Genel Bilgiler

Globalleþen dünyamýzda insanlar, eskiye göre artýk çok daha fazla yer deðiþtiriyor ve
pek çok amaçla çok daha fazla seyahat ediyorlar.
Hamilelikte seyahat etmek için en uygun dönem 14. ile 28. haftalar arasý yani ikinci trimester’dir. Bu dönemde sabah bulantýlarý geride kalmýþ, uyku hali kaybolmuþ, düþük yapma olasýlýðý azalmýþ ve hamileliðe psikolojik yönden de alýþýldýðý için gebelik artýk keyif verici bir hal almýþtýr. Bu nedenle bu dönemde gezmek, dolaþmak ve hamileliðin keyfine varmak için tüm þartlar uygundur.

Gebelikte genel olarak yatak istýrahatinin önerildiði kanamalý gebelik durumlarý olanlar ile erken doðum veya düþük risklerini taþýyanlarda kesin olarak seyahat engeli vardýr.

Gebelik genel olarak kesinlikle, seyahat etmeyi ve özgürlüðü tamamen kýsýtlayan bir süreç deðildir. Yalnýz, belirli kurallara uymak kaydýyla…GEBELÝKTE ARABA YOLCULUÐU

Gebelikte arabayla seyahati kýsýtlama ile ilgili bir gereklilik yoktur, yalnýz burada dikkat edilmesi gereken nokta kendi rahatýnýzýn saðlanmasýdýr.

Ýþte Dikkat Etmeniz Gerekenler

Gebelikte sýk görülen ancak normal kabul edilen þikayetlerden birisi de sýk idrara çýkmadýr. Bu yüzden yolculuða baþlamadan önce mutlaka tuvaletinizi yapýnýz. Uzun yol yolculuklarýnýzda da idrarýnýz gelsin veya gelmesin tüm mola yerlerinde mesanenizi boþaltýnýz. Ýdrarýnýzý uzun süre ile tutmanýz idrar yolu enfeksiyonlarýna zemin hazýrlayabilir.

Yolculuklarda yeme düzeni deðiþir ve çok dengeli beslenemeyebilirsiniz. Ancak unutmayýn ki; sizin aç kalmanýz demek bebeðinizin de aç kalmasý anlamýna gelir. Bu nedenle öðün kaçýrmamaya dikkat edin. Yanýnýzda uygun içerikli gýdalarý almanýzda fayda vardýr.

“Dehidratasyon” yani vücudun susuz kalmasý durumu gebelik için oldukça zararlý bir durumdur. Özellikle yaz günlerinde bol sývý almaya özen gösterin, ancak musluktan akan sularý asla içmeyin.

Özellikle ilk üç ayda zaten var olan bulantýlarýnýz dolayýsý ile seyahatler sýrasýnda kusmalar meydana gelebilir. Bu sýkýntýdan korunmak için seyahate çýkmadan önce doktorunuzun tavsiye ettiði bulantý önleyici ilaçlarý kullanabilirsiniz.

Araba içinde uzun süre oturmak bacaklarýnýzdaki kan dolaþýmýný etkiler ve ayak ile bileklerde þiþmelere neden olabilir. Bu nedenle, uzun süreli yolculukta her 1.5-2 saatte bir mola vererek hafif yürüyüþ yapmalý ve kan dolaþýmýnýzý arttýrmalýsýnýz. Bu þekilde temiz hava da almýþ olacaksýnýz.

Bu kýsa yürüyüþler sýrasýnda, bacaklarýnýza germe egzersizleri de yaptýrabilirsiniz. Yolculuk sýrasýnda otururken de bazý germe hareketleri yaparak uzun süreli oturmanýn olumsuz etkilerini azaltabilirsiniz.

Germe egzersizleri için oturur pozisyondayken bacaklarýnýzý iyice ileriye doðru uzatýn, topuklarýnýz merkez olacak þekilde ayaðýnýzý yavaþça kendinize doðru kuvvetice çekerek baldýr kaslarýnýzý gerin. Daha sonra ayak bileklerinizi saða sola çevirin ve parmaklarýnýzý açýp kapatýn.

Son aylara kadar hamileyken araba kullanmanýzda da sakýnca yoktur. Ancak son aya gelindiðinde araba kullanmanýz bebeðinizi tehlikeye atabilir. Karnýnýz büyüdüðü ve direksiyona çok yakýn olduðu için olasý bir kaza durumunda direksiyonun karnýnýza çarpma olasýlýðý daha yüksektir.

Eðer arabayý kendiniz kullanacaksanýz ve aracýnýzýn direksiyonu ayarlanabiliyorsa mutlaka karnýnýzdan olabilecek olan en uzak mesafeye ayarlayýn.

