Halk arasýnda idrar yapma sýrasýnda yanma, aðrý hissi, sýk sýk idrara çýkma, ani sýkýþma ve bazen yetiþemeyip kaçýrma gibi yakýnmalar tek bir hastalýk gibi algýlanýp sistit  ve buna benzer türetilmiþ terimlerle tanýmlanmaktadýr.Çoðu kez de etraftan edinilen ilaçlarla ve özellikle antibiyotiklerle uygun olup olmadýðýna bakýlmaksýzýn düzensiz olarak giderilmeye. Sistit genel olarak mesanenin yani idrar kesesinin iltihaplanma ile seyreden hastalýðýdýr. Ancak her sistit veya iltihaplanma mutlaka bakterilerin buraya ulaþmasý ile olmaz ve her zaman tedavileri antibiyotiklerle deðildir. Bu nedenle bu tür yakýnmalarý olan hastalarýn incelenerek tanýlarýnýn doðru konmasý ve uygun ilaçlar ve tedaviler  verilmesi gerekir. Bu konuyu biraz daha açarak sistit kavramýný tanýmaya çalýþalým.

 

Mesane sonrasýndaki idrar çýkýþýný saðlayan, kadýnlarda 3-4 cm erkeklerde 20-25 cm uzunluðundaki üretra denilen idrar yolundan giren mikroorganizmalarýn (bakteri, mantar, virüs  vs..) mesanede çoðalmasý ile meydana gelir. Ýdrara sýk gitme, idrarla yanma ve aðrý hissi, sýk ve azar azar idrar yapma, devamlý idrar hissi, göbek altýnda, bel ve böðür bölgesinde aðrý gibi bulgularý vardýr. Bazen hafif ateþ ve halsizlik, özellikle kadýnlarda idrar sýrasý ve sonrasýnda hafif kanamalar da olabilir. Genellikle barsaklarýmýzda bulunan bakteriler etkendir. Kadýnlarda daha sýk görülmektedir. En tipik hastalýk etkeni koli basili denen E coli adlý bakteridir. Erkeklerde genellikle baþka bir problemin varlýðýnda, örneðin prostat iltihaplanmalarý, prostat büyümeleri, idrar yolu darlýk ve týkanýklýklarý ile birliktedir. Çocuklarda ise altta yatan bir problemin iþareti gibi algýlanmalý, sadece bu enfeksiyonun tedavisi ile yetinilmeyip bu neden araþtýrýlarak esas onun tedavisi saðlanmalýdýr. Çocukluk çaðý idrar sistemi enfeksiyonlarý tamamen ayrý bir konu olarak ele alýnmalýdýr.

Bu yakýnmalarý olan hastalarýn hemen bir idrar kültürü yapýlarak tedavi edilmeleri gerekir. Ýdrar kültürü sonucunun çýkmasý birkaç gün süreceðinden kültür için örnek alýndýktan sonra doktor uygun olabilecek yani idrar yolu iltihaplanmasýna neden olmasý kuvvetle olasý bakterilere etkili olabilecek bir antibiyotik baþlar ve kültür sonucuna göre de gerekirse onu deðiþtirir. Basit enfeksiyonlarda 3- 7 günlük aðýzdan alýnacak antibiyotik tedavisi yeterlidir.

 

Bu tür sistitler mikroplarýn yol açtýðý hastalýklar deðildir. Nedeni tam olarak aydýnlatýlamamýþtýr ancak benzer yakýnmalara yok açmaktadýr. Bu hastalarda idrarla kanama daha çok görülmekte, idrar mesaneye biriktikçe göbek altý bölgesinde daha artan þiddetli aðrýlar olmaktadýr. Daha çok kadýnlarda ve 30 yaþ üstünde görülmektedir. Taný genellikle bu tür yakýnmalara yol açan bakteriyel sistitin, tümörlerin ekarte edilmesi ile konur. Tanýya daha iyi ulaþmak için sistoskopi denilen mesane ve idrar yolunun endoskopisi yapýlýr. Nedeni tam olarak bilinmediði için özgül tedavisi yoktur ve daha çok yakýnmalarý gidermeye yönelik tedaviler planlanmalýdýr. Uygun tedavi seçimi doktora býrakýlmalýdýr.

