Normalde safra sývýsýný karaciðer yapar. Karaciðer içerisinde yapýlmýþ olan safra sývýsý önce küçük kanallardan daha büyük kanallara taþýnýr. Daha sonra karaciðer dýþýnda sað ve sol hepatik kanallara safra akýmý gelir.  Sað ve sol hepatik kanallar birleþtiði zaman "common hepatik kanala" veya ana hepatik kanal oluþur. Sað sol ve bunlarýn birleþmesiyle oluþan ana hepatit kanallar karaciðer dýþýnda seyrederler. 12 parmak barsaðýna doðru aþaðýya doðru yol alýrken, safra kesesinin kanalý ana hepatik kanalla birleþir ve koledok adýný alýr. Koledok safra kesesi kanalý ve karaciðerden gelen kanallarýnýn birleþmesinden sonraki kýsmýn adýdýr. Koledok aþaðýya iner 12 parmak barsaðýna orta yan kýsýmdan ince barsak içine akýþ gösterir. Koledok ince baðýrsaða akmadan az önce pankreas kanalý ile birleþir. Bu iki kanalýn  birleþip ince barsaða aktýðý açýklýktan (papilla) az önce gösterdikleri hafif geniþliðe ampulle vateri denir.

Safra kesesi normalde safra sývýsýný yapmaz. Ancak karaciðerden aþaðýya doðru safra yollarý ile gönderilen safrayý emerek kendi içerisinde depolar ve konsantre eder. Konsantre ettiði için safra sývýsý safra kesesi içinde daha yoðun aðdalýdýr. Bu nedenle safra kesesi içerisinde çamurlaþmalar ve taþ oluþumu sýk görülür. Her kiþinin kendi safra içeriði genetik olarak farklý olduðundan bazý kiþilerde safra tuzlarý daha az kolesterol daha yüksek olduðunda, bu kiþilerde safra taþ oraný yükselir.

Bayanlarda, doðum kontrol hapý kullananlarda, gebelerde, uzun süreli açlýklarda ve yaþ ilerledikçe safra kesesi taþlarý sýklýðý artar.

Safra kesesindeki bu taþlar koledok içerisine düþtüðü zaman, ince baðýrsaða açýlan papiller aðzýndan geçemediði zaman burada bir týkanýklýða yol açar. Bu týkanýklýk esnasýnda koledok bu taþý daha ileri atabilmek için þiddetli kasýlmalar gösterir. Bu kasýlmalar kolik tarzý þiddetli bulantý, kusma ve sancýlara neden olur. Bu aðrýlar sýklýkla hastayý Acil Servis’e götürür. 4 5 saat kadar sürebilir. Taþýn kanaldan çýkmasý veya kanalý içerisine geri dönerek yüzmeye baþlamasý ile týkanýklýk rahatlar. Hastanýn aðrýlarý geçer. Ancak týkanýklýk esnasýnda safra yollarýnda ve en sonunda ortak kanal haline geldikleri pankreas kanalýnda basýnç artýþý oluþmaktadýr. Koledoktaki týkanýklýk sonucunda  safra tuzlarý ve bilirübinler ince barsaða geçemeyeceðinden dolayý bilirübin ve safra tuzlarý kana karýþýr. Bu durum idrarda koyu kýrmýzýlýða ve gözlerde sarýlýða yol açar. Safra tuzlarý ise kaþýntýya neden olur.  Diðer yandan pankreas kanalýndaki basýnç ise akut pankreatit geliþmesine neden olabilir. Safra kesesindeki taþlar ve bunlarýn koledok kanalýna düþmesi sonucunda oluþan pankreatitler akut pankreatitin en sýk sebebidir.

yan görüþlü endoskopla 12 parmak barsaðýna kadar girilerek safra yollarýnýn açýldýðý aðýza (papilla) kateter yardýmýyla kontrast madde verilerek bu yollarýn radyolojik olarak görüntülenmesine denir. Bu iþlemi esnasýnda endoskopinin içerisindeki kanaldan küçük aletlerle, kanalýn çýkýþ aðýzý geniþletilerek (sifinkteretomi veya papillotomi olarak adlandýrýlýr.) koledok kanalý içerisindeki taþlar balon veya basketleri çýkartýlarak safra akýþý saðlanýr.