Mümkünse son aylar içinde arabayý kullanan siz olmayýn.

Sürücü ya da yolcu koltuðunda da olsanýz koltuðunuzu ileri, geri ya da yukarý aþaðý ayarlayarak kendinize güvenli ve rahat bir oturuþ pozisyonu edinin.

Hangi taþýt aracý olursa olsun yolculuklarýnýz sýrasýnda mutlaka “emniyet kemeri” kullanmalýsýnýz.

Emniyet kemerini baðlarken karnýnýzýn üstünden deðil altýndan geçmesine ve kalçalarýnýz hizasýnda olmasýna dikkat etmelisiniz.

Kalça kemiði vücudumuzdaki en güçlü kemiklerden birisidir. Eðer emniyet kemerini tam karnýnýzýn üzerinden geçecek þekilde baðlarsanýz olasý bir kaza durumunda ortaya çýkan ani ve þiddetli basýnç bebeðin plasentasýnýn erken ayrýlmasýna (plasenta dekolmaný) neden olabilir.

Eðer emniyet kemeri üç noktalý ise yani bir de omuz üzerinden dolaþan kýsmý varsa bu çok daha güvenlidir. Kemeri omuz kýsmý baðlandýðýnda tam göðüs arasýnda olmalýdýr. Eðer kemerin yukarý aþaðý ayarý varsa bu þekilde ayarlamalý, ayar yoksa oturuþ pozisyonunuzu deðiþtirerek kemerin göðüs aranýzda olmasýný saðlamalýsýnýz. Kemerin boyun hizanýzda olmasý da yine tehlike yaratabilir.

Unutmayýnýz ki; sizin kemikleriniz, kaslarýnýz, organlarýnýz ve bebeðin içinde yüzdüðü amniyon sývýsý bebeði pek çok dýþ etkene karþý korur. Bu nedenle kendinizi korumanýz ayný zamanda bebeðinizi korumanýz anlamýna gelir.

Arabalardaki hava yastýklarý (air bag’ler), emniyet kemerinizi uygun þekilde baðladýðýnýz ve hava yastýðýndan en az 25 cm uzakta olduðunuz sürece hamilelikte baþka hiçbir zaman olmadýklarý kadar güvenlidirler.

Eðer hamileyken otomobilinizle yolculuk ederken kaza geçirirseniz mutlaka bir saðlýk kuruluþuna baþvurmalýsýnýz. Kazanýn hafif olmasý durumunda bile bunu ihmal etmemelisiniz. Kaza sonrasý kasýlmalarýnýz, aðrýnýz ya da kanamanýz varsa ciddi bir durum oluþabilir.

Annenin vücudu genelde bebeði travmalara karþý korur ancak bununla birlikte bazen travma sonrasý bebeðin plasentasý kýsmen ya da tamamen ayrýlabilir (dekolman plasenta). Böyle bir durumda hem siz hem de bebeðiniz ciddi tehdit altýnda demektir. Özellikle 20. gebelik haftasýndan sonra bu risk daha da artacaktýr.

Karýna alýnan darbeler küçük bile olsa hekiminize gidip muayene olmayý ihmal etmeyiniz.

GEBELÝKTE UÇAK YOLCULUÐU

Günümüzde hemen hemen tüm uçaklar kabin basýnç ayarlý olduklarý için hamilelikte bir sorun oluþturmaz.

Ancak çok küçük uçaklarda, basýnç ayarlarý olmadýðý için yüksek irtifada oksijenin azalmasýna baðlý sorunlar yaþanabileceði ifade edilmektedir.

Uçak yolculuðu hamilelikle birlikte kanama, þeker hastalýðý, yüksek tansiyon, çoðul gebelik veya erken doðum öyküsü gibi yüksek risk faktörlerinin olmadýðý durumlarda 36. gebelik haftasýna kadar son derece güvenli olup kiþiler havayollarý þirketleri tarafýndan da kabul edilebilmektedir.

Ancak 36. gebelik haftasýndan sonra pek çok havayolu þirketi hamile kadýnlarý uçaklarýna kabul etmemektedir. Bunun nedeni anne ya da bebek açýsýndan ortaya çýkabilecek olan riskler deðil, olasý bir doðum durumunda havayolu þirketinin havadayken yaþanacak bir doðum nedeniyle risk almak istememesidir.

Uçak bileti satan acenteler, rezervasyon sýrasýnda size hamile olup olmadýðýnýzý ya da beklenen doðum tarihinizin ne zaman olduðunu sormazlar, ancak uçaða binmek üzere kapýya yöneldiðinizde tatsýz bir sürprizle karþýlaþabilirsiniz.

