Genel Bilgiler

Her ne kadar dünyaya bir bebek getirmek yani doðum, kadýn için normal ve doðal bir olaysa da, eðer kadýnlar bilinçli olarak doðuma hazýrlanmazlarsa pek de kolay bir olay deðildir.

Biliyoruz ki; doðum sýrasýnda bir kadýn yaklaþýk 3-3.5 kg aðýrlýðýnda bir bebeði doðum kanalýndan geçirerek dýþarýya çýkarmaktadýr.


Eðer bir kadýn usulüne göre doðuma hazýrlanmazsa ve doðum eylemi sýrasýnda olacaklar önceden bilinmezse, ciddi sýkýntýlar çeker. Ama usulüne göre eðitilmiþ ve hazýrlanmýþ kadýnlar için doðum son derece mutlu bir olaydýr ve kiþinin kendine güvenini arttýrýr.

Gebelik öncesi eðitimde amaç, doðum sýrasýnda olacaklar, hekim ve yardýmcý personelin yapacaklarý iþlemler konularýnda anne adayýný eðitmek ve ekibin bir parçasý olan gebeyi kendine düþenler konusunda bilgilendirip, usulüne göre uygulamasýný saðlayacak beceri oluþturmaktýr. Böylece anne adayý doðum sýrasýnda ürkek, pasif ve ne olacaðýný bilmeden beklemek yerine doðum ekibiyle uyum içinde kendine düþen görevleri yapacaktýr. Bu da anne adayýný çocuk doðurmanýn ve anne olmanýn ne kadar güçlü bir duygu olduðu konusundaki düþüncelerini güçlendirecektir.

Bugüne kadar yapýlan çalýþmalar; belli prensiplerle eðitilmiþ tüm anne adaylarýnýn doðumu normal ve doðal bir olay olarak algýladýklarýný göstermiþtir.

Doðumun baþladýðýna iþaret eden kasýlmalar baþladýktan sonra doðumun tüm aþamalarýný bilen anne adayý için her olay bir sonraki olayýn habercisi gibi algýlanacak, mutlu son yaklaþýyor diye sevinecek ve bu süreç içinde olanlarý anlayýþ ve güven ile karþýlayacaktýr. Aksi halde her olaydan sonra ‘ eyvah arkasýndan ne gelecek?’ diye korkacaktýr.
Bu olayý kabaca þöyle düþünebiliriz. Bir yerden bir yere giderken "eðer yol güzergahýný biliyorsak" her þey bize kolay gelir ve her yeni gelinen noktadan hedefe þu kadar yaklaþtýk diye düþünürüz. Bilmediðimiz yol daima uzun ve korkuludur. Eðer kadýnlar doðuma bilinçli hazýrlanmazlarsa doðum hakkýnda bilinçsiz kiþilerden öðrendikleri ile daima doðuma korkuyla yaklaþýrlar.

Gebeler annelerinden, arkadaþlarýndan, kitaplardan hatta filmlerdeki aðrýlý doðum sahnelerinden aldýklarý yetersiz yanlýþ bilgilerden, mutlaka bilinçli bir þekilde doðruya yönlendirilmelidir.

Anne adayýnýn doðum hakkýndaki bilgileri korkunç doðum hikayelerine ve dayanýlmaz doðum sancýlarýna dayanýyorsa, doðum aný geldiðinde kendini bilinçli veya bilinçsiz bir þekilde korkunç bir serüvenin içinde bulacak ve kendini çaresizce bu serüvenin içine býrakacaktýr. Bu durum þaþkýn, çaresiz baba adayýný da etkileyecek ve çok sevdiði kiþinin acý çektiðini ve çaresizliðini, yardým edememenin acýsýný taþýyacaktýr.

Her kiþi vücudunda alýþýlmýþýn dýþýnda bir olay olduðunda bu olaya bir þekilde yanýt verir. Doðum kasýlmalarý baþladýðýnda kadýnda aðrý olacak ve gebe buna refleksle yanýt verecektir. Nasýl yanýt vereceði öðretilmezse herkesin aðrý karþýsýnda verdiði uygun olmayan yanýtý verecek ve her doðum sancýsý sýrasýnda kendini bilinçsiz þekilde kasacaktýr. Týpký iðneden korkan kiþilerin iðne yapýlýrken verdiði reaksiyon gibi... Ýþte bu gerginlik hiç aðrý olmasa bile, insanlarda aðrý oluþturur. Buna "korku –gerginlik-aðrý çemberi" denir. Diðer bir deyiþle hiçbir neden yoksa bile kiþi kendini gerer, bu da aðrýya neden olur.

Gerilmiþ, korkmuþ bir kadýnýn ne yapacaðý belli olma ya nefesini tutar ya da aþýrý nefes alýp verir ve bu da vücuttaki oksijen dengesini bozar. Bu vaziyette belli bir süre geçiren gebe her geçen zaman dilimi içinde daha gergin, daha yorgun olur ve sonunda kendini kaybeder.

Yeterince eðitilmemiþ kadýnlarda doðum sancýlarý (uterus kasýlmalarý) sanki daha uzun sürüyormuþ gibi gelir. Sancýnýn baþlangýcý ve bitiþi hakkýnda bize doðru bilgi veremez. Korku, gerginlik geçen her saat gebe kadýný bitirir, her aðrý daha þiddetli hissedilmeye baþlar ve kontrolü giderek güçleþir.

Bilinçsiz kiþilerdeki tüm bu korku, bilgisizlik, çaresizlik, gerginlik, oksijen dengesinin bozulmasý ve yorgunluk ile doðum eyleminin yükü dayanýlmaz hale getirir. Her yeni aðrýyý daha þiddetli hissetmeye ve aðrýsýz geçen süreler içerisinde yeni aðrýlar gelecek diye korkuya, paniðe neden olur. Kiþi çevresindekilerin dikkatini çekmek ve onlardan yardým istemek için, içinde bulunduðu durumu abartmaya baþlar.

Doðum ekibi deneyimsizse, ekibin paniðe kapýlmasýna ve yanlýþ karar almasýna yol açabilir. Doðum ekibi deneyimli ve sabýrlý ise de, bu kez de gebenin yakýn çevresi tarafýndan haksýz yere gerekli müdahaleyi yapmamakla suçlanýr.

Gebelikte eðitim ile bir çok sýkýntý ve zorluklar aþýlabilir. Bu konuda kullanýlan yöntemlerden biri de "Lamaze yöntemi" dir. Bu yöntemdeki amaç bir gebeyi; duygusal ve bedensel yönden bilinçli bir þekilde doðuma hazýrlamaktýr. Hazýrlanmýþ bir gebe; böylelikle doðuma korku yerine, tatlý bir heyecan ve neþeyle yaklaþýr.

KAYNAK :HERA KADIN SAÐLIK MERKEZÝ