Genel Bilgiler

Gebelik ne zaman baþlar?

Gebelik; yumurtalýklardan atýlan
yumurtanýn (ovum), erkekten gelen
spermle döllenmesi sonucu oluþan
embrionun geliþimi ile birlikte annede
oluþan deðiþikliklerin tümünü kapsayan
bir süreçtir.

Rahim içindeki bebeðe; 8. haftaya kadar "embriyo", 8.haftadan doðuma kadar ise "fetus" adý verilir.

Yine, 8. hafta sonuna kadar olan
dönem “embriyonik dönem”, bu tarihten
doðuma kadarki dönemeyse “fetal dönem” denir.

Gebelik sürecindeki bu deðiþiklikler, annenin yalnýzca iç genital sistemi ile sýnýrlý kalmayýp; tüm gastro-intestinal sistemini, iskelet-kas sistemini, üriner sistemini, endokrin sistemini, kardiovasküler sistemini, merkezi ve periferik sinir sistemini, solunum sistemini, meme ve süt kanallarýný, kan biyokimyasý ve hemodinamik yapýyý önemli ölçüde etkiler.

Normal bir gebelik kaç gün sürer?
Pratikte normal bir gebelik sürecinin, son adet tahinden itibaren 40 hafta (280 gün) ve ovulasyondan (yumurtlamadan) itibaren 38 hafta sürdüðü düþünülerek hesap yapýlsa da, tüm gebeliklerin ancak %5’i tam olarak bu süre sonunda doðumla sonuçlanýr.

Bebeðinizin tahmini doðum tarihini hesaplayabilirsiniz…
Tahmini doðum tarihi; son adet tarihini kesin olarak bilen, hamilelik öncesi adetleri düzenli olan ve hamile kalmadan hemen önce doðum kontrol hapý kullanmamýþ olan gebelerin son adet tarihlerine göre hesaplanabilir.

“Son Adet Tarihi (SAT)”, her zaman için son görülen adetin ilk günüdür. Hesaplamadaki kolaylýðý ve netliði nedeniyle ay olarak belirtme yerine gebelikte hafta hesabý yapmaktayýz.

”Nagele yöntemi” adýný verdiðimiz method ile, son adet tarihini kesin olarak bilen bir hastada bu tarihe “gün kýsmýna 7 eklenmesi ve ay kýsmýndan 3 çýkartýlmasý” ile tahmini doðum tarihi hesaplanabilir.

Örneðin;
Son Adet Tarihi (SAT)= 10.12.2002.
Tahmini Doðum Tarihi (TDT)= 17.09.2003. Demek ki gebe bu tarihte tam 40 haftalýk olacaktýr.
38 hafta ile 42 hafta arasý doðan bebekler normal kabul edilirken 38 haftadan önce doðanlar preterm, 42 haftadan sonra doðanlar postterm (sürmatür, gün aþýmý) olarak adlandýrýlýr.

Prematürite ise bebeðin yaþýný deðil geliþimini anlatan bir ifadedir. Örneðin 36 haftalýk doðan bir bebek preterm olmasýna yani erken doðmasýna raðmen eðer akciðer geliþimini tamamlamýþ ise prematür deðildir.

Gün aþýmýna uðrayan gebeliklerde de bebeði bazý riskler bekler ve doðum 42. haftadan sonra daha fazla ertelenmemelidir.

Gebeliðin erken bulgularý nelerdir?
Gebeliðin en önemli bulgusu adet gecikmesidir. Ancak her adet gecikmesi (adet retardý) gebelik anlamýna gelmez.

Yaþam tarzýndaki herhangi bir deðiþiklik, çeþitli rahatsýzlýklar, diyet, iklim, stres ve depresyon þeklindeki psikolojik durum deðiþiklikleri gibi pek çok faktör adet gecikmesine neden olabilir.