 

Üretra denilen mesaneden sonraki idrar yolunun iltihaplanmasýdýr. Erkeklerde genellikle cinsel yolla bulaþan mikroorganizmalar etkendir.  Halk arasýnda genel adla “ belsoðuklðu” olarak adlandýrýlmaktadýr. Akýntý en tipik bulgusudur. Bu durumlarda vakit geçirilmeden doktora baþvurarak uygun ilaç tedavileri uygulanmalýdýr.

 

 Eðer bu olaylar deðiþik zaman aralýklarý ile tekrarlýyorsa altta yatan bir neden aramak gerekir. Bu araþtýrmalar sonucunda taþ hastalýðý, bazen tümörler, erkeklerde prostat bezinin hastalýklarý, idrar sisteminde çeþitli nedenlere baðlý týkanýklýklar ve geniþlemeler, mesanenin çalýþmasýnda sinir sistemi problemine baðlý aksaklýklar vs söz konusu olabilir. Bunlarýn mutlaka araþtýrýlýp ortaya çýkarýlmasý ve tekrarlayan enfeksiyona neden olan etken neyse bu problemin çözümlenmesi gerekir. Aksi halde enfeksiyon, iltihaplanma tedavi edilse bile tekrarlayacaktýr.

  

Görüldüðü gibi bu tür yakýnmalarda basitçe “sistit” deyip geçilmemeli ve araþtýrma yapýlýp uygun tanýlara varýlarak tedavi verilmelidir. Genellikle biz doktorlarýn gözlediði tablo hastalanan kiþinin etrafýndakilere, yakýnlarýna, komþularýna durumunu açmasý, onlarýn da bir köþelerinde bulundurduklarý bir antibiyotiði düþüncesizce hastaya vermeleridir. Bu antibiyotikler ne doðru dozda ne de uygun sürelerde alýnýr.  Sonuç hastanýn enfeksiyonunun biraz belki baskýlanmasý ancak tam iyileþmemesi ya da hiç iyileþmemesidir. Tam tersine mikroplar da bu uygunsuz antibiyotik uygulamasý sonucu kendi genetik yapýlarýnda deðiþiklik yaratarak bu ilaçlara direnç geliþtirmektedir. Bugün artýk birçok antibiyotik bu nedenle kullanýlamaz hale gelmiþtir. Bunu bir çevre felaketi olarak tanýmlamak  gerekir. Dirençli mikroplar baþkalarýný enfekte ettiklerinde o hastalarý tedavi etmek çok zorlaþmakta  ve durum giderek daha tehlikeli olmaktadýr. Bilinçsiz ilaç kullanmaya son vermek bir ödev olmalýdýr. 

Halk arasýnda idrar yapma sýrasýnda yanma, aðrý hissi, sýk sýk idrara çýkma, ani sýkýþma ve bazen yetiþemeyip kaçýrma gibi yakýnmalar tek bir hastalýk gibi algýlanýp sistit  ve buna benzer türetilmiþ terimlerle tanýmlanmaktadýr.Çoðu kez de etraftan edinilen ilaçlarla ve özellikle antibiyotiklerle uygun olup olmadýðýna bakýlmaksýzýn düzensiz olarak giderilmeye. Sistit genel olarak mesanenin yani idrar kesesinin iltihaplanma ile seyreden hastalýðýdýr. Ancak her sistit veya iltihaplanma mutlaka bakterilerin buraya ulaþmasý ile olmaz ve her zaman tedavileri antibiyotiklerle deðildir. Bu nedenle bu tür yakýnmalarý olan hastalarýn incelenerek tanýlarýnýn doðru konmasý ve uygun ilaçlar ve tedaviler  verilmesi gerekir. Bu konuyu biraz daha açarak sistit kavramýný tanýmaya çalýþalým.