Eðer beklenen doðum tarihinize bir hafta ya da daha az kalmýþ ise havayolu þirketi sizi uçaða almama hakkýna sahiptir.

Ýþte Dikkat Etmeniz Gerekenler
Uçaða biniþ sýrasýnda sorun yaþamamak ve hatta uçuþu kaçýrmamak için doktorunuzdan “uçak yolculuðu yapmanýzda bir sakýnca olmadýðýna” dair bir rapor alýp bunu tüm uçuþlarýnýz sýrasýnda yanýnýzda taþýmanýz uygun bir davranýþ olacaktýr.

Bu raporda muayene olduðunuzun ve “72 saat içinde doðumun baþlayabileceðine iliþkin bir bulguya rastlanmadýðý”nýn belirtilmesi özellikle hamileliðinizin son dönemlerindeyseniz yararlý olabilir.

Herhangi bir yerde uzun süre oturmak bacaklarýnýzdaki kan dolaþýmýný etkiler ve ayak ile bileklerde þiþmelere neden olabilir.
Bu nedenle her 1.5-2 saatte bir ayaða kalkýp koridorda yürüyüþ yapmalý ve kan dolaþýmýnýzý canlandýrmalýsýnýz. Bu kýsa yürüyüþler sýrasýnda bacaklarýnýza germe egzersizleri de yaptýrabilirsiniz.
Yolculuk sýrasýnda otururken de bazý germe hareketleri yaparak uzun süreli oturmanýn olumsuz etkilerini azaltabilirsiniz.

Germe egzersizleri için oturur pozisyondayken bacaklarýnýzý iyice ileriye doðru uzatýn, topuklarýnýz merkez olacak þekilde ayaðýnýzý yavaþça kendinize doðru kuvvetice çekerek baldýr kaslarýnýzý gerin. Daha sonra ayak bileklerinizi saða sola çevirin ve parmaklarýnýzý açýp kapatýn.

Hamilelik sýrasýnda yapýlan uçak yolculuklarýnda uzun süre rahatsýz bir pozisyonda hareketsiz oturmak “tromboz (damar içi pýhtýsý)” ve varis riskini arttýrýr. Uçuþ süresince özel varis çorabý giymeniz bacaklarýnýzdaki kan dolaþýmýný destekler ve damarlarýn þiþmesini engeller.

“Dehidratasyon” yani vücudun susuz kalmasý durumu gebelik için oldukça zararlý bir durumdur. Özellikle yaz günlerinde seyahatleriniz sýrasýnda bol miktarda sývý almaya özen gösterin ancak musluktan akan sularý asla içmeyin.

Eðer yanýnýzdaki koltuk boþsa ya da uçak içinde yan yana iki boþ koltuk bulabilirseniz uzunca oturarak ayaklarýnýzý kaldýrabilirsiniz.

Uçaktaki kabin basýncý ayaklarýnýzda þiþmeye de neden olabilir. Ayakkabýlarýnýzý çýkararak kendinizi daha iyi hissedebilirsiniz. Yürüyüþ sýrasýnda rahat ve saðlýklý olmasa da uçuþ süresince terlik veya rahat bir ayakkabý giymeniz rahatlamanýza yardýmcý olacaktýr.

Sýkça endiþelenen ve sorulan sorulardan birisi de havaalanýna girerken geçilen güvenlik kapý ve detektörlerinin bebeðe zarar verip vermediðidir. Hava alanlarýnýn giriþindeki detektörler metal detektörüdür ve X ýþýný ile çalýþmazlar. Bu nedenle bu kapýlardan güvenle geçebilirsiniz.

Uçak yolculuklarý genelde rahatsýz koltuklarda yapýlan sýkýcý seyahatlerdir. Hamilelik döneminde yolculuk esnasýnda çok daha çabuk sýkýlabilirsiniz. Hamileliðinizin özellikle son dönemlerinde çok mecbur kalmadýkça uçak yolculuðundan kaçýnýn.

Özellikle yurtdýþý uçuþlarda gittiðiniz yerdeki saðlýk koþullarýný ve sunulan saðlýk hizmetlerini de araþtýrýp bilmenizde yarar vardýr.

GEBELÝKTE OTOBÜS ve TREN YOLCULUÐU

Genel olarak bakýldýðýnda, -tabi ki oluþabilecek trafik kazalarýný saymazsanýz- hamilelik sýrasýnda tren veya otobüs yolculuðu da güvenlidir.

