Genel Bilgiler

SUDA DOÐUM

Doðum fizyolojik bir olaydýr. Dünyanýn geliþmiþ ülkelerinde doðum sýrasýnda anne adayýna yardýmcý olmak için farklý alternatifler sunulmaktadýr. 

Farklý uygulamalardaki ana amaç anne adayýnýn doðum eylemi sýrasýnda kendini daha rahat hissetmesini saðlamaktýr.

Alternatif Doðum Yöntemleri:
  Ev doðumlarý
  Bradley metodu

  Maia Stool births
  SUDA DOÐUM

Neden alternatif doðum anlayýþýna gerek var?
 Doðum aðrýsýný ve korkusunu en aza indirgemek
 Normal doðuma özendirmek
 Sezaryen oranlarýný düþürmek
 Maliyeti düþürerek ülke ekonomisine katký saðlamak
 Anne adaylarýna doðum için seçenekler sunmak

Sezeryen Oranlarý:
Maternal ve perinatal mortalite ve morbiditeyi en aza indiren, kabul edilebilir sezaryen oraný WHO (Dünya Saðlýk Örgütü) tarafýndan  % 15 olarak belirlenmiþtir (1985).

Sezaryen son yüzyýlda en sýk uygulanan cerrahi prosedür haline gelmiþtir.  USA’da sezaryen oraný % 22-23’dür. 

Ülkemizde tam bilinmemekle birlikte sezeryen oraný % 50’lerdedir.  Bu artýþta hem geliþen cerrahi ve teknolojik yöntemler nedeniyle operasyonun riskinin azalmasý rol oynamakta hem de elektif sezaryen kavramýnýn artýk çiftler ve doktorlar tarafýndan yaygýn olarak kabul görmesi neden olmaktadýr.

Doðumda Aðrý Azaltýcý Yöntemler:
  Suda doðum
  Lamaze metodu (psikoprofilaktik metod)

  Spinal anestezi
  Genel anestezi
  Doðum eyleminde sistemik aðrý kesici uygulamalarý
  Paraservikal blok
  Lokal anestezi
  Doðum sonrasý uygulanan aðrý kesici ilaçlar ve yöntemler

Suda doðumda amaç nedir?

Su altýnda doðumdaki ana amaç, kiþilerin streslerinin azaltýlmasý, doðumda kullanýlan aðrý kesici ilaçlarýn azaltýlmasý, doðumun daha hýzlý, daha konforlu ve rahat bir þekilde seyretmesi ve perine-vajina kaslarýnýn mümkün olduðunca gevþetilmesidir.

Suda doðum yaptýran hekimler; ýlýk suyun sakinleþtirici ve aðrý giderici etkileri olduðunu ve bu etkinin gebenin kendisini daha rahat hissetmesine ve doðumun daha kolay geçmesine yardýmcý olduðunu ileri sürmektedirler. 

Tarihçe
Aristotle (MÖ 6.yy), suyun hayatýn en önemli prensibi oduðunu ifade etmiþtir.  Yine eski Mýsýr’da seçilmiþ bazý bebekler su içinde doðurtulurdu.

Bilimsel kayýtlara geçen ilk su altý doðum ise 1803 yýlýnda Fransa’da yaþayan bir kadýnýn, hekim yardýmý olmaksýzýn bir tesadüf sonucu, doðumu kendi kendine  gerçekleþtirmesidir.

1960’lý yýllarda  ilk defa eski Sovyetler Birliði’nde Igor Charkovshy bu konuda deneme çalýþmalarýna baþlamýþ,  Onu 1978-1985 yýllarý arasýnda Fransa’da yaþayan Dr. Michel Odent izlemiþ ve su altýnda pek çok doðumu gerçekleþtirmiþtir.

