Genel Bilgiler
Emzirme son derecede saðlýklý ve doðal bir yöntemdir. Her memeli canlý gibi insanlarda yavrusunu doðumdan hemen sonra emzirmelidir.
Emzirmeye, doðum þekli normal veya sezaryen olsun, mümkün olduðunca doðumdan hemen sonra baþlanmalýdýr. Çünkü saatler süren doðum eylemi sonrasý
dünyaya gelen bebek yorgundur ve acýkmýþtýr. Emzirmenin diðer yararlarý ise þunlardýr:
Doðumdan hemen sonra emzirmeye baþlama ile annede doðum sonrasý kanamalar da azalacaktýr.
Her gebe kadýnýn vücudunda, hamilelik süresinde bebeðini emzirebilmesi
için gerekli deðiþimler olmaktadýr. Bu yüzden her anne emzirme
yeteneðine sahiptir. Önemli olan bu yeteneðini uygun þekilde
kullanabilmektir.
Loðusalýk döneminde sütün bol bir þekilde gelmesi için annenin yapmasý
gereken iki konu vardýr: Bebeðini sýk sýk emzirmek ve bol miktarda sývý
tüketmek..
Sütün bol ve uzun süreli gelebilmesi için bebek her istedikçe ve de sýk sýk emzirilmelidir.
Emzirmede her iki göðüs birden kullanýlmalýdýr. Daima bir önceki emzirmede kullanýlan son göðüsten baþlanmalýdýr.
Emzirmede en rahat pozisyon seçilmeli ve bebeðin baþý ve gövdesi tam olarak anneye dönük olmalýdýr.
Emzirme meme baþýndan deðil, meme baþý çevresindeki koyu renkli kýsmý kaplayacak þekilde yaptýrýlmalýdýr.
Göðüs temizliðinde sýk sýk sabun kullanýlmasýndan kaçýnýlmalýdýr.
Bebekler doðduklarýnda hayatlarýnýn ilk 4 gününde kendilerine yetecek
kadar vücutlarýnda yedek su ile birlikte doðarlar. Bu nedenle anne sütü
bollaþana kadar dýþardan su veya diðer içeceklerin verilmesine gerek
yoktur.
Anne sütü, bebeklerin normal büyümesini ve geliþimini saðlayacak en
ideal yapýdadýr. Hiçbir yiyecek veya içecek anne sütünün yerini tutmaz.
Anne sütü hastalýklardan koruyucudur. Anne sütü ile beslenen bebeklerde
ishal ve solunum sistemi hastalýklarý çok daha az görülür. Annenin ilk
4-5 günlük sütü olan “Aðýz sütü”nün (Kolostrum) bebeðe verilmesi çok
önemlidir. Çünkü aðýz sütü adeta bebeðin ilk aþýsý gibidir.
Gereksiz yere baþlanan ek gýdalar sonucunda bebekler kýsa sürede anne sütünü býrakabilirler.
Anne sütü temizdir ve en uygun sýcaklýktadýr.
Anne sütünü vermek için para harcamaya gerek yoktur, en ekonomiktir.
Bebek acýktýðýnda anne sütünü hemen verme imkaný olduðundan bebeðin mama beklerkenki gibi aðlamasý söz konusu deðildir.
Anne sütü ile beslenen bebeklerde alerjik hastalýklar çok daha az görülür.
Ýlk 4 ay içerisinde bebeklere anne sütü dýþýnda su dahil hiçbir ek gýda verilmemelidir.
Emzirme sýrasýnda anne ile bebek arasýnda ayný zamanda bir duygusal bað
oluþur ve bu güven baðýnýn, bebeklerin çocukluk dönemlerini dahi olumlu
yönde etkilediði saptanmýþtýr.
Bebeklerini emziren kadýnlarda ileri yaþlarda göðüs kanseri görülme riski azaldýðý tesbit edilmiþtir.
EMZÝRME ve ANNE SÜTÜ NEDEN ÖNEMLÝDÝR? ÝÞTE 49 ÖNEMLÝ NEDEN...
Anne
sütünün yararlarý ve emzirmenin önemi saymakla bitmez. Emzirme son
derecede saðlýklý ve doðal bir yöntemdir. Her memeli canlý gibi
insanlar da yavrusunu doðumdan hemen sonra emzirmelidir.
Ýþte yapýlan bilimsel çalýþmalar sonucu ortaya çýkan ve önemi her geçen gün artan emzirmenin yararlarý:
1.Dünya Hekimleri, WHO ve UNICEF emzirmeyi öneriyor.