Gebeliði düþündüren bulgular
1. Adet gecikmesi
2. Aðýzda tat deðiþikliði
3. Bulantý & Kusma
4. Memelerde dolgunluk ve hassasiyet
5. Halsizlik
6. Sýk idrara çýkma
7. Karýnda büyüme

Gebeliðin olasý bulgularý
1. Gebelik testleri
2. Rahimin (uterus) büyümesi

Gebeliðin kesin bulgularý
1. Bebeðin kalp atýmlarýnýn duyulmasý
2. Bebek hareketlerinin hissedilmesi
3. Ultrason incelemesi

Bebek sahibi olmak için bir kadýn için
en uygun olduðu yaþ aralýðý 18-25
yaþlar arasýdýr. Bu dönemin
baþlangýcýnda kadýnýn kendi vücudu
geliþimini tamamlamýþtýr ve bir
bebek geliþimi için uygun hale gelmiþtir.

Yaþýnýz ya da pozisyonunuz ne olursa olsun gebe kalmak istediðinizde ya da gebe olduðunuzu düþündüðünüzde mutlaka uzman bir hekime müracaat etmelisiniz.

30 yaþýndan sonra gebe kalma (infertilite) problemleri artarken, 35 yaþ sonrasýnda bu problemlere anne ve bebek yönünden gebeliðin getirdiði sorunlar da eklenir.

Gebelik Testleri
Gebe olduðunuzu ne kadar erken öðrenilirse, gebelik ile ilgili izlemler o kadar erken baþlanabilir. Bu nedenle adet gecikmesi olan her kadýn zaman geçirmeden gebelik testi yaptýrmalýdýr.

Gebeliðin oluþmasý ile birlikte gebelik materyalinden bazý hormonlar salgýlanmaya baþlar. Bu gebeliðe özgü hormonlar kadýnýn adet siklusunu kesintiye uðratýr ve kadýn gebelik süresince adet görmez.

Kanda ve idrarda bu hormonlarýn (HCG hormonu) tayini ile gebelik teþhisi konulabilir. Kanda bakýlan hormon testi, henüz bir adet gecikmesi olmadan önce bile gebeliði gösterebilir. Ýdrarda ise sýklýkla 7 günlük bir gecikmeden sonra gebelik saptanabilir.

Piyasada “prediktör” adý altýnda satýlan ve kiþinin kendi kendine uyguladýðý testlerin güvenirliliði laboratuardakilere oranla biraz daha düþüktür. Bu nedenle adet gecikmesi olan ve kendi kendine yaptýðý test negatif çýkan kadýnlar da hekimlerini konu hakkýnda bilgilendirmeli ve onun önerilerine uymalýdýrlar.

Genel bir prensip olarak her adet gecikmesi durumunda önce gebeliðin olup olmadýðý ortaya konulmalý ve ondan sonra duruma göre davranýlmalýdýr.

Ne sýklýkta doktor kontrolü ?
Ýdeal olaný, gebe kalmayý düþünen bir kiþinin “gebe kalmadan önce” bir uzman hekime muayene olmasý ve bir takým testleri yaptýrmasýdýr. Bu þekilde en uygun durumda gebeliðe baþlanmýþ olacak ve gebelikteki bir takým soru iþaretleri giderilecektir.

Gebelik izlemleri ise gebeliðin riskine göre deðiþmekle birlikte, normal ve risksiz bir gebelikteki alýþýlagelmiþ uygulamalarda;

Ýlk muayeneye gebe olduðunuzu öðrenir hemen baþlanýr, sonra
32. haftaya kadar ayda bir
32-36 haftalar arasý 15 günde bir
36. haftadan doðuma kadar da doktorunuzun uygun göreceði sýklýkta (genellikle haftada bir) devam edilir.

Gebelik izlemlerinde bazý tarama testleri de yapýlýr, bebeðin geliþimi kontrol edilir ve standartlara uygun olup olmadýðý saptanýr, bebekte ya da gebelikte olasý bir anormallik saptanýr ise buna yönelik tedaviler uygulanýr.

Bebeðiniz ve kendi saðlýðýnýz için gebelik süresince hekiminizi düzenli olarak ziyaret etmeyi ihmal etmeyiniz.

KAYNAK: HERA KADIN SAÐLIK MERKEZÝ