Genel Bilgiler

TÝROÝD NODÜLÜ

NODÜL NEDÝR? Nodül, tiroid bezesindeki ’kitle’dir, "yumru"dur. Tiroid bezesindeki sýnýrlarý belli oluþumlara (kitlelere) nodül denir. Nodül mevcut olan guatra, nodüllü guatr denir. Tiroid nodülleri sanýldýðýndan çok yaygýndýr. Nodülü hasta açýsýndan önemli yapan unsurlar;1) nodülün kanser olasýlýðý taþýmasý, 2) nodülün tiroid hormon düzeyi üzerine etkisidir.

NODÜL KANSER HABERCÝSÝ OLABÝLÝR. Týbbi teþhis yaklaþýmý açýsýndan tiroid’deki nodülün memedeki, akciðerdeki veya vücudun baþka bir yerindeki kitleden hiç bir farký yoktur. Örneðin, memede, mamografi ile saptanan kitlelerin %25’i kanserdir; %75’i kanser olmayan kitlelerdir. Tiroid için de benzeri bir durum söz konusudur; tiroit nodüllerinin %5’i kanserdir; tiroit’teki soðuk nodüllerin ise yaklaþýk %25’i kanserdir.

Týbben vücutta bir kitle saptandýðýnda bu kitlenin kanser olmadýðýný ortaya çýkarana kadar gerekli týbbi iþlemler yapýlmadan bu kitlenin ’masum’ yani ’iyi huylu’ olduðu tahmininde bulunmak bilimsel bir yaklaþým olmaktan uzak olduðu gibi hastanýn lehine bir yaklaþým tarzý da deðildir.

NODÜLLERÝN ÇEÞÝTLERÝ

·         Katý (solid)

·         Yarý katý (semi-solid)

·         Sývý içerikli (kistik)

olmasýna göre üçe yarýlýr. Nodüllerin sýnýrlarý çoðunlukla net olarak saðlam tiroid dokusundan ayrýlabilir; ancak bazý nodüllerin sýnýrlarýný ayýrt etmek güç olabilir.  Nodül her zaman elle muayene ile ve dýþarýdan farkedilemeyebilir. Zehirli guatr ve Hashimato hastalýðýnda (Hashimato tiroiditi’nde) ultrasonografik incelemede yalancý nodüller (psöydonodüller) görülebilir. Bu yalancý nodüller tedavi ile kýsmen düzelebilir.

TÝROÝT NODÜLLERÝNE YAKLAÞIM NASIL OLMALIDIR? Nodüllerin çoðunluðu hasta tarafýndan fark edilmez.Tiroid’deki nodül çoðunlukla dýþarýdan gözle fark edilmez. Bazý hastalarda nodül büyükçe olur ve dýþarýdan bir fýndýk, ceviz veya mandalina boyutunda gözle dahi görülebilir. Bu konuda toplumda ciddi bir yanlýþ anlama vardýr: nodül’den bahsedildiðinde hastalarýn ilk tepkisi ’Benim boðazýmda þiþlik yok, o nedenle  bende nodül yoktur’ þeklindedir.

Tiroid Nodülünün Mevcut Olup Olmadýðýnýn Ortaya Çýkarýlmasý Elle muayenede nodül mevcut olup olmadýðýný her zaman ortaya koymaz. Ancak elle muayene tiroid bezesi çevresinde lenf düðümlerinin deðerlendirilmesi açýsýndan çok önemli bir yöntemdir. Tiroid bezesinde nodül mevcut olup olmadýðýnýn en kesin kararý ultrasonografi ile verilir. Bu amaçla doðru cihaz, doðru probe ve doðru teknik kullanýlmalýdýr. Tiroid bezesinde nodül olup olmadýðý konusunda sintigrafi, ultrasonografi kadar etkin deðildir. özellikle ýlýk (normoaktif) nodüllerde ve boyutu 1 cm’ in altýndaki nodüllerde tiroid sintigrafisi yeterli kesinliðe sahip deðildir. Ancak sýcak nodül ve soðuk nodül mevcudiyetini sintigrafi ile etkili þekilde ortaya koymak mümkündür. Zaten nodülün fonksiyonunu deðerlendirmek için etkili tek yöntem sintigrafi olduðu için tiroid nodülü deðerlendirmesinde ultrasonografiden sonra sintigrafi de yapýlmalýdýr.

Tiroit Nodülünün Boyutu ve Ýçeriðinin Ýncelenmesi Nodüllü guatr hastalýðýnýn taný aþamasýnda, tiroit’deki nodülün boyutunun ve içeriðinin (hücre, sývý, kireç oturmasý) incelenmesi nodül hakkýnda sahip olunmasý gereken hayati ayrýntýlardan ikisidir.  Eskiden sanýldýðý ve hatta bazý hekimlerce hala kabul edildiði gibi, nodül boyutu kanser ile tam ve direk bir iliþkiye sahip deðildir. Küçük nodüllerde de kanser çýkma riski mevcuttur. O nedenle ’Nodül henüz küçük kanser olma ihtimali düþük, ileri teknikler kullanýlmasýna gerek yok’ tarzý yaklaþýmlar bilimsel deðildir. Bu amaçla en etkili yöntem doðru ve eksiksiz yapýlmýþ tiroit ultrasonografi’sidir. Bu amaçla dopler ve sintigrafi kullanýlmaz; elle muayene sadece tahmini bilgi verir. Ultrasonografide katý içerikli olarak  rapor edilen nodüller hücreden zengin olduðundan kanser yönünden dikkatle incelenmelidir.

Tiroit Nodülünün Fonksiyonunun Ortaya Konmasý Nodülün fonksiyonu seçilecek tedavi yöntemine karar verme ve kanser riskini tahmin etmede çok önemlidir. Hatta tedavinin ne zaman ve nasýl yapýlmasý gerektiðine dair hayati ipuçlarý bile verir. Fonksiyon açýsýndan nodüller dörde ayrýlýr:

·         soðuk nodüller (hipoaktif)

·         sýcak nodüller (hiperaktif)

·         ýlýk nodüller (normoaktif)

·         sýcak otonom nodüller

Her nodülde kanser çýkma ihtimali vardýr, ancak soðuk nodülde kanser ihtimali daha yüksektir. Nodülün fonksiyonu en kesin olarak sintigrafi ile deðerlendirilir. Nodül fonksiyon deðerlendirilmesinde ultrasonografi ve doplerin yeri yoktur.

Nodüller Tiroid Hormonunu Bozar mý? Tiroid bezesinde nodül olmasý her zaman tiroid hormon bozukluðuna neden olmaz. Ancak sýcak nodlülerde, özellikle de otonom sýcak nodüllerde zehirli guatr yani tiroid hormon yükseliði (hipertiroidizm)  çok sýktýr. Bu durumda çok çalýþan nodül aþýrý hormon üretir. Soðuk nodüller genellikle tiroid hormon düzeyini bozmaz. Tiroid nodülünün hormon düzeyine etkisini araþtýrmak için FT3, Ft4 ve TSH isimli hormonlarýn kanda ölçülmesi gerekir.

Nodüllerin Takibi Nodüllerin takibi için ultrasonografi kullanýlmaktadýr; bu amaçla Doppler tetkiki ve sintigrafi kullanýlmamalýdýr. Nodül tedavisinde kullanýlan ilaçlarýn etkisi, kan alýnýp hormon düzeyleri ölçülerek yapýlmalýdýr.Tedavi edilmeyen nodüller büyüyebilir ve sayýsý da artabilir.