x
Genel Bilgiler
x
x
x
x
x
Travmatik beyin hasarýnýn sebepleri nelerdir?
Belirtileri nedir?
Tedavisi nedir?
Gidiþatý nedir?
Travmatik beyin hasarýnýn sebepleri nelerdir?
Baþta
trafik kazalarý olmak üzere, beyine gelen darbeler, ateþli silahlarla
yaralanmalar, spor kazalarý, iþ kazalarý ve düþmeler beyinde
yaralanmalara neden olurlar.
Kafa travmalarý her yaþta görülebilirse de, genç erkeklerde risk
en yüksektir. Travmatik beyin yaralanmalarýnýn çoðu 45 yaþýn altýndadýr.
Çok
boyutlu bir sorun olan kafa travmalarýnýn önlenebilmesi, en aza
indirilebilmesi için daha iyi yollar, daha dayanaklý araçlar, sýký
trafik denetimleri, kask ve emniyet kemeri kullanýmý gibi birçok
tedbirler alýnmasýna raðmen bu sorunu tam olarak çözebilmiþ hiçbir ülke
yoktur.
Belirtileri nedir?
Beyin
yaralanmalarý kabaca açýk ve kapalý yaralar diye sýnýflandýrýlabilir.
Ateþli silah yaralanmasý açýk yaralanmadýr. Düþme, çarpma, kaza gibi
kafa darbeleri ise beyinde hasara neden olabilen, kapalý
yaralanmalardýr.
Beyinde hasarýn þekil ve þiddetine baðlý
olarak belirti ve bulgular deðiþebilir. Hafif baþ aðrýsý, baþ dönmesi,
çabuk yorulma ve hafýza kaybý gibi belirtilerle hafif seyrettiði gibi,
yoðun bakým üniteleri gerektiren, her iki kol ve bacakta felçle
sonuçlanan, mesane, baðýrsak ve cinsel iþlev bozukluklarý geliþen,
zihinsel bozukluklar ve þahsiyet deðiþikliði yapan aðýr durumlar da
oluþabilir.
Tedavisi nedir?
Tedavi
rehabilitasyon ekibi tarafýndan planlanýr. Bu hastalarda rehabilitasyon
çalýþmalarýnýn hayati tehlikenin hala daha söz konusu olduðu yoðun
bakýmda baþlatýlmasý ve hastanýn durumu sabitleþtikten sonra
rehabilitasyon merkezinde devam ettirilmesi gerekir. Bu hastalýðýn
süreci içinde geliþecek ikincil hastalýklarý önlemek için erken dönemde
önlemler alýnmalýdýr. Komplikasyon denilen bu durumlar uzun süre
yatmaya baðlý, kaslarda erime, deride basýnç yaralarý, kemik erimesi,
eklemlerde sertlikler, kas içinde kemik oluþumlarý, mesane ve böbrek
taþlarý ve diðerlerinden oluþmaktadýr. Bu hastalarda rehabilitasyonun
amacý, diðer sakatlarda olduðu gibi bozulmuþ iþlevleri iyileþtirmek,
hastanýn mümkün olan en yüksek seviyede baðýmsýzlýðýný saðlamak,
ikincil hastalýklarý önlemek ve kabul edilebilir bir çevre saðlamaktýr.
Gidiþatý nedir?
Yaralanma sonrasý,
iþlev kaybý olan beyin dokusunda, ödem çözülüp, hastanýn durumu
sabitleþtikçe düzelme olur. Bu düzelme ilk günler ve haftalar içinde
görülür. Araþtýrmalar düzelmenin çoðunun ilk 6 ay içinde olduðunu
göstermiþtir. Bazý hastalar pek çok iþlevlerini kazanabilirlerse de
büyük bir çoðunluðun fiziksel ve idrak bozukluklarý kalýcýdýr. Bazý
hastalarda geliþen þahsiyet ve mizaç deðiþiklikleri, bu hastalarýn
sosyal iliþkilerinde ve meslek hayatlarýnda bir takým engellere neden
olur.