Genel Bilgiler
Tiroid içinde bulunan nodülden (kitle, yumru) hücre numunesi almak üzere ince iðne ile bu nodüle girip vakum uygulama iþlemidir. Nodülün ciltten girdiði andan itibaren ultrasonografi ile takip edilmesi gerekir. Bu þekilde hareket etmekle; iðnenin sadece nodüle girdiðinden ve hücre numunesinin bu nodülden alýndýðýndan emin olunur hem bir çok istenmeyen kazanýn önüne geçilir.
ULTARSONOGRAFÝ ALTINDA YAPILMASI ÞART Tiroid iðne biyopsisinin ultrasonografi altýnda yapýlmasý zorunludur. Gýrtlak, yemek borusu, ses telleri, þah damarlarý, toplar damarlar ve bir çok baþka hayati dokunun bulunduðu bölgeye, ultrasonografi ile iðnenin nereye girdiðini takip etmeden (körlemesine), elle nodülü tutarak iðne sokmak, hastanýn hayatýný tehlikeye atar. Ayrýca, ultrasonografi olmadan iðne biyopsisi yapýldýðýnda elde edilen hücre örneðinin gerçekten nodülün (kitlenin) içinden mi yoksa nodülün çevresindeki normal tiroid dokusundan mý alýndýðýný anlamak çok güçtür; bu yöntemle yapýlan iðne biyopsisine güvenmek de pek mümkün olmaz.
BÝYOPSÝ SIRASINDA PATOLOJÝ YETERLÝLÝK TESTÝ Tiroid iðne biyopsisi sýrasýnda elde edilen hücre numunesinin yeterli olup olmadýðýnýn anlaþýlmasý için biyopsi yapýlan ortamda bir patoloji uzmaný bulunmalý, elde edilen hücre numunesinin yeterli olup olmadýðýný orada derhal incelemelidir. Aksi halde, alýnan hücre numunesi patoloji laboratuvarýna gönderildikten sonra elde edilen numunede yeterli hücre yoksa bu test geçersiz sayýlýr, testin tekrarý gerekir. Ülkemizde hastalarýn elinde bulunan bulunan bir çok tiroid iðne biyopsisinde numune yetersiz olmasýna raðmen testin tekrarlanmadýðýný göremekteyiz. Bu durumda hastada kanser olsa bile hücre yetersiz olduðu için taný konulamamýþ olur.
HER NODÜLE AYRI BÝYOPSÝ Eskiden sadece soðuk nodüllere iðne biyopsisi yapýlýrken, artýk günümüzde “her nodül biyopsiyi hakeder” mantýðý geçerlidir. Büyük nodüle iðne biyopsisi yapýp küçük nodüle "biyopsi yapmamak" yanlýþtýr. Nodülde kanser olup olmadýðýnýn nodülün büyüklüðü ile her zaman zaman iliþkisi yoktur. Pek nadir olmayarak, bir kaç nodülü olan hastalarda, büyük nodülde kanser yokken küçük nodüllerden birinde kanser çýkabilmektedir.
Bu mantýk doðru yorumlanmalýdýr: bu mantýk, sadece nodülü olan her hastaya tiroid iðne biyopsisi yapýlmasý deðil, nodülü olan her hastanýn her bir nodülüne ayrý ayrý girilmesi demektir. Tiroid’de birden çok (örneðin 5-6) adet nodül mevcut olabilir ama sadece bunlarýn 1 veya 2 sinde kanser bulunur; tüm nodüllerde kanser bulunmaz.
AMELÝYAT OLACAKSA DAHÝ BÝYOPSÝ GEREKÝR Tiroid iðne biyopsisi, genellikle, mevcut bir nodülün kanser olup olmadýðýný ortaya çýkarmak, hastanýn tedavisini veya takibini ona göre yapmak amacýyla gerçekleþtirilir. Ülkemizde, sadece, ameliyat olmayacak, ilaçla tedavi edilecek hastalar için tiroid iðne biyopsisi yaðýlmaktadýr. Halbuki, ameliyat olacaklara da tiroid iðne biyopsisi yaparak hastanýn "nodüllü guatr ameliyatý" mý yoksa "kanser ameliyatý" mý olacaðýna, ameliyat öncesinde, karar verilip hasta ona göre hazýrlanmalý, ameliyat oan göre planalanmalýdýr.
Tiroid iðne biyopsisi, genel ortalama açýsýndan bakýldýðýnda yaklaþýk %60 civarýnda bir kesinliðe sahiptir. Ancak, tecrübeli bir hekim tarafýndan yapýldýðýnda ve özellikle ultrasonografi eþliðinde ve nodülün doðru bölümünden yeterli materyel alýnarak yapýldýðýnda bu kesinlik çok daha yüksektir.
Bazen, tiroidin kanser dýþý hastalýklarýnýn (örneðin tiroidit) taný ve takibinde de tiroid iðne biyopsisi yapýlabilir.
ÝÝAB, genellikle 22 numaralý ince iðne ile yapýlýr, ancak ultrasonografi eþliðinde yapýldýðýnda kullanýlan standart ekipman nedeniyle iðne biraz daha kalýn olabilir. Direk enjektör kullanýlarak veya enjektörü bir Cyto-gun (sitogan) içine koyarak yapýlabilir. Çoðunlukla aðrýsý az, kolay bir iþlemdir. Ancak, þiþme ve morarma bazen görülebilen komplikasyonlardan olup hiç biri ölümcül deðildir.