safra yollarý ve koledok içerisindeki taþlarýn MR ile gösterilmesi iþlemine verilen addýr. Bu iþlemde yollarý açma koledok alt ucuna müdahale þansýnýz yoktur. Sadece görüntüleme iþlemi yapar. Koledok içersinde taþýn þüphesi düþükse ercp den önce mrcp çektirilmesi hasta açýsýndan daha kolay bir iþlemdir.

Ultrason ile koledok geniþ bulunmuþ (normalin üst sýnýrý 6 mm dir) sure içerisinde taþ olduðu raporda belirtiliyor ise bu durumda mrcp pek düþünülmez.

safra kesesi içerisinde taþlarýn bulunmasýna  kolelitiazis denir.

koledok altý ucunun taþ ile týkanmasý sonucunda safra akýþýnýn durmasý ve bulduran safra sývýsý üzerine enfeksiyon bilmesi durumuna kolanjit denir. Ancak bunun dýþýnda safra yollarýnýn küçük veya büyük safra kanallarýnýn  her türlü iltihabýna inflamasyonuna da kolanjit denir. Örneðin primer sklerozan kolanjitte, azda olsa karaciðer içersindeki küçük safra yollarýnda ve daha çok karaciðer dýþý safra yollarýnda otoimmün  bir þekilde iltihaplanma oluþmasý görülür.

Safra kesesinin duvarlarýnýn deðiþik nedenlerle iltihaplanmasýna ve demlenmesine ve enfeksiyon haline kolesistit denir. Kolesistitin en sýk sebebi safra kesesi taþlarýdýr ancak bunun dýþýnda diyabetik hastalarda taþ olmadýðýnda kolesisitit geliþebilir.

Genellikle ercp iþlemiyle yapýlýr. Safra yollarýnýn alt ucuna yani koledok alt ucuna yan görüþü endoskopla girilerek papillotomi iþlemi yapýlarak yaklaþýk 8 10 milimetre geniþletilir. Daha sonra taþýn gerisine balon kateteri gerisine geçirilir. Taþýn gerisine geçtikten sora balon þiþirilir. Balon þiþmiþ vaziyette koledok kanalý içerisinden sývazlanarak çýkartýlýr. Bu þurada balonun önünde kalan taþlar çýkmýþ olur. Taþlarý çýkarmak için bazen baskette kullanýlýr. Bazý vakalarda Sert taþlar taþ kýrýcý basketlerle (litotriptör) ile kýrýlmak zorunda kalýnabilir. Taþlar kýrýldýktan sonra çýkartýlýr.

Bu iþlemler dýþýnda bazen koledokoskop (ercp cihazýnýn içerisinden geçen daha küçük bir endoskop) ile lazer kullanarak veya hidro litotripsi (ultrasonik þok dalgalarý) ile taþlarý koledok içerisinde direk kontak ile kýrýlabilmektedir.

gebelikte koledokolitiazis vakasý ile karþýlaþýldýðýnda bu aþýlarda ercp iþleme sýrasýnda kullanýlan röntgen ýþýnlarý kullanýlamayacaðýndan tecrübeli ellerde koledok içerisi kanülle edildikten sonra kontrast verip röntgen çekmek yerine koledok içerisindeki sývý kateter içine aspire edilir. Gelen sývý sarý yeþil yani safralý ise koledok içerisinde olunduðu anlaþýlarak kýlavuz tel ilerlediler ve bunu üzerinden papillotomi yapýlýr, ayný þekilde hukuk balomda basket iþlemleri yapýlabilir.

Genel olarak tüm dünya üzerinde safra kese taþlarý olan ve koledokta taþ nedeniyle týkanýklýk veya pankreatit geçirilen vakalarda önce ercp ile koledoktan sýfýr akýmý saðlandýktan sonra kolesistektomi önerilir.

