Genel Bilgiler

Amniyosentez, anne karnýndan ince ve uzun bir iðne yardýmýyla amniyon sývýsýnýn alýnmasý iþlemidir. Genellikle 16-22. gebelik haftalarý arasýnda riskli gebeliklerde yapýlýr. Tecrübeli ellerle yapýldýðýnda oldukça aðrýsýz ve bebek için riskleri azdýr.

Alýnan sývýda bebeðe ait dökülen canlý hücreler vardýr. Bu hücreler özel bir kültür ortamýnda 18-20 gün içinde bekletilerek üretilir. Üretilen hücreler belli bir safhada toplanýlarak kromozomlarý ayrýþtýrýlýr ve mikroskop altýnda görüntülenerek kromozomlar analiz edilir.

Kromozom analizinde görüntülenen hücreler direkt bebeðe ait olduðu için bebeðin kromozom yayýlýmýný gösterir. Bu þekilde bebeðe ait kromozomlarda olan problemler rahatlýkla görülebilir ve ayný zamanda sex (cinsiyet) kromozomlarýnýn incelenmesiyle bebeðin cinsiyeti de ortaya çýkar.  (Ancak yasa gereði ülkemizde amniyosentez sonrasý cinsiyet tanýmý yapýlmamaktadýr.)

Aþaðýdaki resimde amniyosentez iþleminin yapýlýþýný görmektesiniz.

Karýndan bir ince iðneyle ultrason eþliðinde amniyon kesesine girilir.

Yaklaþýk 20 cc amniyon sývýsý enjektör ile aspire edilerek genetik laboratuara gönderilir.

Amniosentezin yapýlma indikasyonlarý (Kimlere amniyosentez yapýlýr?)

  35 üzerindeki anne yaþý (üçlü tarama testine bakýlmaksýzýn)
  Anne adayýnýn yaþýnýn genç olmasýna raðmen (<35) down sendromu açýsýndan derin endiþelerinin ve korkularýnýn olmasý durumunda
  Üçlü veya ikili tarama test sonucunun normalin üstünde olmasý durumunda (Genellikle 270 de bir olasýlýðýn üstü patolojik olarak kabul edilir)
  Ailede Down sendromlu birey varlýðý
  Gebede daha önceden Down syndromu gibi kromozomal bozukluklarý taþýyan bebek doðurma öyküsünün olmasý
  Rubella, CMV veya herpes gibi intrauterin (gebelik sýrasýnda ortaya çýkan) infenksiyonlarin tespiti (Amniyosentez sývýsýndan PCR tekniði ile aktif virüs aranýr)
  Noral tüp defektlerinde( NTD); Alfa fetoprotein (AFP) ya da asetil kolin esteraz enzim seviyesi için
  Hemofili gibi sekse baðlý geçen hastalýklarýn tespiti için
  Eritroblastosis featalis gibi kan hastaliklarinda
  Cystunria gibi bir takým enzim eksikliklerinde
  Fetal akciðer olgunlaþma tayininde (genelde riskli bir gebeliðin son aylarýnda, doðum kararýný doðru zamanda verebilmek amacýyla yapýlýr)
  Bir takým fetal bozukluklarýn medikal tedavisinde
  Gebeliðinin ilk dönemlerinde "Colchicine" isimli bir ilacý kullananlarda (colchine, özellikle FMF- Familial akdeniz ateþi hastalýðýnda kullanýlýr).
  Kan uyuþmazlýðýndaki tablonun þiddetinin tayininde (artýk tarihi bir deðeri vardýr) kullanýlmaktadýr.

Ýskelet hastalýklarý veya kalp hastalýklarýnýn tespitinde amniyosentezin önemi bulunmamaktadýr.  Bu tür problemlerde yapýlan 2. düzey ultrasonlar önemli yer tutar. 

Amniosentezin Riskleri
% 0.5 oranýnda (200 de bir olasýlýkla) bebeðin kaybedilme riski vardýr.   Ancak unutulmamalýdýr ki;  tüm cerrahi giriþimler gibi bu riskler tecrübeli ellerde en aza indirilebilir.

Fetusun amniosentez ignesinden zarar görmesi
Fetusun enfeksiyon kapmasý veya iðneden hasar görmesi
Placentanýn infenksiyon kapmasý (Plasentit) 
Düþük (abort)
Erken doðum
Membran rüptürü (Suyun gelmesi)
Amniosentez sýrasýnda sývý kaçaðý 1-2 gün sürebilir.
Kan uyuþmazlýðýnda izoimmunizasyon artabilir.  Bu yüzden eðer eþler arasýnda bir kan uyuþmazlýðý da varsa amniosentez sonrasýnda ilk 72 saat içinde kan uyuþmazlýðý iðnesi (Anti D Ýmmunglobulin)  yapýlmalýdýr.

KAYNAK:HERA KADIN SAÐLIK MERKEZÝ