Genel Bilgiler

Hamileliklerin bir kýsmý çok erken dönemde birden fazla bebek içerecek þekilde yani ikiz veya üçüz olarak baþlamakta ancak daha sonraki kontrollerde bu bebeklerden ya da daha doðru bir deyiþle gebelik keselerinden biri hiçbir iz býrakmadan kaybolmaktadýr. Bu durum "kaybolan ikiz" (vanishing twin) sendromu olarak adlandýrýlýr.

Ultrasonun yaygýn kullanýma girmesi ile hamilelikler 5-6 hafta gibi son derece erken sayýlabilecek bir dönemde saptanabilmekte, hatta gebeliðin gidiþatý ile ilgili fikir elde edilebilmektedir. Ultrasonun bu yaygýn kullanýmý çok ilgi çekici bir durumun varlýðýnýn farkýna varýlmasýna aracý olmuþtur.

(Üstteki Resim. 7 haftalýk ikiz bir gebelikte kaybolan ikiz sendromunun ultrasonografik tespiti. Saðdaki canlý bebeðin gebelik kesesinin ne kadar büyük iken solda öleninkinin ne kadar küçülmüþ ve adeta yok olmak üzere olduðuna dikkat edin)

Özellikle tüp bebek uygulamalarýnda veya da daha fazla sayýda bebek tutunduðunda dünyaya canlý ve sorunsuz bir bebek getirme þansýný arttýrmak için bebek sayýsýnýn gebeliðin ilk trimesteri içinde 2’ye indirilmesi "multifetal redüksiyon" olarak adlandýrýlýr.

Kaybolan ikiz sendromu ise büyük bir olasýlýkla kendiliðinden olan redüksiyondur ve doðanýn mükemmel canlý yaratma yolunda attýðý bir adým olarak deðerlendirilebilir. Gerçekten de tüp bebek uygulamalarýnda çoðul baþlayan gebeliklerin daha sonra tek olarak devam ettiðine pek çok kez rastlamaktayýz.

Sýklýk
Kaybolan ikiz sendromu ilk kez 1945 yýlýnda Stoeckel tarafýndan tanýmlanmýþtýr. Gebeliklerin sanýlandan çok daha fazlasý ikiz olarak baþlamakta ancak tek bir bebeðin dünyaya gelmesi ile sonlanmaktadýr. Sekizinci haftadaki gebeliklerin %3.3-5.4’ü birden çok bebeðin bulunduðu çoðul gebeliklerdir. Bu gebeliklerin %21-30’u ise tek bir bebeðin doðumu ile sonlanmaktadýr. 

Kaybolan ikiz sendromunda altta yatan nedenin ve oluþ mekanizmasýnýn ne olduðu bilinmemektedir.  Ancak yapýlan incelemelerde canlý kalan bebek normal olarak bulunurken canlýlýðýný kaybeden bebekte çoðu zaman kromozomal bir bozukluk saptanmaktadýr.Bu durum düþükler ile benzer mekanizmalarýn etkili olduðunu düþündürmektedir.

Artan anne yaþý ile birlikte kaybolan ikiz sendromunun görülme oranlarýnda da artýþ olduðu düþünülmektedir.

Belirtiler
Bu durumda çoðu kez hiçbir belirti olmamaktadýr. Bazen ise ikiz eþinin kaybedildiði dönemde hafif bir vajinal kanama ve yine hafif bir aðrý görülebilir.

Bazen ise gebeliðin geç dönemlerinde (Örneðin 4.- 5. ayýnda) rahim içinde ölen ikiz eþi, canlý olan fetusun doðumu sýrasýnda küçülmüþ ve adeta parþömenleþmiþ bir þekilde fark edilebilir (fetus papyreceus).

Taný
Genelde ultrasonla en eken 5.-6. haftalarda veya daha sonralarýnda rastlanýlan ve hatta kalpleri bile görülen birden çok (çoðul) bebeklerden bir veya birden fazlasýnýn ilerleyen gebelik haftalarýnda yok olmasý ile taný konulabilmektedir.  O yüzden ultrasonda erken dönemde ikiz gebelik görülen durumlarda çiftler ikiz bebek sahibi olma düþüncesine kendilerini hemen kaptýrmamalýdýr.

Tedavi ve Önlemler
Kaybolan ikiz sendromunda ne anne adayýnda ne de geride kalan ikiz eþinde herhangi bir týbbi tedaviye gerek yoktur ve genelde hiç bir problem ortaya çýkarmaz., takip yeterlidir.

Ancak ikiz eþinin  20-25.  gebelik haftalarýnda olduðu gibi geç dönemlerde kaybedilmesi durumunda geride kalan bebekte "serebral palsi" riskinde artýþ olduðu ileri sürülmektedir.  Bunun nedeni ölü bebekten salgýlanan bir takým maddelerin diðer bebeðin dolaþýmýna geçip onun organlarýný etkilemesidir. Yine bu durumda anne periyodik olarak bir takým kan testlerinden geçirilmeli ve erken doðum için hazýrlýklý olunmalýdýr.

KAYNAK:HERA KADIN SAÐLIK MERKEZÝ