BÝBERÝYE

 
Bütün ilkbahar ve yaz boyunca soluk-mavi renkli çiçekler açan, 1-2 m yüksekliðinde, kýþýn yapraklarýný dökmeyen bir bitki. Gövdeleri dik ve çok dallýdýr. Yapraklarý mýzrak gibi, etli ve yeþil renklidir. Çiçekleri dallarýn uçlarýnda, yapraklarýn tabanlarýnda bulunur. Meyveleri esmer renkli ve fýndýksýdýr. Kuþdili olarak da bilinir.

Türkiye’de yetiþtiði yerler: Ýstanbul, Ege ve Akdeniz bölgelerinde bahçelerde süs bitkisi olarak yetiþtirilir.

Kullandýðý yerler: Yapraklarý ile bundan elde edilen yaðý kullanýlýr. Yapraklarý ve çiçekli dallar yaz mevsiminde toplanýr ve açýk havada kurutulur. Yapraklar ve çiçeklerinden uçucu yað, tanen, acý maddeler, organik asitler ve glikozit elde edilir. Mide ve barsak uyarýcýsý, idrar söktürücü ve safra artýrýcý etkisi vardýr. Uçucu yað, uyarýcý olarak haricen kullanýlýr. Birçok preparatlarin terkibine girer. Ayrýca hazýmsýzlýðý giderir. Çarpýntýlarý keser. Yarim bas aðrýlarýný (migren) keser. Ýdrar ve adet söktürür.

TIBBÝ ETKÝLERÝ VE KULLANIMI

Biberiye bitkisi saðlýða çok yararlý olduðu gibi, mükemmel bir güzelleþtiricidir. Önce bitkinin týbbi etkilerinden söz edelim:
-Kan dolaþýmýný hýzlandýrýr.Kýlcak damarlarý açar.
-Karaciðeri tedavi eden bitkilerin baþýnda gelir.
-Biberiye yaðý,kanser tümörlerinin ve vücuttaki yað bezelerinin zamanla eriyerek kaybolmasýný saðlar.
-Sinirleri uyarýr ve güçlendirir.
-Mide ve baðýrsaklarý uyarýr. Böylece sindirime (özellikle yaðlý yiyecek yendiðinde) yardýmcý olur.
-Hazýmsýzlýktan oluþan gazlarý söktürür.
-Safra salgýsýný artýrýr.
-Ýdrar söktürücüdür.
-Kadýnlarda aybaþýný düzene sokar. Gecikmeleri önler. Ýyi bir adet söktürücüdür.
-Etkili bir toniktir.

Bu etkileri saðlamak için, biberiyenin yaprak ve taze sürgünleri yaz boyunca toplanýr. Bitkinin týbbi etkisi, çiçek açtýðý zamanlarda en fazla olur. Yaprak ve ince sürgünler, aþýn sýcak olmayan, çok havadar ve gölge bir yerde aðýr aðýr kurutulur. Bir bardak kaynar suya 1 tatlý kaþýðý yaprak ve taze sürgün konulup 10-15 dakika demlendirilerek yapýlan infüzyon istendiði kadar içilebilir.

Bitkinin öteki týbbi etkilerini þöylece sayabiliriz:

-Kas aðrýlarýný, siyatik ve nevraljiyi hafifletir
-Romatizma aðrýlarýný azaltýr.
-Burkulma ve eziklerde iyileþtiricidir.
-Saç diplerindeki bezleri uyarýr. Erken saç dökülmelerini önler. Bu nedenle özel þampuanlarýn yapýmýnda kullanýlýr.

Bu etkileri saðlamak üzere, biberiyenin yaprak ve genç sürgünleri suya atýlýp iyice kaynatýlarak bir dekoksiyon hazýrlanýr. Bu dekoksiyon, aðrýlý yerler ya da saç dipleri elle iyice ovularak deriye yedirilir.

Güzellik kremlerinin bazýlarýnýn bileþiminde de bulunan biberiyenin cildi güzelleþtirici niteliklerini de þöylece sýralayabiliriz:
-Biberiye infüzyonu ile yýkanan saçlar gürleþip güzelleþir .
-Bir bez torbaya konulan biberiye yaprak ve taze sürgünleri banyo musluðunun altýna asýlarak üzerine sýcak su akýtýlýp böylece doldurulan küvette banyo yapýldýðýnda cildi derinden temizler , teni kayganlaþtýrýr ve güzelleþtirir. Þampuanla yýkanmaktan yýpranan saçlarý canlandýrýr.

Bitkinin yaprak ve genç sürgünleri ezilerek yapýlan lapa, kýrýþýklýklarý gidererek cildi güzelleþtirir. 

Toplanmasi
Yapraklari çiçeklenmeden evvel, subat ve mart aylarinda ve çiçekli dallar ise yaz mevsiminde toplanir, açik havada, gölgede kurutulur. Sicaklik 35 dereceyi geçerse uçucu yaglari kaybolur.
 
Saklanmasi
Iyice kuruyan yapraklar, ince bir sekilde kiyilarak hava almayan kaplarda saklanir.
Yararlanilan Kisimlari
Yapraklari ile bundan elde edilen yagi kullanilir.
Kullanma Sekli
Içten ve distan
Hazirlanma Biçimi
Çay: 1 tatli kasigi bitki 200 ml. kaynar suda haslanir. Sonra 10 - 15 dakika demlenir, süzülür.
Tentür: 1 avuç dolusu kuru yaprak(50 - 60 gr.) 250 ml %70 lik alkol içinde her gün arasira çalkalanarak 15 gün civarinda bekletilir, süzülür.
Sarap: 1 avuç dolusu kuru yaprak(50 - 60 gr.) 1 litre beyaz sarapta 15 gün dinlendirilip, süzülür.
Banyo: 1 avuç dolusu kuru yaprak(50 - 60 gr.) 1 litre suda kaynatilip, 30 dak. Demlenir, süzülür. Banyo suyuna katilir. Banyodan sonra 1 saat uzanilarak dinlenilir. Yatmaya yakin yapilirsa uyku kaçirabilir.