Genel Bilgiler

Yüksek riskli gebelik, maternal (anneye ait) veya fetal (bebeðe ait) saðlýðý tehdit eden, ölümcül sonuçlar doðurabilen, fizyolojik, sosyal ve duygusal boyutlarý da içeren bir durumdur.

Diyabet, astým gibi annede önceden varolan hastalýklar veya erken doðum gibi gebeliðe iliþkin komplikasyonlar riskli gebeliðin nedenlerindendir.

Aktivite kýsýtlamasý olarak yatak istirahati, riskli gebelikler için en yaygýn kullanýlan tedavilerden biridir. Amerika ‘da bir yýl içinde doðum yapan kadýnlarýn % 20‘sine gebeliðin 20. haftasýndan sonra yatak istirahati önerildiði saptanmýþtýr. Ancak ülkemizde bu konuya iliþkin veri bulunmamaktadýr.

Kesin yatak istirahati; en az 2 gün hiç ayaða kalkmadan yataða baðýmlý olma, kýsmi yatak istirahati ise günün belli zamanlarýnda yataða baðýmlý olma olarak tanýmlanmýþtýr.

‘Yatak istirahati’ uygulamasý evde veya hastanede birkaç gün olabildiði gibi doðuma kadar sürebilmektedir.
Yatak Ýstirahatinin Önerildiði Riskli Gebelikler

Erken doðum
plasenta previa
çoðul gebelik
fetal büyüme geriliði
Servikal yetmezlik (Rahim aðzý yetmezliði)
Erkem membran rüptürü
Gebelik hipertansiyonu
Gebeliðin erken döneminde kanama ve düþük tehlikesinin varolduðu durumlar gibi gebelikte geliþen çeþitli komplikasyonlarýn tedavisi için önerilmektedir.
Yatak Ýstirahati Niçin Önemlidir ?

Yatak istirahati tedavisinin, rahim içi kan akýmýný arttýrdýðý, rahim aðzý üzerine olan baskýyý azalttýðý ve fiziksel, psikolojik stresi azaltarak gebeye dinlenme periyodu saðlandýðýna inanýlmaktadýr.

Ancak etkinliðini gösteren klinik kanýtlarýn eksik olmasýna raðmen yatak istirahati, yüksek riskli gebelerde rutin olarak uygulanmaya devam etmektedir.

Son zamanlarda yapýlan klinik çalýþmalar, ikiz gebeliklerde yatak istirahatinin, istirahat olmamasýna göre daha etkili olduðunu gösterememiþtir.

Yapýlan araþtýrmalar sonucu uzun süreli yatak istirahatinin, gebe üzerinde fiziksel, duygusal ve ailesel yönden olumsuz etkilere yol açtýðý saptanmýþtýr.

Fiziksel Yan Etkileri
Eriþkinlerde yatak istirahatinin tüm vücut sistemlerini etkilediði bilinmektedir. Bunlar;

Kaslarda atrofi (güç ve hacim kaybý)
Kalbin pompalama gücünde azalma, hýzýnda artma
Glukoz intoleransý
Özellikle sýrt kaslarýnda aðrý
Kilo kaybý
Baþ dönmesi, sersemlik
Hazýmsýzlýk, midede yanma
Kanýn pýhtýlaþmasýnda artma
Ýþtah kaybý
Kabýzlýk görülebilmektedir.

Duygusal Yan Etkiler
Duygusal þok
Depresyon
Anksiyete
Uyku bozukluklarý
Kontrol kaybý
Can sýkýntýsý
Fetus ve kendi saðlýðý için korku
Suçluluk
Artan stres
Kendini tutsak hissetme
Yalnýzlýk hissidir.

Ailesel Yan Etkiler
Aile dinamik bir sistemdir. Bir üyenin hastalýðý, diðer aile üyelerini de etkilemektedir. Yatak istirahatinin olumsuz etkileri de tüm aile bireylerine uzanmaktadýr.

Hastanede Yatak Ýstirahati
Hastanede yatak istirahatinde olan gebe, evde yatak istirahatine göre daha fazla stesöre sahiptir.

Hastanede yatak istirahatinde olma nedeniyle yaþanan stesörler; evden, ailede ayrýlma, hastanede konforun ve mahremiyetin saðlanamamasý, odanýn paylaþýldýðý kiþiler ile anlaþamamadýr. Bu stesörlere baðlý olarak hastanede yatak istirahatinde olan kadýnlar, evdekine göre daha çok depresyon, yalnýzlýk, anksiyete, hapsedilmiþ duygusu yaþamaktadýrlar.

Hastanede yatak istirahati, kadýnýn normal yaþamýný, alýþkanlýklarýný daha çok etkilemekle birlikte maliyeti de daha yüksektir.

Hastanede yatak istirahatinde olmanýn pozitif yönü ise; yatak istirahatinde olan kadýnýn hastalýk belirtilerini tanýmlayamayacaðý ve bakým almada gecikme olabileceði endiþesinin yaþanmamasý, gebenin saðlýk durumunda olumsuz bir deðiþme olduðunda, zaman kaybetmeden müdahale edilebilmesidir.

KAYNAK:HERA KADIN SAÐLIK MERKEZÝ