Genel Bilgiler
GUATR AMELÝYATLARI
Guatr’ýn bir çok türü olduðunu hatýrlamak gerekir. Guatr’ýn çoðunluðunda ameliyata gerek olmasa da bazý guatr türlerinde ameliyat zorunludur. Özellikle, tiroid kanseri olduðu bilinen tiroid nodüllerinde ameliyat tedavinin birinci aþamasýdýr. Ayrýca, kanser olmayan bazý nodüllerde de ameliyat gerekebilir.
Her guatr ve her tiroid nodülü ameliyat edilmez. Guatr hastasýnýn tetkiki sýrasýnda iðne biyopsisi yapýldýktan sonra patolojik olarak kanser saptanýnca hastanýn gecikmeden ameliyat edilmesi þarttýr. Ameliyattan sonra ise kanserin ikinci aþamasý olan hastanede yatýrarak yüksek doz radyoaktif iyot tedavisi yapýlýr.
Hiç bir nodül, biyopsi ile kanser saptanmadýkça ultrasonografi, dopler veya sintigrafi ile kanser tanýsý konulmaz, hastaya “nodülünün kanser riski çok yüksek” denilmez.
Ameliyattan önce, hastanýn tiroid ile ilgili bütün kan tahlilleri, tiroid ultrasonografisi, tiroid sintigrafisi ve iðne biyopsisi yapýlýr. Tiroid hastalýðý tam ve eksiksiz olarak tetkik edilip kesin taný konulur, tedavinin ameliyatsýz olarak ilaçlarla mý yoksa ameliyatla mý yapýlacaðýna karar verilip hastaya gerekli açýklamalar yapýlýr.
Frozen Section
Guatr ameliyatý öncesinde ne kadar hazýrlýk yapýlýrsa yapýlsýn, ameliyat sýrasýnda bir patoloji uzmaný bulundurulup çýkarýlan tiroid doksundaki dikkat çeken alanlarda kanser olup olmadýðýnýn hýzlý patoloji iþlemi ile incelenmesi gerekir. Bu sonuca göre ameliyatýn þekli deðiþebilir.
Hangi Tiroid Hastalýklarýnda Ameliyat Edilir?
1) Tiroid kanseri saptanan tiroid nodüllerinde
2) Kanser çýkmasa da 2 cm’in üzerindeki soðuk (hipoaktif) nodüllerde,
3) Ses tellerine ve nefes borusuna baský yapacak kadar büyümüþ ses kýsýklýðý ve solunum zorluðu yapan tiroid nodülünde,
Ameliyat Anestezisi
Guatr ameliyatý genel anestezi altýnda (hasta tamamen bayýltýlarak) yapýlýr. Deneyimli bir anestezi uzmaný gerekir.
Guatr Ameliyat Türleri
Tiroid hastalýðýnýn kanser olup olmadýðýna göre ameliyatýnýn türüne karar verilir.
a-Kanser Olmayan Nodüllü Guatr’da; tiroidin tümüne yakýný çýkarýlýr (near total thyroidectomy), lend nodülleri çýkarýlmaz.
b-Kanser Saptanan Nodüülü Guatr’da; tiroidin tümü, komþu lenf düðümleri (total thyroidectomy) ve çevredeki adelelere yapýþýklýk varsa bu bölümler çýkarýlýr.
Artýk, tiroidin bir kýsmýný çýkarýp geriye kalaný “hormon üretsin” diye býrakmak (subtotal tiroidektomi) tercih edilen bir yöntem olmaktan çýkmýþtýr. Çünkü, bu hastalarda nüks (hastalýðýn tekrarlamasý) sýk görülmektedir. Ayrýca, ameliyatta biraz doku býrakýlsa bile yinde hastanýn tiroid hormonu kullanmasý yine de gereklidir.
Ameliyattan Sonra Ne Olur?
Ameliyattan sonra hasta yaklaþýk 1 gün hastanede kalýr, ertesi gün evine gider. Yaklaþýk 1 hafta sonra ameliyatta çýkarýlan tiroid dokusunun tümünün incelenmesiyle elde edilen patoloji raporu alýnýr. Eðer kanser çýkmadýðý en son olarak bu raporla doðrulanýrsa hastaya ömür boyu sürecek tiroid hormon tedavisi baþlanýr. Hangi sýklýkla kontrole geleceði açýklanýr. Hasta ömür boyunca tirýoid hormonu ve gereken hastalarda kalsiyum kullanmak zorundadýr.
Ameliyat Sonrasýnd Ýlaç Kullanýmý ve Takip
Ameliyat olan hastalarýn ameliyattan sonra ömür boyunca ilaç kullanmasý, takip ve kontrol altýnda olmasý, tiroid hormonlarýnýn yeterli düzeyde tutulmasý gerekir. Bu takibi ameliyatý yapan cerrahýn yapmasý beklenmez; ameliyat sonrasýnda tiroid hormonlarýn eksiksiz olarak yerine konularak takip muayenelerini yapacak hekim genellikle ameliyat kararýný veren cerrah olmayan uzmandýr. Cerrah, verilmiþ ameliyat kararýnýn en iyi þekilde yapmakla yükümlüdür. Ameliyat sonrasý takibi de cerraha býrakmak ilk önce cerraha yapýlacak haksýzlýktýr.