Genel Bilgiler

     Baþ dönmesi ve boþluktaki yönelim deðiþikliði hissinden kaynaklanan nörolojik þikayete vertigo denir. Hareket halüsinasyonu olarak da betimlenebilen vertigo, tipik olarak dönme ve rotasyon þeklinde oluþur. Tüm hasta guruplarýnda sýkça görülebilir ve erkeklere oranla kadýnlarda daha sýk gözlenir. Vertigonun toplumda görülme sýklýðý yaþla artmaktadýr.

     A) Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo (BPPV): Baþ dönmesinin en sýk sebeplerindendir. Ýç kulaðýn posterior semisirkuler kanalýn uzun koluna, serbestçe hareket eden kalsiyum karbonat kristallerinin girmesi sonucu ortaya çýkan bir rahatsýzlýktýr. Kanal, pozisyonel deðiþikliklere aþýrý duyarlý hale gelir ve pozisyon deðiþikliði vertigo ile sonuçlanýr. Kafa travmasýnýn sýk bir sekelidir.

     BPPV’nin baþlangýcý anidir ve birkaç dakika sürer ancak tekrarlayabilir. Yatakta dönme veya baþý arkaya çevirme gibi baþýn belirli pozisyonlarýný hemen takiben görülen vertigo ataklarý görülür.

     B) Meniere Hastalýðý: Ýç kulaðýn, sývý birikimine baðlý (sývý miktarýnda artýþ), vertigo ile sonuçlanan bir hastalýðýdýr. Dalgalanan iþitme seviyeleri (özellikle de düþük frekanslarda) ile birlikte vertigo ataklarý oluþur. Hastalýk ilerledikçe kalýcý saðýrlýk ve kulak çýnlamasý (çýnlama, výzýltý, uðultu, ýslýk) geliþebilir, her atak ile saðýrlýk daha da kötüleþir. Kulakta dolgunluk, bulantý ve kusma, ani düþmeler görülebilir. Ataklar tekrarlama eðiliminde olsa da tedavi altýnda birkaç yýl içinde kararlý hale gelir ve tamamen kaybolabilir.

     C) Vestibüler Nörit (Akut Periferal Vestibülopati): Þiddetli bir þekilde birkaç gün süren ve daha düþük þiddette haftalarca devam edebilen, uzamýþ tek vertigo ataðý þeklindedir. Bir ailede birkaç üyeyi etkileyebilir ve çoðunlukla baharda ve yazýn erken dönemlerinde görülür.

     D) Serebellar Vertigo: Serebellumun, dengesizlik ve baþ dönmesi ile sonuçlanan inmesidir (inme þeklinde vertigo.) Ani baþlangýçlý baþ dönmesi, yürüyüþ bozukluðu, mesafe yargýsýnda bozulma, baþ aðrýsý, bulantý ve kusma görülür. Beyin sapýnda kompresyon geliþirse akli durumda hýzla kötüleþme görülebilir, bu kompresyona baðlý ölüm geliþebilir.

     E) Vertigonun Diðer Sebepleri:

     1) Migren: Migren hastalarýnýn yaklaþýk %25 inde vertigo görülmektedir. Vertigo ataklarý, baþ aðrýsý öncesinde veya sýrasýnda ya da bundan baðýmsýz olarak ortaya çýkar.

     2) Vertebrobaziller Yetmezlik: Herhangi bir tetikleyici etken olmadan aniden baþlar, birkaç dakika sürer ve yine aniden sona erer. Görme kaybý, çift görme, konuþma bozukluðu, güçsüzlük veya hissizlik gibi eþlik eden bulgular vardýr.

     3) Serebellopontin Köþe Tümörleri: Genellikle hafif baþ dönmesi ve belirsiz bir dengesizlik hissine sebep olur. Tümör, beyin sapý veya serebelluma basý yapacak derecede büyümediði sürece hastalýk ilerleme göstermez.

     E) "Sersemlik Hissi" (Dizziness): Tüm nörolojik þikayetlerin en sýk olanýdýr ve sýklýðý yaþ ile artar. Bu terimin nasýl betimlendiði tespit edilmelidir. Genellikle sersemlik, baþ dönmesi, zayýflýk ya da bayýlacakmýþ hissi anlamýnda kullanýldýðý görülmektedir. Hasta tarafýndan vertigo veya dönme hissinin illüzyonlarýndan farklý olarak sallanma hissine benzetilmektedir. Oturur veya yatar pozisyondan hýzla kalkma sonucu sallanýr tarzda sersemlik ve gözde lekeler belirebilir. Hasta, hareketsizliðini saðladýðý zaman içinde bulgular azalýr.