Otobüsteki en büyük sýkýntý uyuyamamak olabilir. Yine, tren ve otobüsteki havalandýrma sistemi deðiþkenlik gösterebilir, sýcak ve soðuk ayarlamalarý her zaman istenilen þekilde olmayýp rahatsýz edici olabilir.

Ýþte Dikkat Etmeniz Gerekenler
Otobüs veya trenle yolculuða çýkarken tatlý bir gerginlik ve endiþe yaþayabilirsiniz. Bu sýkýntýyý bir an önce mümkün olduðunca üzerinizden atmaya çalýþýn.

Hamilelikteki en büyük problemlerden birisi de halsizliktir. Kendinizi dinlenme amaçlý kýsa tatillerle toparlayýp enerjinizi arttýrabilirsiniz. Moralinizin yüksek olmasý gebeliðiniz açýsýndan son derecede önemlidir.

Gebelikte sýk görülen ancak normal kabul edilen þikayetlerden birisi de sýk idrara çýkmadýr. Bu yüzden yolculuða baþlamadan önce mutlaka tuvaletinizi yapýnýz. Yolculuk sýrasýnda da idrarýnýz gelsin veya gelmesin mola yerlerinde mesanenizi boþaltýnýz. Ýdrarýnýzý uzun süre ile tutmanýz idrar yolu enfeksiyonlarýna zemin hazýrlayabilir.

Özellikle ilk üç ayda zaten var olan bulantýlarýnýz dolayýsý ile seyahatler sýrasýnda kusmalar meydana gelebilir. Bu sýkýntýdan korunmak için seyahate çýkmadan önce doktorunuzun tavsiye ettiði bulantý önleyici ilaçlarý (antiemetikler) kullanabilirsiniz.

Yolculuklarda yeme düzeni deðiþir ve çok dengeli beslenemeyebilirsiniz. Ancak unutmayýn ki; sizin aç kalmanýz demek bebeðinizin de aç kalmasý anlamýna gelir. Bu nedenle öðün kaçýrmamaya dikkat edin. Yanýnýzda uygun içerikli gýdalarý almanýzda fayda vardýr.

“Dehidratasyon” yani vücudun susuz kalmasý durumu gebelik için oldukça zararlý bir durumdur. Özellikle yaz günlerinde bol sývý almaya özen gösterin ancak musluktan akan sularý asla içmeyin.

Vasýta içinde uzun süre oturmak bacaklarýnýzdaki kan dolaþýmýný olumsuz yönde etkileyerek ayak ve bileklerde þiþmelere neden olabilir. Bu nedenle, uzun süreli yolculuklarda her 1.5-2 saatte bir hafif yürüyüþ yapmalý ve kan dolaþýmýnýzý arttýrmalýsýnýz.

Bu kýsa yürüyüþler sýrasýnda, bacaklarýnýza germe egzersizleri de yaptýrabilirsiniz. Yolculuk sýrasýnda otururken de bazý germe hareketleri yaparak uzun süreli oturmanýn olumsuz etkilerini azaltabilirsiniz.

Germe egzersizleri için oturur pozisyondayken bacaklarýnýzý iyice ileriye doðru uzatýn, topuklarýnýz merkez olacak þekilde ayaðýnýzý yavaþça kendinize doðru kuvvetice çekerek baldýr kaslarýnýzý gerin. Daha sonra ayak bileklerinizi saða sola çevirin ve parmaklarýnýzý açýp kapatýn.

Yolculuk için rahat edebileceðiniz bol kesimli giysi ve rahat ayakkabýlarýnýzý seçin. Dar kesimli kot ve pantolonlar ile sentetik giysilerinizden uzak durmalýsýnýz. Bu sizi mantar enfeksiyonlarýndan da bir ölçüde koruyacaktýr.

Seyahate çýkmadan önce gerekli olabilecek ve hamilelikte güvenli bir þekilde kullanabileceðiniz ilaçlarýn bir listesini doktorunuzdan isteyin ve bunlarý mutlaka yanýnýzda bulundurun. Doktorunuzun haberi ve onayý olmadan hiç bir ilacý kullanmayýn, hiçbir aþý yaptýrmayýn.

Tenis, paten, ata veya bisiklete binmek, su altý dalýþý, su kayaðý, snow-boarding, kayak, rüzgar sörfü, yamaç paraþütü gibi sporlar taþýdýklarý travma riskleri nedeni ile gebelik sýrasýnda yapýlmasý uygun deðildir. Tatil beldelerinde, düþme ve darbe risklerinin yüksek olduðu her türlü spor ve fiziksel aktiviteden uzak durmalýsýnýz.

KAYNAK:KERA KADIN SAÐLIK MERKEZÝ