bir hýzla devam etmektedir. Bu ilerlemeler sonucunda kadýn saðlýðýný ilgilendiren pek çok dallar da içlerinde alt branþlara ayrýlmýþtýr.

Kadýn saðlýðý içinde infertilite (kýsýrlýk) ve onkoloji bölümleri oldukça spesifik konular olup, bu tür alt branþlaþmanýn en güzel örnekleridir. Özel ilgi, eðitim ve deneyim gerektiren bu dallarda, her jinekolog ayrýntýlý þekilde bilgi ve tecrübe sahibi deðildir. Dolayýsýyla jinekoloðunuzun sizi bu tür sorunlarýnýzda kendinden daha deneyimli bir meslektaþýna yönlendirmesi onun yetersiz olduðu anlamýna gelmez.

Benzer þekilde özel branþlaþma gerektirmeyen bir sorununuzda da doktorunuz diðer meslektaþlarý ile fikir alýþveriþinde bulunmak ya da onlardan yardým almak isteyebilir. Bu tür uygulamalar özellikle ekip çalýþmasý içinde bulunan kliniklerde sýkça yapýlýr ve bu tür "konsültasyonlar" doktorunuzun yetersizliðini deðil, sizin saðlýðýnýza verdiði önemi ve deðeri gösterir.

Ýletiþim kurma ve zaman ayýrma
Doktorunuzun dilinden ne kadar anlýyabiliyorsunuz? O sizi ne kadar anlýyabiliyor ve dinliyor? Size ne kadar zaman ayýrabiliyor?  Rahatlýkla ve çekinmeden her türlü sorununuzu dile getirebiliyor musunuz?

Doktorunuzla konuþurken ne demek istediðini güzel ve net bir Türkçe ile anlayabilmeniz gereklidir.

Ýyi bir hekim karþýsýndaki hastanýn sosyokültürel konumuna uygun þekilde bilgiler sunabilmelidir. Örneðin bir üniversite mezunu ve gebeliði hakkýnda pek çok kitap okuyan, araþtýran bir bayanla okuma yazma bilmeyen bir gebe bayana verilmesi gereken bilgiler birbirinden farklýdýr.

Doktorunuzun sizin düzeyinize inerek sizin anlayacaðýnýz dilden konuþmasý ve sizi beklentileriniz yönünde bilgilendirmesi son derece önemlidir.

Bazen, son derece karmaþýk, söylenmesi güç týbbi (Latince) terimler kafanýzý karýþtýrmaktan baþka bir iþe yaramaz.

Ýletiþimde diðer bir husus ise hekimin samimi yaklaþýmýdýr. Güzel ve net bir þekilde konuþarak karþý tarafý tatmin edebilen, güleryüz ve sabýr gösterebilen, konuþurken karþýsýndakinin gözlerinin içine bakan ve karþý tarafa zaman zaman söz hakký tanýyýp onu sabýrla dinlemesini bilen hekim her zaman için daha samimi ve içtendir.

Ulaþýlabilirlik
Her aradýðýnýzda doktorunuza ulaþabiliyor musunuz?   

Ýhtiyaç duyduðunuz her an doktorunuza ulaþabilmelisiniz. Ýletiþim çaðý olan günümüzde telefon, cep telefonu ve mail gibi iletiþim kaynaklarýný kullanarak bunu gerçekleþtirebilmelisiniz.

Çünkü konu saðlýk konu olduðunda saat, zaman, yer gibi kavramlar ortadan kalkar.  Bu durum özellikle yakýn zamanda bir bebek bekliyorsanýz son derece kritik bir hal alýr. Doktorunuza ne zaman gereksinim duyabileceðiniz belli olmaz.

Yine, bazý ufak tefek sorunlarýnýzý muayenehane ya da hastaneye gitmeksizin iletiþim yöntemlerini kullanarak çözebilmelisiniz. Kadýnlarýn önemli bir kýsmýnýn çalýþtýðý günümüzde zaman çok deðerli bir kavramdýr.

Bilimsel bilgileri izleme ve dinamizm
Diðer tüm bilim dallarýnda olduðu gibi týptaki geliþmeler de özellikle son 20 yýl içerisinde büyük bir ivme kazanmýþ ve bu þekilde bilgilerimiz sürekli bir "deðiþim bombardýmaný"na maruz kalmýþ ve kalmaya devam etmektedir.

Týp alanýnda bilgi, teknolojinin geliþmesine paralel olarak süratle geliþmekte ve hýzla ilerlemektedir. Bu yüzden týpta bilginin yarý ömrü yaklaþýk "üç yýl" civarýndadýr. Baþka bir ifade ile, eðer doktorlar bilgilerini sürekli yenilemezler ise yaklaþýk üç yýl içinde bilgileri eskiyecek, bunun sonucunda hastalarýnýn taný ve tedavilerinde modern yöntemleri uygulayamayacaklardýr.

Bu gerçekler altýnda doktorlar, uzmanlýk eðitimlerini aldýktan sonra hastalarýna kaliteli hizmet verebilmeleri için eðitimlerini sürekli yenilemelidir. Ancak hemen belirtilmelidir ki týpta sürekli eðitim veren bir kurum yoktur. Sadece sürekli eðitime olanak saðlayan kaynaklar vardýir. Bu kaynaklar; uzmanlýk alaný ile ilgili kitaplar, dergiler, internet, sempozyum ve kongreler’dir. Bir de firmalarin ürünlerini tanýtmak amacýyla düzenledikleri toplantýlar vardýr ki, burada firma kendi propagandasýný da yapacaðý için tarafsýz bir hizmet sayýlamaz.