Suda doðum uygulamalarý daha sonralarý bir ara güncellik kazansa da belirli bölgeler dýþýnda yaygýnlaþmamýþtýr.  Günümüzde eski Sovyet Cumhuriyetleri, Ýngiltere ve Fransa’nýn bir kýsmý ile Amerika Birleþik Devletlerinde sýnýrlý sayýda klinik ve hastanelerde uygulanmaktadýr.

1994-1996 yýllarý arasýnda Ýngiltere’de gerçekleþen doðumlarýn %0.6’sý suda olmuþ ve bu doðumlarýn da %9’u evde ebe yardýmý ile gerçekleþmiþtir.  Bu doðumlarda bebek ölüm oraný binde 1.2 olup istatistiksel olarak normal doðumdan farklý deðildir.

Suda doðum nasýl gerçekleþir?
Tam teþekküllü hastanelerin bazýlarýnda suda doðum için özel olarak hazýrlanmýþ küvetler mevcuttur. Ýdeal olarak 37 santigrad dercede su içine gebe ve hekimin özel ekipmanlar ile girerek doðumun gerçekleþmesi saðlanmaktadýr.

Burada suyun çok sýcak olmasý durumunda anne adayýnýn kan dolaþýmýnda deðiþim olabilir ve ani tansiyon düþüklüðü ile plasentaya giden kan akýmlarýnda azalmalar yaþanabilir. Bu da hem anne adayýný hem de bebeði risk altýna sokabilir. Ayrýca suda uzun süre kalýnmasý durumunda anne adayýnda terlemeye baðlý sývý kaybý da görülebilir.

Suda doðumun avantajlarý nelerdir?
Teorik olarak en büyük avantajý; ýlýk suyun kaslarý gevþetmesi,  zihinsel rahatlýk saðlamasý ve bu sayede plasentaya giden kan akýmýnýn artarak daha az aðrýlý ve daha kýsa bir doðum sürecinin yaþanmasýdýr. 

Diðeri ise 38 hafta boyunca suda geliþen fetüsün yine sývý bir ortamda yaþama adým atacaðý düþüncesidir. 

Suda doðumdaki amaçlar nelerdir?
Amaçlar Doðum Eyleminde ve Doðum sonrasýnda olarak ikiye ayrýlabilir:

A- Doðum Eylemindeki Amaçlar
 Hidroterapinin hem hidrotermal (perinede,vajinada ve servikste rahatlama ) ve hem hidrokinetik (suyun meme baþýný uyarmasýna baðlý olarak endojen oksitosin salýnýmý) etkilerini saðlamada faydasý bulunmaktadýr.
 Aþaðýdaki temel kavram dikkate alýnarak týbbi giriþim için gereksinimi en aza indirmek amacýyla giriþimsel olmayan bir gevþeme ve aðrýyla baþa çýkabilme yöntemi sunmaktadýr:

• Anne adayýnýn sudaki göreceli aðýrlýksýzlýðý su içindeki bedenin tüm yüzeylerinde eþit basýnç yaratarak ( bedenin altýndaki yatak þiltesinin sürekli ayný noktada uyguladýðý basýncýn zýddý olarak) harcanan enerjiyi azaltýr ve anneyi destekler.
• Gevþemeyle birlikte anne adayý daha az aðrý hisseder. Daha az aðrý,daha az endiþeye neden olur ve bu durum da adrenalin düzeylerini düþürerek endojen oksitosin ve oksijen akýþýnýn sürekli olmasýný saðlar.
• Kalpten çýkan Ýnferior vena cava damarýna dýþarýdan basý olmadýðý için rahme giden kan akýmý artacak ve rahimdeki kas dokusuna daha fazla oksijen gitmesi daha etkili kasýlmalara neden olacaktýr.
• Suda hafif vazodilatasyon (damarlarda geniþleme) gerçekleþir ; bu durum anne adayýnýn kan basýncýný hafif düþürür ve nabzýný hafif yükseltir. Sonuçta uterusa ve fetusa giden oksijen miktarý artar.
• Anne adayýnýn doðum eylemi esnasýnda fetal iniþe yardýmcý olabilecek bir konum almasýný saðlar.   