Normalde safra sývýsýný karaciðer yapar. Karaciðer içerisinde yapýlmýþ olan safra sývýsý önce küçük kanallardan daha büyük kanallara taþýnýr. Daha sonra karaciðer dýþýnda sað ve sol hepatik kanallara safra akýmý gelir.  Sað ve sol hepatik kanallar birleþtiði zaman "common hepatik kanala" veya ana hepatik kanal oluþur. Sað sol ve bunlarýn birleþmesiyle oluþan ana hepatit kanallar karaciðer dýþýnda seyrederler. 12 parmak barsaðýna doðru aþaðýya doðru yol alýrken, safra kesesinin kanalý ana hepatik kanalla birleþir ve koledok adýný alýr. Koledok safra kesesi kanalý ve karaciðerden gelen kanallarýnýn birleþmesinden sonraki kýsmýn adýdýr. Koledok aþaðýya iner 12 parmak barsaðýna orta yan kýsýmdan ince barsak içine akýþ gösterir. Koledok ince baðýrsaða akmadan az önce pankreas kanalý ile birleþir. Bu iki kanalýn  birleþip ince barsaða aktýðý açýklýktan (papilla) az önce gösterdikleri hafif geniþliðe ampulle vateri denir.

Safra kesesi normalde safra sývýsýný yapmaz. Ancak karaciðerden aþaðýya doðru safra yollarý ile gönderilen safrayý emerek kendi içerisinde depolar ve konsantre eder. Konsantre ettiði için safra sývýsý safra kesesi içinde daha yoðun aðdalýdýr. Bu nedenle safra kesesi içerisinde çamurlaþmalar ve taþ oluþumu sýk görülür. Her kiþinin kendi safra içeriði genetik olarak farklý olduðundan bazý kiþilerde safra tuzlarý daha az kolesterol daha yüksek olduðunda, bu kiþilerde safra taþ oraný yükselir.

Bayanlarda, doðum kontrol hapý kullananlarda, gebelerde, uzun süreli açlýklarda ve yaþ ilerledikçe safra kesesi taþlarý sýklýðý artar.

Safra kesesindeki bu taþlar koledok içerisine düþtüðü zaman, ince baðýrsaða açýlan papiller aðzýndan geçemediði zaman burada bir týkanýklýða yol açar. Bu týkanýklýk esnasýnda koledok bu taþý daha ileri atabilmek için þiddetli kasýlmalar gösterir. Bu kasýlmalar kolik tarzý þiddetli bulantý, kusma ve sancýlara neden olur. Bu aðrýlar sýklýkla hastayý Acil Servis’e götürür. 4 5 saat kadar sürebilir. Taþýn kanaldan çýkmasý veya kanalý içerisine geri dönerek yüzmeye baþlamasý ile týkanýklýk rahatlar. Hastanýn aðrýlarý geçer. Ancak týkanýklýk esnasýnda safra yollarýnda ve en sonunda ortak kanal haline geldikleri pankreas kanalýnda basýnç artýþý oluþmaktadýr. Koledoktaki týkanýklýk sonucunda  safra tuzlarý ve bilirübinler ince barsaða geçemeyeceðinden dolayý bilirübin ve safra tuzlarý kana karýþýr. Bu durum idrarda koyu kýrmýzýlýða ve gözlerde sarýlýða yol açar. Safra tuzlarý ise kaþýntýya neden olur.  Diðer yandan pankreas kanalýndaki basýnç ise akut pankreatit geliþmesine neden olabilir. Safra kesesindeki taþlar ve bunlarýn koledok kanalýna düþmesi sonucunda oluþan pankreatitler akut pankreatitin en sýk sebebidir.

yan görüþlü endoskopla 12 parmak barsaðýna kadar girilerek safra yollarýnýn açýldýðý aðýza (papilla) kateter yardýmýyla kontrast madde verilerek bu yollarýn radyolojik olarak görüntülenmesine denir. Bu iþlemi esnasýnda endoskopinin içerisindeki kanaldan küçük aletlerle, kanalýn çýkýþ aðýzý geniþletilerek (sifinkteretomi veya papillotomi olarak adlandýrýlýr.) koledok kanalý içerisindeki taþlar balon veya basketleri çýkartýlarak safra akýþý saðlanýr.