Günümüzde jinekologlarýn görevleri yalnýzca kadýn üreme sistemi ve cinsel saðlýkla ilgili þikayetlerin giderilmesi ile sýnýrlý kalmayýp, diðer tüm vücut sistemlerini ilgilendiren olasý problemleri de saptayarak gerekli yönlendirmelerin yapýlmasýný da içerir.  Bu nedenle modern bir jinekolog, kendi uzmanlýk alaný dýþýndaki genel týb konularýndan uzak kalmamalý ve geliþmeleri yakýndan izlemeli; yani yeterli düzeyde bir "dinamizme" sahip olmalý ve kendisini sürekli yenileyebilmelidir.

Maalesef, pek çok hastanýn yakýnmalarýndan birisi de "kendilerinin konusunda çok tanýnmýþ bir hekime gitmelerine raðmen kendileriyle yeterince ilgilenilmediði, kendilerine uygun tedavilerin uygulanmadýðý ve hastalýklarý konusunda yeterince bilgilendirilmedikleri" dir.

Görüþ farklýlýklarý
Pek çok hasta "þu doktor bana þu ilacý verdi, diðerine gittim onu önermedi" , "bu doktor bana ameliyat olmalýsýn dedi, ancak diðer doktorlar biraz daha takip edelim dediler" gibi yakýnmalarla kapýmýzý çalmakta ve bize veryansýnlarda bulunmaktadýr.

Týp, bilim olarak diðer pozitif bilim dallarýndan farklýdýr. Bazen, ayný noktaya giden birbirinden farklý pek çok yol olup, bu yollarýn da çoðu doðru olabilir. Bunun nedeni, tamamen kiþiler ve deðiþik fikirler sonucunda oluþmuþ "görüþ farklýlýklarý" dýr. 

Görüþ farklýlýklarý; yalnýzca ülkemizde olmayýp tüm dünyada olan, bir hastalýðýn yönetimi ile ilgili deðiþik görüþ ve fikirler sonucunda oluþmuþ deðerlendirmelerdeki farklýlýklarý içeren tutumlarýn tümüdür.

Jinekoloðunuzu seçerken tercih ettiði ekolün sizin beklentileriniz ile örtüþmesine önemlidir. Örneðin sorunlardan kurtulmak için ameliyatý en son çare olarak düþünen bir hastaya, daha çok cerrahi aðýrlýklý bir ekolü benimsemiþ olan doktoru ameliyat önerebilir. Bu durumdaki hasta genellikle deðiþik hekimlere baþvurup onlarýn da fikirlerini alma yoluna gidecektir.

Bütçe
Günümüzde ekonomik koþullarýn aðýrlýðý hemen herkesi deðiþik derecelerde etkilemektedir.

Maalesef ekonomik sýkýntý dönemlerinde kiþilerin kýsýtladýðý harcamalarýn baþýnda saðlýk ile ilgili giderler bulunmaktadýr. Bu þekilde rutin muayene, tetkik ve tedaviler ya ertelenmekte ya da hekim deðiþtirme yoluna gidilerek ekonomik bütçeye daha uygun poliklinik veya hastaneler tercih edilmek durumunda kalýnmaktadýr.

Kiþilerin kendi güvendikleri doktorlarýný býrakarak baþka merkezlere yönlenmeleri pek çok sýkýntýlarý da beraberinde getirmektedir. Bu þekilde kiþilerin baþka bir hekime adaptasyonu ile yine hekimin hastayý psikolojik, fizyolojik yönlerden keþfetmesi zaman almaktadýr.

Biz hastalara, güvendikleri ve her zaman ulaþabilecekleri tek bir hekimlerinin olmasýný ve çok mecbur kalmadýkça veya kendi doktorlarýndan memnuniyetsiz olmadýkça onu deðiþtirmemelerini tavsiye etmekteyiz.

Doktorunuzun bir Devlet Kurumu ile Baðlantýsý
Saðlýk harcama masraflarý ülkemizde her geçen gün biraz daha artarak kiþileri maddi açýlardan zora sokmaktadýr.  

Doktorunuzun devlete ait herhangi bir hastane ile baðlantýsýnýn bulunmasý sizin için bir takým avantajlar sunabilir. 

Bunlar; tetkik ve tahlillerinizi doktorunuzun çalýþtýðý hastanede kendi sosyal güvencenizi (SSK, Emekli sandýðý, Bað-kur gibi) kullanarak ücretsiz yaptýrabilmeniz, gerektiði durumlarda izin (doðum izinleri ve aktarma iþlemleri gibi) veya rapor kullanabilme durumlarýnda hastanelerden kolaylýk saðlanabilmesi, doðumunuzu veya ameliyatýnýzý da yine kendi sosyal güvenceniz vasýtasý ile hastanede yaptýrmanýz gibi bir takým olanaklardýr.

KAYNAK:HERA KADIN SAÐLIK MERKEZÝ