Genel Bilgiler

Týbbi literatürde “Molar Gebelik” veya “Mol Hidatiform”, halk arasýnda ise “Üzüm Gebeliði” olarak geçen gebeliðin bu anormal þekli, “Gestasyonel Trofoblastik Hastalýklar” grubu içinde yer alan özel bir durumdur.

Gestasyonel trofoblastik hastalýklar, embriyonik dönemde bebeðin plasenta ve zarlarýný oluþturan hücrelerden köken alan bir takým hücrelerin kanseröz deðiþimlerini içine alýr.

Mol gebeliði, gestasyonel trofoblastik hastalýklar grubu içinde en sýk olarak rastlanýlan ve aslýnda iyi huylu (benign) bir durumdur. Bu gruptaki diðer anormal durumlar ise koryokarsinom ve invaziv moldür.

Mol Hidatiform;
 Komplet (Tam)
 Ýnkomplet (Tam olmayan) olarak ikiye ayrýlabilir.

Komplet Mol Haditiform

Ultrasonda; fetüs ve fetüse ait yapýlar bulunmayýp, yalnýzca plasentanýn olduðu ve plasentanýn tipik görünümü ile tanýsý genellikle kolaylýkla konulabilen mol þeklidir. Plasenta ve eklerindeki hücrelerde -adeta üzüm tanesine benzer- þekilde ödem, þiþlik ve geniþleme mevcuttur. Bu durum ultrasonda tipik olarak “karyaðdý manzarasý” olarak isimlendirilmektedir.
Mol gebeliðinde yapýlan ultrasonda “kar yaðdý manzarasý”Bazen mol ile birlikte her iki yumurtalýkta kistler de görülebilir. Bu kistlere “Teka Lutein kistleri” adý verilir.Ultrasonda “Teka Lutein kistleri” nin görüntüsü

Görülme sýklýðý 2000 gebelikte bir olup, çoðunlukla çok genç veya çok yaþlý gebeler risk altýndadýr.

Komplet molde taný, bir adet gecikmesi sonrasý yapýlan gebelik testinin pozitif olmasý sonucunda hastanýn vajinal kanama þikayeti ile veya rutin olarak doktora muayene için gelmesi ile konulmaktadýr.

Kanalar çok hafif (lekelenme tarzýnda) olabileceði gibi çok fazla miktarda da olabilir. Ayrýca bazen bu hastalar ilerleyen gebelik haftalarýnda bebeðin oynamasýný hissetmeme þikayeti ile de hekime baþvurabilirler.

Ultrason yapýlmasýna raðmen yine de taný için þüphede kalýnan durumlarda kanda Beta HCG testine bakýlýr. Molde bu deðer, ayný gebelik haftasýndaki normal bir gebeliðe kýyasla daha yüksektir.

Gebeliðin ilk ayýnda normal olarak da görülebilen bulantý ve kusmalar (hiperemezis) molde genel olarak çok daha þiddetli olur. Bulantý ve kusmalarýn nedeni, mol gebeliðinde normalden fazla olarak salgýlanan Beta HCG hormonudur.

Ayrýca yine Beta hCG hormonunun yüksekliðine baðlý olarak bazý hastalarda çarpýntý, terleme, sinirlilik ve gerginlik gibi “hipertroidi (tiroidin normalden fazla çalýþmasý)” durumunu taklit eden bulgular olabilir. Bunun nedeni ise bHCG hormonunun biokimyasal yapýsýnýn tiroidi uyarýcý hormona (TSH’a) benzerliðidir.

Yapýlan pelvik muayenede, uterus (rahim) olmasý beklenen gebelik haftasýna göre daha büyük ve yumuþak kývamdadýr. Rahim içerisindeki üzüm tanesine benzer þekildeki kesecikler zaman zaman dökülüp vajinal yola dýþarý atýlabilir.

Molde erken taný son derece önemli olup, bu tedaviyi oldukça kolaylaþtýrýcýdýr.

Tedavi
Üzüm gebeliðinin tedavisinde, rahim içinin “vakum aleti” ile boþaltýlmasý (vakum ekstraksiyonu) altýn standarttýr. Bir tür kürtaj iþlemi olan bu uygulama, normal kürtaja göre daha riskli olup yalnýzca hastane koþullarýnda yapýlmalýdýr. Kanama riskinden ötürü sorumlu hekim tarafýndan tedbir olarak önceden kan isteminde bulunabilir.

Vakumla gebeliðin boþaltýlmasýndan sonra hastalar mutlaka izleme alýnýrlar. Çünkü moldeki hücrelerde habasiyet (kötü karakterli olma özelliði) riski vardýr. Ýzlemler, daha çok Beta HCG testi ve eðer gerekirse ultrason muayeneleri ile olur.

Ýzlemlerin düzgün olarak yapýlabilmesi için en az bir yýl süreyle gebelik yasaklanýr. Gebelikten uygun þekilde korunabilmek için doðum kontrol haplarý veya RÝA (Spiral uygulamasý) verilebilir.

Ýzlemler için iþlem sonrasý ilk 3 ay 2 haftalýk aralarla kanda hCG deðerine bakýlýr. Kan düzeyleri normale indikten sonra 6 ay süreyle ayda bir, daha sonra da en az 6 ay süre içinde 2 ayda bir bu test tekrarlanýr. Bu sürenin sonunda düzeyler normal seyredip nihayetinde sýfýrlanýyorsa takip sona erdirilir ve gebeliðe izin verilir.

Eðer ilk baþlangýçta kan Beta hCG düzeyleri düþmez ya da ayný kalýrsa (plato çizerse) veya bir süre düþtükten sonra yeniden artmaya baþlarsa “kemoterapi” yani ilaç tedavisi baþlanýlýr.

Bu durumda, hastada beyin tomografisinden akciðer filmine kadar pek çok tetkik yapýlarak metastatik odak aranýr. Gerekli olduðu hallerde son çare olarak rahim alýnabilir (histerektomi operasyonu).

Ýnkomlet Mol Hidatiform
Burada rahim içinde fetus mevcuttur, ancak kromozom olarak anormallik vardýr.

Ultrasonda plasenta yine hidropik, þiþ ve ödemli bir görünüme sahiptir. Komplet molden farklý olarak kanser potansiyeli taþýmaz. Tedavisi, fark edildiði anda gebeliðin komplet mole benzer þekilde sonlandýrýlmasýdýr.

KAYNAK: HERA KADIN SAÐLIK MERKEZÝ