B- Doðum Sonrasý Amaçlar
 Doðum yapan kadýna doðum masasýna oranla, daha esnek ve daha düþük riskli bir ortamda doðurma seçeneði sunmaktadýr.
 Doðum eyleminin normal fizyolojik sürecini hýzlandýrarak; bu eylemin hastalýk gibi görülmesinden çok, bir iyilik durumu olduðunun düþünülmesini saðlamaktadýr.
  Anne adayýnýn kendi doðum yapma sürecinin denetimini saðlamasýna yardýmcý olmaktadýr.
  Yenidoðanýn yeni bir dünyaya daha yumuþak bir þekilde geçiþini saðlamaktadýr.

Suda doðum kimler için uygundur?                             
   Öncelikle anne adayý hidroterapi isteðini belirtmiþ ve doðumunu yaptýracak kiþiye onay vermiþ olmalýdýr.
   Anne adaylarýnýn tekrar eden, tedavi edilmemiþ vajen, idrar yolu ve cilt enfeksiyonlarý olmamalýdýr.
   Anne adayýnýn ve fetusun yaþamsal bulgularý normal sýnýrlar içinde olmalýdýr ve sýcak suya girmeden önce bebeðin reaktif bir NST’si olmalýdýr.
   Sýcak su içindeyken anne adayýnýn ve fetusun yaþamsal bulgularý aralýklý olarak izlenmelidir.

Kimler için uygun deðildir?
 Anne adayýnýn ateþinin 38 santigrad deðerinden yüksek olmasý veya anne adayýnda enfeksiyon þüphesi olmasý
 Amnionit (plasental zarlarýn enfeksiyonu)
 Fetal distres (rahim içindeki bebeðin sýkýntýya girmesi)
 Fetal kalp atýmýný dinlemenin uygun olmadýðý ve sürekli elektronik fetal kalp atýmý izleminin gerektiði her türlü durum.
 Yüksek Riskli Gebelikler:   
-  Aþýrý vajinal kanama
-  Fekal materyal (koyu mekonyum vb ) tarafýndan kirletilmiþ amniotik sývý
-  Pozitif  HIV (Aids testi) durumu
-  Malprezentasyon (Bebeðin kanal içine giriþindeki farklýlýklar)
-  Koyu  partiküllü mekonyum ( Perinede aspirasyonu gerektirebilecek derecede)
-  Ýlk trimester USG ile doðrulanan gestasyon yaþýnýn 36 haftadan küçük olmasý
-  Cheshire Týp Merkezi’nin veya hekimin inisiyatifinde olan herhangi bir diðer durum

Suda doðumun dezavantajlarý nelerdir?

Gebenin "travay" yani aðrý eylemi sýrasýnda bebeðin NST le kalp atýmlarýnýn izlenememesi bir dezavantajdýr.

Yine, bebeðin göbek kordonunun kýsa olmasý gibi durumlarda aniden su yüzüne çýkan kordon kopabilir ve bebek kan kaybedebilir.  Bu da kan transfüzyonu gereksinimini arttýrabilir. 

Sonuç olarak...
Konuyla ilgili yapýlan ve normal doðum ile suda doðumu karþýlaþtýran pek çok araþtýrmalarda yarar veya zarar etkisi açýsýndan her iki doðum þeklinin birbirine karþý çok üstün avantaj ya da dezavantajlarý bulunmamakla birlikte, suda doðum özellikle son yýllarda pek çok çift tarafýndan tercih edilen "alternatif bir doðum yöntemi" haline gelmiþtir..

Bu konuda hekim tecrübesi, hastane koþullarý ve çiftlerin görüþleri ortak olarak deðerlendirilmeli ve karar bu yönde þekillendirilmelidir.  

KAYNAK:HERA KADIN SAÐLIK MERKEZÝ