Genel Bilgiler
Giriþ
Tiroid nodulleri yaþla
artmaktadýr. orta yaþlý kiþilerde %10- 67 leri bulmaktadýr. büyüklüðü 10 mm
üzeri olan tiroid nodüllerinde (1181 vakanýn incelenmesi sonucu) tiroid kanseri
oraný %14,8 olarka bulunmuþtur. Tek nodüllerde kanser oraný çoklu nodüllere göre
daha sýktýr. kistik lezyonlar ise solid lezyonlara göre daha az kanser riski
taþýrlar.
genel olarak 10 mm altýnda yakýnmasýz ve bulgusuz hastalarda ileri tetkike gerek
yoktur. ancak tiroid kanseri için risk faktörü
taþýyan kiþilerde daha küçük nodüllerde ciddi inceleme gerektirebilir.
Tiroid nodulleri kistik (içi sývý dolu) olabilir veya solid (doku ile
dolu, lastik kývamlý) olabilir. genel olark kistik nodüller pek kanser
olmazlar, bununla beraber solid-kistik karýþýk nodülleri solid olarak
kabul etmek gerekir.
tek nodül yerine birden çok nodül (multinodüler tiroid) olabilir. multinodüler tiroidde daha fazla endiþeye gerek yoktur.
Tek nodülde olsa >%90 dan fazla tek nodul beningdir.
noduller tiroid sintigrafisindeki görüntülerine göre de
sýnýflandýrýlýrlar. fonksiyone nodüller (çalýþan nodüller)- hot veya
sýcak nodul olarak adlandýrýlýrlar. non-fonksiyone (çalýþmayan
nodüller) cold veya soðuk nodül olarak adlandýrýlýr. sýcak nodüllerin
> %95 i beningdir. Soðuk nodüller ise araþtýrýlmalýdýr.
hikayeden neler
alýnabilir?
- aðrýlý nodul tiroidit nedenli veya kistiçi kanamalarý düþündürür.
- yakýnmasýz nodüllerde bening nodüller olabileceði gibi, kanser de olabilir.
- hipertiroidi bulgularý varsa kiþide ( çarpýntý , terleme, sinirlilik, saçlarda incelme ve dökülme vb. gibi) toksik nodül veya tiroidit düþündürür. kanserler nadiren hipertiroidiye sebep olur.
- hipotiroidi eþlik ediyorsa nodülün sebebi haþimoto tiroiditi olabilir.
-
öyküdeki tiroid kanseri risk faktörleri þunlardýr
- tiroide radyasyon alma öyküsü
- < 20 yaþ altýndaki kiþiler
- erkek cinsiyet
- ailede tiroid kanser öyküsü
- tek nodül olmasý
- nodülün giderek büyümesi
- kanser: taþ gibi sert nodul, etrafa yapýþýk ve fikse olur. servikal zincirde patolojik lenf nodlarý görülür. reküren larenjeal sinir tutulumu yaparak ses kalýnlaþmasý yapar
baþlangýç olarak yapýlacak testler TSH, FT4 ve antitiroid peroksidaz antikorlarýdýr. TSH normal veya hafif yüksek ise direkt biyopsiye yönelinilebilir nodülün sintigrafi ile soðuk olduðunu görmeden. TSH baskýlanmýþ ise nodulun sýcak nodul olma ihtimali artar bu durumda sintigrafi yapýlýr.
Ultrasonografi nodülün büyüklüðü için yapýlýr ancak kanser olup olamdýðýný göstermez. ultrason veya düz grafide noktalanmýþ tarzda kalsifikasyon olursa papiller karsinomu, homojen bir kalsifikasyon içerirse meduller karsinomu düþündürür.
tiroid sintigrafisinde radyoaktivite tutulumu artmýþ bir nodul (sýcak nodul) nadiren kanser olabilir.
dokunun doðasýný belirlemek için en iyi yol ince aspirasyon biyopsisidir. ince iðne aspirasyon biyopsisi ultrason ve sintigrafiden daha ekonomik bir yaklaþýmdýr. ultrasonda <1 cm olan nodüller için ince iðne aspirasyon biyopsisi rutin olarak endike deðildir.
Tedavi
altta yatan sebebe göredir.
kanserler cerrahi ve kemoterapi, bening noduller aspirasyon biyopsileri ile yýllýk takip , küçük bening nodüller ise tiroksin hormonu ile küçültülmeye çalýþýlabilir. Sýcak nodüller ise radyoaktif iyod tedavisine tabi tutulabilirler.
tiroid nodulunu süprese etmek için verilen L-tiroksin hormonu TSH ý süprese ediyor olmasý lazým. buna raðmen kayda deðer bir küçülme vakalarýn %25-50 sýnda aylar yýllar içinde olur. Bu yüzden L-tiroksin vermeden nodul büyüklüðünü ultrason ile takip etmek de tercih edilebilir.
Takip
Takip hastaya göre belirlenir. örneðin 7 mm bir nodül yýllýk takip edilebilirken. kýsa süre önce olmayan bir nodul 2-3 ayda bir ve biyopsiler yapýlarak takip edilebilir.
uzun vadede tiroid nodüllerinin %90 ý %15 oranýnda büyümektedir. ancak bu durum takibi engellemez.