Genel Bilgiler
Ýngilizce "Acquired Immune Deficiency Syndrome" baþ harflerinin
kullanýmý ile kýsaltýlan ve dilimize "Kazanýlmýþ (Edinilmiþ) Baðýþýklýk
Eksikliði Sendromu (EBES)" olarak çevrilebilen viral (virüs kökenli)
kökenli bir hastalýk tablosudur.
Vücudun baðýþýklýk sistemini
çökerten HIV virüsünün yol açtýðý AIDS hastalýðý dünyada her gün
ortalama 16 bin kiþiyi pençesine düþürmektedir. Hastalýk kiþilerde;
baðýþýklýk sistemini çökerterek vücudu her türlü mikroba karþý
dirençsiz býrakmaktadýr.
HIV virüsü taþýyýcýlarda uzun yýllar
sessiz kalýp hiç bir belirti vermeyebilir, diðer hastalýklarýn
oluþumunu saðlayarak güçsüz kalan organizmayý sinsi bir þekilde yok
eder.
AIDS 25 - 44 yaþlar arasýndaki erkeklerde birinci, kadýnlarda ise üçüncü sýradaki ölüm nedenidir. Bulaþma þekilleri :
Enfekte kan ürünlerinin nakli veya enjektörlerin kullanýmý
Kondom kullanýmý olmaksýzýn cinsel iliþki
Derideki bir çatlak veya açýk yara ile temas eden enfekte vücut sývýsý
Ýyi sterilize edilmemiþ aletlerle kulak delme, dövme (tatoo), piercing, diþ çektirme, sünnet
Hamilelik, doðum, emzirme yollarýyla
AIDS;
sarýlma, ayný bardaktan su içme veya yemek yeme durumlarýyla geçmez.
Hastalýklý kiþilerin sivrisineklerle temasý da hastalýðý yaymaz.
HIV virüsü tükürükte de tespit edilmiþtir ancak öpüþmeyle bulaþma riskinin pek olmadýðý düþünülmektedir.
Unutulmamalýdýr ki, bir insanýn saðlýklý görünmesi onun HIV taþýmadýðý anlamýna gelmez.
AIDS’in
belirtileri zayýflamýþ baðýþýklýk sistemine özgü belirtilerdir. Bu
yüzden bu belirtiler AIDS’in spesifik belirtileri deðillerdir.
Belirtiler:
* Günler veya aylar süren ateþ
* Gece terlemesi
* Ýþtah azalmasý
* Uzun süreli yorgunluk hissi
* % 10 dan fazla kilo kaybý
* Eklem yerlerinde ve kaslarda aðrý
* Nedeni belirsiz , uzun süreli boðaz aðrýsý
* Nedeni belirsiz lenfadenopati (lenf bezlerinin þiþmesi)
* Uzun süreli ishal (diare)
* Tekrarlayan enfeksiyonlar
* Vücudun belli yerlerinde çýkan ve iyileþmeyen yaralar
Tüm bu belirtiler daha bir çok viral hastalýklarda da görülebileceðinden ötürü kesin hastalýðý kesin olarak ayýrt etmez.
Korunma Yollarý
Gerçektende aþaðýdaki kurallara uyulursa bu hastalýklardan korunmak mümkündür .
Tek eþlilik (monogami) diye adlandýrdýðýmýz " tek bir cinsel partnerin bulunmasý " önemlidir.
Her türlü iliþkide prezervatif kullanýmý
Cinsel partnerinizin geçmiþinde böyle bir hastalýk olmasa da korunma
yollarýný tercih edilmelidir. Bazen partneriniz size doðru söylemiyor
olabilir .
Cinsel iliþkiden önce partnerinizde olabilecek olasý bulgularý
dikkatlice inceleyin, eðer ondan þüpheleniyorsanýz veya partneriniz çok
partnerli ise iliþkide bulunmayýn.
Eðer sizde bir cinsel yolla bulaþýcý bir hastalýk varsa bunu partnerinize bildirin ve cinsel iliþkiden uzak durun.
Hamilelikten korunmak için prezervatif dýþý yöntemler uygulayan
bayanlarýn bu yöntemleri her ne olursa olsun partnerine prezervatif
kullandýrmalýdýr .
Baþkasýyla herhangi bir nedenle ayný enjektörü kullanmaktan kaçýnýn.
Kan ve kan ürünlerinin kullanýmýnda dikkatli olunmalýdýr.
Temizlik
þarttýr. Baþkasýnýn özel aletlerini kullanmayýnýz, kendi özel
aletlerinizi de kullandýrtmayýnýz. Eðer bu aletleri kullanmak veya
kullandýrmak zorunda kalýrsanýz bir daha kendiniz kullanmadan önce
kolonya veya alkolle dezenfekte ediniz.
Þüphelendiðiniz durumlarda bir acilen doktora baþvurunuz.
Günümüzde
AIDS’in tedavisi ile ilgili oldukça geniþ boyutta ve maliyette
çalýþmalar devam etmektedir. Þu ana kadar bulunmuþ ilaçlar, hastalýða
yakalanmýþ kiþilerde ancak yaþam sürelerini arttýrabilmiþtir.
Henüz kesin bir tedavi þekli veya aþýsý yoktur. O yüzden hastalýða yakalanmadan korunmak son derecede önemlidir.
KAYNAK :HERA KADIN SAÐLIK MERKEZÝ