Anne
sütü ister prematüre, ister hasta doðmuþ olsun, tüm yeni doðanlarda
tercih edilmesi gereken beslenme þeklidir. Amerikan Çocuk Hekimleri
Akademisi’ne göre emzirme en az 12 ay devam etmelidir, bu süreden sonra
isteðe baðlý olarak emzirme devam edilebilir.
Özellikle doðumdan sonra ilk 6 ayda, bebekler anne sütü haricinde hiç bir ek gýdaya gereksinim duymazlar.
2.
Emzirme kadýnlara özel bir durumdur ve anne ile bebek arasýnda güçlü
bir duygusal bað oluþmasýný saðlar. Bu güven baðý çocukluk dönemine
kadar devam eder.
Emzirme ile anne vücudundan "oksitosin"
isimli hormon salgýlanýr. Bu hormon hem sütün memelerden dýþarý
atýlmasýndan sorumludur hem de doðum sonrasý rahmin toparlanmasýný
kolaylaþtýrýr. Ayný zamanda annelik güdüsünün geliþmesine yardýmcý olur
ve anne ile bebek arasýnda güçlü bir bað geliþmesini saðlar.
3. Emzirme bebeðin duygusal gereksinimlerini karþýlar.
Tüm
bebekler kucaklanmayý ister. Çalýþmalar kucakta tutulmayan prematür
bebeklerde ölüm riskinin daha fazla olduðunu göstermektedir. Bir bebek
için, kaç aylýk olursa olsun emzirme esnasýndaki pozisyonundan daha
rahat bir duruþ þekli yoktur. Bu bebeðin ruhsal geliþimi için son
derece önemlidir.
4. Anne sütü bebek için mükemmel bir besin maddesidir.
Anne sütü türe özgü bir salgýdýr ve baþka hiçbir besin maddesi anne sütünün bebeðe saðladýðý yararlarý saðlayamaz.
5. Emzirmemek annede meme kanseri riskini arttýrýr.
Yapýlan
çalýþmalarda emzirmenin meme kanseri riskini azalttýðý saptanmýþtýr. En
az 24 ay emzirenlerde bu azalma % 25 oranýnda olmaktadýr. Emzirmeye
genç yaþlarda baþlayanlarda bu azalma daha fazla olmaktadýr.
6. Anne sütü her zaman hazýrdýr.
7. Anne sütünün sindirilmesi daha kolaydýr.
Bebekler
annelerinin sütünü diðer memeli hayvanlarýn sütüne göre daha rahat
sindirebilirler. Bunun muhtemel nedeni anne sütünün içerdiði türe özgü
bir enzimdir. Ýnek sütünde daha fazla protein olmasýna karþýn sindirimi
daha zordur ve bebekler bütün bu proteinleri kullanamazlar.
8. Mama ile beslenme kýz bebeklerin ileride meme kanseri olma riskini arttýrmaktadýr.
Bebekliklerinde
anne sütü yerine mama ile beslenen kýz çocuklarýn ileriki yaþamlarýnda
meme kanserine yakalanma riski anne sütü alanlara göre %25 artmaktadýr.
9. Anne sütü mekonyumun atýlmasýný kolaylaþtýrýr.
Bebekler
barsaklarýnda “mekonyum” adý verilen koyu kývamlý yapýþkan bir madde
ile doðarlar. Anne sütü mekonyumun barsaklardan atýlmasýný
kolaylaþtýrýr.
10. Mama ile beslenme daha düþük zeka düzeyi ile baðlantýlýdýr.
Yapýlan
araþtýrmalarda bebekliklerinde anne sütü ile beslenen gençlerin mama
ile beslenenlere göre zeka düzeylerinin daha yüksek olduðu ve okulda
daha çok baþarý gösterdikleri saptanmýþtýr.
11. Emzirme Crohn hastalýðýna karþý koruma saðlar.
Emzirme
ciddi bir barsak hastalýðý olan “Crohn hastalýðý”na karþý koruyucudur.
Crohn hastalýðý barsaklarýn enflamatuar bir rahatsýzlýðýdýr.
12. Emzirme sayesinde annenin doðum sonrasý kilo vermesi kolaylaþýr.
Emziren anneler günde 500 kalori fazladan harcarlar. Bu da kilo vermeyi kolaylaþtýran bir etkendir.
13. Emzirme doðum sonrasý kanamalarý azaltýr.
Emzirme
ile salgýlanan oksitosin hormonu rahmin kasýlmasýný saðlarken açýk olan
kan damarlarýnýn da kapanmasýna yardýmcý olur ve bu sayede doðum
sonrasý kanamalar azalýr.
