x

Genel Bilgiler

x

x

x

x

x

Teknolojideki Son Boyut
1970’li yýllarýn baþlarýndan itibaren modern týbbýn hizmetine giren ultrason cihazlarý günümüzde gebelik izlemlerinin vazgeçilmez bir parçasý haline gelmiþtir. Özellikle bilgisayar teknolojileri ve endüstriyel alandaki geliþmeler bu cihazlardaki görüntü kalitesini arttýrmýþ, her geçen gün de arttýrmaya devam ettirmektedir.

Ultrason cihazlarýnýn çalýþma prensibi, kulaðýn duyamayacaðý yüksek frekanstaki (ultra-sound) ses dalgalarýnýn üretilerek bir prob (transducer) yardýmýyla dokuya yollanmasý ve daha sonrasýnda deðiþik yoðunluklardaki dokulardan yansýyan ses dalgalarýnýn bir ekran (monitor) üzerinde görüntülenmesi esasýna dayanmaktadýr.

En son teknolojik ürün olan 4 boyutlu (4D) ultrasonlardaki görüntü kalitesi, standart 2 boyutlu (2D) ultrasonlardan çok daha iyi olup -adeta MR cihazýndaki gibi- dokulardaki detaylar ayrýþtýrýlabilmektedir.

Ultrason Türleri
2 Boyutlu Ultrason (2d Ultrasound)
En ve uzunluk boyutlarý olup derinlik boyutu olmayan, dokularýn bir düzlem üzerinde görüntülenmesini saðlayan, muayenehanelerde en sýklýkla kullanýlan standart (“geleneksel”) ultrasonlardýr.

3 Boyutlu ultrason (3d Ultrasound)
Normalde standart ultrason cihazlarýnda yapýlan 2 boyutlu (düzlemsel) bir tarama sonrasýnda, bir bölgenin derinlik boyutu da katýlarak 3 boyutlu þekilde görüntülenmesine imkan tanýyan cihazlardýr. Ancak 2 boyutlu görüntünün 3 boyutluya dönüþmesi biraz zaman alýcýdýr (10-15 dakika gibi).

4 Boyutlu Ultrason (4d Ultrasound)

En, uzunluk ve derinlik boyutlarýný içeren 3 boyutlu (uzaysal) görünümün eþ zamanlý olarak (“real time özelliði”) bir monitorde görüntülenmesine olanak saðlayan en son teknolojik ürünlerdir.

(Yandaki resim- 4D ultrasonda bir bebeðin ayaklarýnýn görünümü)

Önceden üç boyutlu ultrason cihazlarýyla yapýlan incelemeler ile anne rahmindeki bebeklerin hareketleri gecikmeli olarak görüntülenebilirken, 4 boyutlu ultrasonografi ile  bebeðin kaþlarýný çatmasý, gülmesi, esnemesi,  parmak emmesi gibi hareketleri anlýk ve hýzlý bir þekilde izlenebilmektedir.

Normalde ultrason cihazý; “prob (tranducer, scanner)” adý verilen anneye temas eden uçtan yayýlan yüksek frekanstaki ses dalgalarýnýn deðiþik yoðunluklardaki dokulardan yansýyarak oluþan görüntünün bir ekran üzerine yansýtýlmasý esasý ile çalýþýr.

Geleneksel iki boyutlu ultrasonlarda yansýmalar düz olarak gelirken, bu üç boyutlu ultrasonlarda belirli açýlarla olmakta ve böylelikle dokular ayrýntýlý bir þekilde görüntülenebilmektedir.

4. boyut ifadesi çekim sýrasýnda, anne karnýndaki bebeðin 3 boyutlu görüntülerinin fotoðraf kareleri gibi eþ zamanlý görüntülenip kaydedilmesini ifade etmektedir.

Önceden kullanýlan üç boyutlu ultrason cihazlarýnda görüntünün  incelemeden sonraki 10-15 dk içerisinde oluþmasý ve görüntünün tam olarak yaratýlamamasý bebeðin geliþimi hakkýnda yeterli bilgiye sahip olunmasýnýn önünde bir engeldi. Bu sebepten dolayý doðumsal anomalilerin teþhisi daha geç konulmaktaydý.

