Genel Bilgiler
Rahim içindeki bebeðin tahmini aðýrlýðý
nasýl saptanýr?
Yapýlan ultrason deðerlendirilmelerinde özellikle 14. gebelik
haftasýndan sonra üç parametreye bakýlýr. 
Bunlar:
BPD
(Biparietal çap, baþýn thalamus seviyesinden çap
uzunluðu)FL
(Femur lenght, uyluk kemiðinin uzunluðu)AC
(Abdominal circumference, karýn çevresi) dir.
Eskiden bazý formülleri kullanarak bu üç parametreden yola
çýkarak bebeðin rahim içindeki "tahmini fetal aðýrlýðý"
hesaplanýrdý. Günümüzde ise kullandýðýmýz modern ultrasonlarýn
sayesinde
Gününde doðan bir bebeðin doðum
aðýrlýðý ne olmalýdýr?
Gününde (miadýnda) doðan bir bebeðin ortalama doðum aðýrlýðý
2500-4000 gram arasýnda olmalýdýr.
Eðer miadýnda yeni doðan bebek 2500 gram’ýn altýnda olursa "
düþük doðum aðýrlýðý" , 4000 gram’ýn üstünde olursa "iri bebek
(Makrozomi)" durumundan bahsedilir.
Ancak bu tanýmlar gebelik haftalarýna göre deðiþebilir. Örneðin;
33. haftada ultrasonda "tahmini fetal(bebek) aðýrlýðý" 2500 gram
olan bir gebelikte "makrozomi" durumundan bahsedilebilir. Çünkü
bu haftadaki bir bebeðin ortalama olarak 2000 gram civarýnda
olmasý beklenir.
Daha doðru tabiri ile Makrozomi (=LGA, Large for gestational
age, gebelik yaþýna göre iri bebek) tanýmýný þu þekilde
yapýlmalýdýr: Makrozomi, bebeðin büyüme eðrisinde 90.
persantilin (yüzdenin) üzerinde olmasýdýr.
Düþük doðun aðýrlýklýðý (=SGA, Small for gestational age,
gebelik yaþýna göre küçük bebekler) ise büyüme eðrisinde 10.
persantilin altýndaki fetusleri içerir. 10. ve 90. persantiller
arasý büyüklükler ise daðýlýmdaki normal grubu (=AGA,
Appropriate for gestational age) gösterir. 50. persantil ise tüm
toplumda doðan bebeklerin aðýrlýklarýnýn ortalamasýný ifade
eder.
Düþük doðum aðýrlýðýndaki en sýk nedenler annenin gebeliðinde
sigara kullanmasý, preeklampsi veya yüksek tansiyon, ileri
evrede þeker hastalýðý (diabet), annenin kaþektik (zayýf) olmasý
veya gebelik süresince yeterli beslenememesi, bebekteki bazý
anormallikler (kromozom bozukluklarý veya gebelikte geçirilen
bazý enfeksiyonlara baðlý) olabilir. Bu tür durumlarda özellikle
gebeliðin son dönemleri bebek açýsýndan son derecede risklidir;
bebek rahim içinde ölebilir veya doðum sonrasý pek çok problemle
karþý karþýya kalabilir.
Gebelik yaþýna göre küçük bebeklerdeki (SGA) en sýk neden
"Plasentadaki dolaþým bozukluklarý" dýr. Maalesef pek çok
durumda bu bozukluklarýn neye baðlý olduðu net olarak
saptanamaz.
Makrozomideki en sýk nedenler ise annenin gizli veya aþikar
þeker hastalýðý (diabet), annenin boy ve kilo olarak iri olmasý,
ileri anne yaþý, annenin kendi doðum kilosunun fazla olmasý
sayýlabilir.
Bebeðin normalden iri olmasý sezaryen riskinin artmasý, doðumun
zor olmasý (özellikle doðumda omuz takýlmalarý), bebeðin daha
yorgun doðmasý ve doðduktan sonra bazý metabolik
rahatsýzlýklarla (özellikle sarýlýk gibi) daha sýk karþýlaþmasý
gibi problemler yaratabilir. Ayrýca annenin doðum sonrasý
kanamalarý (atoni kanamalarý) ve doðum yýrtýklarý normalden daha
fazla olabilir.
Rahim içindeki bebeðin boyu ölçülebilir
mi?
Bebeðin rahim içindeki duruþu genel olarak, baþ öne eðik ve
bacaklar gövdeye çekili pozisyondur. Ayrýca ilerleyen gebelik
haftalarý sonucunda ulaþýlan büyüklüðe baðlý olarak bebeði bütün
olarak ultrasonda görmek imkansýzlaþýr. Bu yüzden bebek artýk
bölgesel olarak ayrý ayrý incelenir.
Tüm bu nedenlerden dolayý 14. gebelik haftasýndan sonra bebeðin
boy uzunluðu ölçülmez. Kaldý ki bu ölçümü yapmanýn da bize
saðladýðý bir yarar da bulunmaz.
Gebelik izleminde bizim için önemli olan bebeðin boyu deðil
kilosudur.
KAYNAK: HERA KADIN SAÐLIK MERKEZÝ