14. Emzirme doðum sonrasý annenin rahminin küçülmesini kolaylaþtýrýr.
Emzirmeyen annelerin rahimleri doðum öncesindeki boyutlarýna asla dönemez. Her zaman eskisinden biraz daha büyük kalýr.
15. Pre-term süt özellikle erken doðan bebekler için tasarlanmýþtýr.
Zamanýndan
önce doðum yapan annelerin sütü, miadýnda doðum yapanlardan daha
farklýdýr. Bu dönemde süt "aðýz" adý da verilen ilk süte yani
"kolostruma" benzer ve erken doðan bebeðin saðlýðý için gereklidir.
Mikroplara karþý antikor ve protein deposu olan kolostrum bebeðin adeta
bir “ilk aþýsý” dýr.
16. Anne sütü baðýþýklýk ile ilgili maddeler içerir ve bebeðin baðýþýklýk sisteminin geliþimini kolaylaþtýrýr.
17. Mama ile beslenen bebeklerde tip 1 diabet riski artar.
Yapýlan
çalýþmalarda çocukluk döneminde fazla miktarda inek sütü içen kiþilerde
bu süte karþý antikorlarýn yüksek olduðu ve bu durumun da insüline
baðýmlý diabet riskini arttýrdýðý bulunmuþtur.
18. Emzirme “endometriozis” geliþimini azaltýr.
19. Emzirme annede yumurtalýk kanseri riskini azaltýr.
Araþtýrmalar
emziren annelerin ileriki yaþamlarýnda over kanserine yakalanma
riskinin emzirmeyenlere göre daha düþük olduðunu göstermektedir.
20. Emzirmeme annede endometrium kanseri riskini arttýrýr.
Araþtýrmalar
emziren annelerin ileriki yaþamlarýnda over kanserine yakalanma
riskinin emzirmeyenlere göre daha düþük olduðunu göstermektedir.
21. Mama bebekte alerji geliþme þansýný arttýrýr.
Mama ile beslenen bebekler anne sütü ile beslenenlere göre daha yüksek oranda alerjik bünyeye sahiptirler.
22. Mama "ani bebek ölümü sendromu" riskini arttýrabilir.
Hiçbir
sebep olmadan bebeklerin aniden ölümü "ani bebek ölümü sendromu" olarak
adlandýrýlýr. Mama ile beslenen bebeklerde bu risk daha yüksek
bulunmuþtur.
23. Anne sütü bebekte kulak enfeksiyonlarý sýklýðýný azaltýr.
24. Anne sütü bebekte astým ve diðer alerjik hastalýklarýn görülme riskini ve sýklýðýný azaltýr.
25. Anne sütü bebeði ishale karþý korur.
26. Anne sütü bebeði "bakteriyel menenjite" karþý korur.
27. Anne sütü bebeði "solunum sistemi enfeksiyonlarýna" karþý korur.
28. Anne sütü bebeði bazý "lenfoma" türlerine karþý korur.
29. Anne sütü bebeði "juvenil eklem romatizma"sýna karþý korur.
30. Ýnek sütü barsaklar açýsýndan irritandýr (tahriþ edici etkide).
31. Anne sütü bedavadýr.
32. Mama ile beslenen bebekler ileriki yaþantýlarýnda þiþmanlýk açýsýndan daha fazla risk altýndadýr.
33. Anne sütü bebeði bazý "görme kusurlarýna" karþý korur.
Bangladeþ’de
yapýlan bir çalýþmada emzirmenin, hem kýrsal hem de kentsel alanda
yaþayanlarda gece körlüðüne karþý koruyucu bir faktör olduðu
saptanmýþtýr. Bebeðin yaþantýsýnýn ilk 24 ayýnda en önemli A vitamini
kaynaðý annesinin sütüdür.
34. Anne sütü aþýlarýn etkinliðini arttýrýr.
Anne sütü ile beslenen bebeklerde, aþýlardan sonra görülen baðýþýklýk cevabýnýn daha güçlü olduðu saptanmýþtýr.
35. Emzirme doðal bir gebelikten korunma yöntemidir.
Uygun þekilde yapýlan bir emzirme gebelikten en az 3 ay süreyle gebelikten korunmayý saðlar.
36. Anne sütü ile beslenen bebekler daha az doktora gider.
Anne sütü ile beslenen bebekler genel olarak daha saðlýklý olduklarý için daha az doktora gitme gereksinimi görülür.