Dört Boyutlu (4D) Ultrasonun Avantajlý Yönleri
4D Ultrason cihazlarý ile çok erken döneminde cinsiyet, yarýk damak, yarýk dudak, eksik parmak, beyin ve omurilikten kaynaklanan rahatsýzlýklarýn erken tanýsý konulabilmektedir.

Diðer taraftan geleneksel iki boyutlu ultrasonografide bebeðin el ve ayak parmaklarýný tam anlamý ile deðerlendirebilmek her zaman mümkün olmayabilir.

Ense kalýnlýðý ölçümüyle görülen "mongolizm" (Down sendromu) 4D ultrason sayesinde 3. ayda taranabilmektedir.

Bu nedenlerle dört boyutlu ultrasonlar geleneksel- standart 2d ultrasonlara göre tercih edilmektedir.

Yine, dört boyutlu ultrasonlar ile çiftlerin ayrý bir mutluluk ve farklý bir heyecanla bekledikleri ikiz, üçüz bebeklerin geliþimi de daha net bir þekilde izlenebilmektedir.

4D ultrasonlar geleneksel iki boyutlu inceleme özelliðinin yaný sýra hem renkli doppler hem de 3. boyut özelliðini birlikte içermesi ile bebek heyecanýna kapýlan ailelere üçüncü aydan itibaren cinsiyeti öðrenme ve renkli fotoðraflarýný alma fýrsatý tanýmaktadýr.

Siyah beyaz ve 2 boyutlu ultrasona göre anne karnýndaki bebeðin hem bir buçuk ay daha önce görüntülenmesine hem de net fotoðraf kalitesindeki renkli görüntüsünü elde etmeye olanak saðlayan 4 boyutlu (eþ zamanlý) renkli ultrason, anne babalarýn hamileliðin 3. ayýndan itibaren bebeklerinin fotoðrafýna kavuþmalarýný saðlamaktadýr.

Tüm bu özellikleri ile 4 boyutlu ultrason ailelere bebeklerinin saðlýk durumundan sonra en fazla kime ve neye benzediðini merak ettikleri için çekimler sýrasýnda eli, ayaðý, burnu, yüzü gibi detaylarý yorumlama ve bebeði birilerine benzetmeye çalýþma gibi hoþ anlar yaþatmakta ve hamilelik sürecindeki heyecanýn güzel anýlara dönüþmesini saðlamaktadýr.

Tüm bu özellikleri ile 4 boyutlu ultrason aþaðýda belirtilen konularda taný ve teþhis konusunda önemli bir yere sahiptir:

Bebeðin cinsiyetinin daha erken dönemlerde (14. haftada) belirlenmesi (pozisyona da baðlýdýr)
Bebeðin geliþimsel analizi
Çoðul gebeliklerin ayrýntýlý bir þekilde deðerlendirilmesi
Rahmin yapýsal problemlerinin teþhisi
Plasentada oluþabilecek anomalilerin saptanmasý
Anormal kanamalarýn sebeplerinin teþhis edilmesi
Ektoptik (dýþ) gebeliðin tanýsý
Yumurtalýk tümörleri, kistleri, polip ve miyomlarýnýn teþhisi
Plasentanýn yerleþiminin (lokalizasyonunun) belirlenmesi