safra yollarý ve koledok içerisindeki taþlarýn MR ile gösterilmesi iþlemine verilen addýr. Bu iþlemde yollarý açma koledok alt ucuna müdahale þansýnýz yoktur. Sadece görüntüleme iþlemi yapar. Koledok içersinde taþýn þüphesi düþükse ercp den önce mrcp çektirilmesi hasta açýsýndan daha kolay bir iþlemdir.

Ultrason ile koledok geniþ bulunmuþ (normalin üst sýnýrý 6 mm dir) sure içerisinde taþ olduðu raporda belirtiliyor ise bu durumda mrcp pek düþünülmez.

safra kesesi içerisinde taþlarýn bulunmasýna  kolelitiazis denir.

koledok altý ucunun taþ ile týkanmasý sonucunda safra akýþýnýn durmasý ve bulduran safra sývýsý üzerine enfeksiyon bilmesi durumuna kolanjit denir. Ancak bunun dýþýnda safra yollarýnýn küçük veya büyük safra kanallarýnýn  her türlü iltihabýna inflamasyonuna da kolanjit denir. Örneðin primer sklerozan kolanjitte, azda olsa karaciðer içersindeki küçük safra yollarýnda ve daha çok karaciðer dýþý safra yollarýnda otoimmün  bir þekilde iltihaplanma oluþmasý görülür.

Safra kesesinin duvarlarýnýn deðiþik nedenlerle iltihaplanmasýna ve demlenmesine ve enfeksiyon haline kolesistit denir. Kolesistitin en sýk sebebi safra kesesi taþlarýdýr ancak bunun dýþýnda diyabetik hastalarda taþ olmadýðýnda kolesisitit geliþebilir.

Genellikle ercp iþlemiyle yapýlýr. Safra yollarýnýn alt ucuna yani koledok alt ucuna yan görüþü endoskopla girilerek papillotomi iþlemi yapýlarak yaklaþýk 8 10 milimetre geniþletilir. Daha sonra taþýn gerisine balon kateteri gerisine geçirilir. Taþýn gerisine geçtikten sora balon þiþirilir. Balon þiþmiþ vaziyette koledok kanalý içerisinden sývazlanarak çýkartýlýr. Bu þurada balonun önünde kalan taþlar çýkmýþ olur. Taþlarý çýkarmak için bazen baskette kullanýlýr. Bazý vakalarda Sert taþlar taþ kýrýcý basketlerle (litotriptör) ile kýrýlmak zorunda kalýnabilir. Taþlar kýrýldýktan sonra çýkartýlýr.

Bu iþlemler dýþýnda bazen koledokoskop (ercp cihazýnýn içerisinden geçen daha küçük bir endoskop) ile lazer kullanarak veya hidro litotripsi (ultrasonik þok dalgalarý) ile taþlarý koledok içerisinde direk kontak ile kýrýlabilmektedir.

gebelikte koledokolitiazis vakasý ile karþýlaþýldýðýnda bu aþýlarda ercp iþleme sýrasýnda kullanýlan röntgen ýþýnlarý kullanýlamayacaðýndan tecrübeli ellerde koledok içerisi kanülle edildikten sonra kontrast verip röntgen çekmek yerine koledok içerisindeki sývý kateter içine aspire edilir. Gelen sývý sarý yeþil yani safralý ise koledok içerisinde olunduðu anlaþýlarak kýlavuz tel ilerlediler ve bunu üzerinden papillotomi yapýlýr, ayný þekilde hukuk balomda basket iþlemleri yapýlabilir.

Genel olarak tüm dünya üzerinde safra kese taþlarý olan ve koledokta taþ nedeniyle týkanýklýk veya pankreatit geçirilen vakalarda önce ercp ile koledoktan sýfýr akýmý saðlandýktan sonra kolesistektomi önerilir.