37. Emzirme annede ileride kemik erimesi þansýný azaltýr.
Bulgular emzirmeyen kadýnlarda kemik erimesinin 4 kat fazla görüldüðünü ortaya koymuþtur.
38. Anne sütü daha iyi sosyal geliþim saðlar.
Anne sütü ile beslenen bebeklerin psikomotor ve sosyal geliþimi mama ile beslenenlere göre belirgin derecede daha iyidir.
39. Anne sütü her zaman uygun konsantrasyonda besin maddesi içerir.
40. Anne sütü bebek için doðal bir sakinleþtiricidir.
Anne
sütünün içerdiði bazý kimyasal maddeler bebeðin daha kolay uykuya
dalmasýna yardýmcý olur. Sinirli bebekler daha kolay sakinleþir.
41. Emzirmek mama hazýrlamaya göre kolaydýr.
42. Anne sütü çevre ile barýþýktýr.
Emzirme, þiþe, kutu, paket gibi atýk maddeler içermediðinden çevre ile dosttur.
43. Anne sütü aðrý kesicidir.
Anne sütü içerisinde bulunan “endorfinler” bebek için doðal bir aðrý kesici görevi görür.
44. Anne sütü her zaman temizdir.
45. Emzirme bebeðin diþ saðlýðý için yararlýdýr.
Memeden
emmek, biberondan emmeye göre bebeðin diþ ve çene geliþimi için daha
uygundur. Memeden emerken biberona göre 60 kat fazla enerji harcayan
bebeðin çene kaslarý daha kuvvetli olur. Düzgün geliþen bir çenede
çýkan diþler daha düzgün ve saðlýklý olur.
46. Anne sütü alan bebeklerde "reflü" daha az görülür
Emziren annelerin bebeklerinde mide içeriðinin yemek borusuna kaçmasý (reflü) daha kýsa süreli ve daha az olur.
47. Emzirme annenin kendine olan saygýsýný güçlendirir.
48. Anne sütü her zaman uygun sýcaklýktadýr.
49. Anne sütü sentetik hormonlar içermez, tamamen doðaldýr.
EMZÝRME NE ÞEKÝLDE YAPILMALIDIR?
Emzirmeye,
doðum þekli normal veya sezaryen olsun, mümkün olduðunca doðumdan hemen
sonra baþlanmalýdýr. Çünkü saatler süren doðum eylemi sonrasý dünyaya
gelen bebek yorgundur ve acýkmýþtýr.
Her gebe kadýnýn
vücudunda, hamilelik süresinde bebeðini emzirebilmesi için gerekli
deðiþimler olmaktadýr. Bu yüzden her anne emzirme yeteneðine sahiptir.
Önemli olan bu yeteneðini uygun þekilde kullanabilmektir.
Loðusalýkta
annenin dikkat etmesi gereken iki önemli konu vardýr. Bunlardan birisi
sýk olarak sývý tüketmek, bir diðeri ise emzirmek…
Sütün bol ve uzun süreli gelebilmesi için bebek her istedikçe ve de sýk sýk emzirilmelidir.
Emzirmede her iki göðüs birden kullanýlmalýdýr. Daima bir önceki emzirmede kullanýlan son göðüsten baþlanmalýdýr.
Emzirmede en rahat pozisyon seçilmeli ve bebeðin baþý ve gövdesi tam olarak anneye dönük olmalýdýr.
Emzirme meme baþýndan deðil, meme baþý çevresindeki koyu renkli kýsmý kaplayacak þekilde yaptýrýlmalýdýr.
Göðüs temizliðinde sýk sýk sabun kullanýlmasýndan kaçýnýlmalýdýr.
Bebekler
doðduklarýnda hayatlarýnýn ilk 4 gününde kendilerine yetecek kadar
vücutlarýnda yedek su ile birlikte doðarlar. Bu nedenle anne sütü
bollaþana kadar dýþardan su veya diðer içeceklerin verilmesine gerek
yoktur.
Gereksiz yere baþlanan ek gýdalar sonucunda bebekler kýsa sürede anne sütünü býrakabilirler.
Ýlk 4 ay içerisinde bebeklere anne sütü dýþýnda su dahil hiçbir ek gýda verilmemelidir.
"Her açýdan saðlýklý bir anne ve saðlýklý bir bebek sahibi olmak için
bebeðinizi düzenli olarak emzirin"
KAYNAK: HERA KADIN SAÐLIK MERKEZÝ