4D Ultrasonlarýn Klasik (Geleneksel) Ultrasonlara Göre Üstünlükleri
Rahim içindeki fetuste oluþabilecek anomalilerin daha erken ve daha doðu bir þekilde tanýnmasýnda önemlidir. Bunlar arasýnda özellikle;
 Spina Bifida (Omurgada oluþan açýklýklar) veya ensefalosel gibi (beynin kemik yapýdan dýþarýya sarkmasý) gibi santral sinir sistemi ile ilgili problemlerin tespiti
 Yarýk damak ve yarýk dudak anomalilerinin tespiti
 Down sendromu gibi kromozomal anomalilerde bebeðin özellikle de yüzü olmak üzere fiziksel görünümünün izlenmesi
 Bebeðin el ve ayakla ilgili anomalilerin daha net ve doðru þekilde teþhis edilebilmesi
 Gastroþizis veya omfolosel gibi karýn ön duvarýnda olan defektler sonrasýnda batýn organlarýnýn dýþarýda olmasý anomalilerinin daha erken hamilelik haftalarýnda tespiti
 Bebeðin cinsiyetinin daha erken bir hamilelik haftasýnda tespiti sayýlabilir.

Doðumsal anomalilerde erken tanýnýn konulmasý hamilelik süresinde oluþabilecek tehlikeleri azaltacak, aileleri doðum esnasýnda hoþ olmayan sürprizlerden uzak tutacak ve doðum sonrasý bebeðe gerekebilecek bir takým ameliyatlar için uygun koþullarýn önceden hazýrlanmasýný saðlayacaktýr.

Diðer taraftan, anne karnýndaki bebeðin hareketlerinin izlenmesi bebeðini ilk defa gören anne ve baba adaylarý için önemli bir psikolojik destek saðlar. Bu þekilde ebeveyn ve bebek arasýnda duygusal bir bað kurulmuþ olmaktadýr.

Hamilelik psikolojik bir süreç olup anne adayýn gebeliði süresince rahat ve mutlu olmasý hamileliðin de rahat bir þekilde geçmesine zemin hazýrlayacaktýr.

SIKÇA SORULAN SORULAR

 4D (4 dimensionel) ultrasonun klasik (geleneksel) ultrason muayenelerinden farký nedir?
Yüksek rezolüsyon (görüntü kalitesi) ile dört boyutlu ultrasonda bebeðinizin tüm uzuvlarý ve hareketleri oldukça net ve hýzlý bir þekilde izlenebilmektedir. Anne adayýnýn bebeðini ultrason ekranýnda üç boyutlu bir þekilde izlemesi bebeði ile arasýnda duygusal yakýnlaþmanýn artmasýna da neden olacaktýr.

Ancak unutulmamasý gereken bir nokta, gebelikte üç boyutlu taramalar yapýlsa bile geleneksel iki boyutlu taramalarýn ihmal edilmemesinin gerekliliðidir.

Hiç bir zaman 4 boyutlu taramalar standart 2 boyutlu taramalarýn yerini tutmayacaktýr.

Çünkü bebeðin iç organlarý ile ilgili taramalarda standart 2 boyutlu taramalar oldukça yeterli kalýrken 3D/4D ultrason görüntülemeleri yetersiz kalmaktadýr. (Bu yüzden biz kliniðimizde gebelerimize üç boyutlu görüntülemeler öncesinde standart ultrason taramalarýný uygulamaktayýz.)

Ancak yine unutulmamalýdýr ki; dört boyutlu ultrasonlarýn iki boyutlu ve transvajinal görüntü kaliteleri de standart iki boyutlu ultrasonlardan daha yüksektir.

 Kaçýncý aydan itibaren dört boyutlu ultrason fayda saðlar?
Normal gebelik izlemleri hamileliðin ilk haftalarýndan itibaren ultrasonlarla yapýlabilmektedir. Ancak dört boyutlu görünüm 4. ayýn bitmesinden itibaren anlamlý þekilde yapýlabilmektedir.  Bu yüzden 16. haftadan itibaren 4D Ultrason için kliniðimizden randevu alabilirsiniz. Görüntü kalitesi için en anlamlý aylar ise 6.-7. gebelik aylarýdýr.

 4D Ultrason randevuma nasýl gelmeliyim?
Ultrason randevulerinize standart muayenelerinizden faklý olmaksýzýn ayný þekilde gelebilirsiniz. Aç veya tok, idrarýnýz varken veya yokken görüntü kalitesi deðiþmeyecektir.

 4D Ultrason güvenli midir?
Evet, ultrason 35 yýldýr jinekologlar tarafýndan güvenle kullanýlmaktadýr. Þu ana kadar yapýlmýþ çalýþmalarda zararlý hiç bir etki saptanmamýþtýr. “American Institute of Ultrasound in Medicine (AIUM)” de tanýsal ultrason muayenelerinin doku üzerinde biyolojik etkilerin olmadýðý konusunda fikrini beyan etmiþtir.

 Bu konuda neden hala kýsýtlý sayýda merkez var?
Her yeni teknolojide olduðu gibi oldukça pahalý cihazlardýr ve tüm dünyada olduðu gibi ülkemizde de sadece belirli merkez ve kurumlarda bulunmaktadýr.

Zaman içinde 50.000 ile 120.000 dolar arasýnda deðiþen fiyatlarýnýn ucuzlamasý ile daha çok merkez tarafýndan tercih edilmeleri kaçýnýlmaz görülmektedir.

 4D Ultrason ile her zaman iyi görüntü almak mümkün mü?
Bazý durumlarda bebeðin duruþ pozisyonuna ve amniyon suyunun azlýðýna baðlý olarak düzgün üç boyutlu görüntüler alýnamayabilir. Özellikle incelemek istediðimiz kýsmýn önünde amniyon sývýsýnýn yeterli düzeyde olmasý gerekir. Ama iyi olan taraf; dört boyutlu ultrasonlardaki iki boyutlu standart tarama görüntü kalitesinin de çok yüksek olduðudur.

HERA Kadýn Saðlýðý Merkezi Hakkýnda
Tüm dünyada olduðu gibi ülkemizde de seçkin merkez ve kurumlarda uygulanýlan, bir ileri teknoloji ürünü olan 4d ultrasonografi cihazý ile siz gebelerimizin daha saðlýklý ve daha kaliteli bir þekilde izlemleriniz yapýlabilmektedir.

(Yandaki resim- Kliniðimizde kullandýðýmýz dört boyutlu ultrasonumuz (General Electric Loqic P5)

Böylelikle bebeðinizin ileri düzey saðlýk taramalarý yapýlabilmekte, sadece siyah beyaz deðil renkli resimlerinin printerden çýkartarak sizlere verebilmekte ve bebeðinizin 3 boyutlu gerçek görüntülerini CD’ye aktarýp bir aný olarak sizlere sunabilmekteyiz. Yine uygun pozisyona sahip bebeklerin yüz fotoðraflarý da renkli þekilde fotoðraf kaðýtlarýna basýlabilmektedir. CD kayýtlarý ve/veya fotoðraf baskýlarý için ek ücret alýnmaz.

Diðer taraftan, özellikle rahim içi geliþme geriliði veya preeklamsi gibi riskli gebeliklerde bebeðin kan dolaþýmý ile ilgili bilgileri veren “renkli doppler” kan akýmýna yönelik testler de bu baðlamda kliniðimizde uygulanabilmektedir.

Yine Pulse Wave özelliði sayesinde bebeðinizin kalp seslerini de duyabilme imkaný da olabilmektedir.

Randevu veya bilgi için (312) 426 85 25 numaralý telefondan kliniðimiz sekreteryasýný arayabilir veya (532) 452 06 56 numaralý cep telefonundan Op. Dr. Süleyman Eserdað’a direkt ulaþabilirsiniz.

General Electiric Loqic P5 Ultrasonunun özellikleri:
 2 boyutlu görüntü alabilme
 4 boyut (4D) özelliði (Real time 3 boyutlu görüntü elde edebilme)
 Color flow mapping
 Renkli doppler (kan akýmý testleri)
 Pulse doppler (bebeðininizin kalp atýmlarýný duyabilirsiniz)
 M mode özelliði
 Transvaginal prob ile tarama özelliði
 CD’ye hareketli görüntü ve resim kayýt yapabilme özelliði

KAYNAK:HERA KADIN SAÐLIK MERKEZÝ