 

Mesane sonrasýndaki idrar çýkýþýný saðlayan, kadýnlarda 3-4 cm erkeklerde 20-25 cm uzunluðundaki üretra denilen idrar yolundan giren mikroorganizmalarýn (bakteri, mantar, virüs  vs..) mesanede çoðalmasý ile meydana gelir. Ýdrara sýk gitme, idrarla yanma ve aðrý hissi, sýk ve azar azar idrar yapma, devamlý idrar hissi, göbek altýnda, bel ve böðür bölgesinde aðrý gibi bulgularý vardýr. Bazen hafif ateþ ve halsizlik, özellikle kadýnlarda idrar sýrasý ve sonrasýnda hafif kanamalar da olabilir. Genellikle barsaklarýmýzda bulunan bakteriler etkendir. Kadýnlarda daha sýk görülmektedir. En tipik hastalýk etkeni koli basili denen E coli adlý bakteridir. Erkeklerde genellikle baþka bir problemin varlýðýnda, örneðin prostat iltihaplanmalarý, prostat büyümeleri, idrar yolu darlýk ve týkanýklýklarý ile birliktedir. Çocuklarda ise altta yatan bir problemin iþareti gibi algýlanmalý, sadece bu enfeksiyonun tedavisi ile yetinilmeyip bu neden araþtýrýlarak esas onun tedavisi saðlanmalýdýr. Çocukluk çaðý idrar sistemi enfeksiyonlarý tamamen ayrý bir konu olarak ele alýnmalýdýr.

Bu yakýnmalarý olan hastalarýn hemen bir idrar kültürü yapýlarak tedavi edilmeleri gerekir. Ýdrar kültürü sonucunun çýkmasý birkaç gün süreceðinden kültür için örnek alýndýktan sonra doktor uygun olabilecek yani idrar yolu iltihaplanmasýna neden olmasý kuvvetle olasý bakterilere etkili olabilecek bir antibiyotik baþlar ve kültür sonucuna göre de gerekirse onu deðiþtirir. Basit enfeksiyonlarda 3- 7 günlük aðýzdan alýnacak antibiyotik tedavisi yeterlidir.

 

Bu tür sistitler mikroplarýn yol açtýðý hastalýklar deðildir. Nedeni tam olarak aydýnlatýlamamýþtýr ancak benzer yakýnmalara yok açmaktadýr. Bu hastalarda idrarla kanama daha çok görülmekte, idrar mesaneye biriktikçe göbek altý bölgesinde daha artan þiddetli aðrýlar olmaktadýr. Daha çok kadýnlarda ve 30 yaþ üstünde görülmektedir. Taný genellikle bu tür yakýnmalara yol açan bakteriyel sistitin, tümörlerin ekarte edilmesi ile konur. Tanýya daha iyi ulaþmak için sistoskopi denilen mesane ve idrar yolunun endoskopisi yapýlýr. Nedeni tam olarak bilinmediði için özgül tedavisi yoktur ve daha çok yakýnmalarý gidermeye yönelik tedaviler planlanmalýdýr. Uygun tedavi seçimi doktora býrakýlmalýdýr.

 

Üretra denilen mesaneden sonraki idrar yolunun iltihaplanmasýdýr. Erkeklerde genellikle cinsel yolla bulaþan mikroorganizmalar etkendir.  Halk arasýnda genel adla “ belsoðuklðu” olarak adlandýrýlmaktadýr. Akýntý en tipik bulgusudur. Bu durumlarda vakit geçirilmeden doktora baþvurarak uygun ilaç tedavileri uygulanmalýdýr.

 

 Eðer bu olaylar deðiþik zaman aralýklarý ile tekrarlýyorsa altta yatan bir neden aramak gerekir. Bu araþtýrmalar sonucunda taþ hastalýðý, bazen tümörler, erkeklerde prostat bezinin hastalýklarý, idrar sisteminde çeþitli nedenlere baðlý týkanýklýklar ve geniþlemeler, mesanenin çalýþmasýnda sinir sistemi problemine baðlý aksaklýklar vs söz konusu olabilir. Bunlarýn mutlaka araþtýrýlýp ortaya çýkarýlmasý ve tekrarlayan enfeksiyona neden olan etken neyse bu problemin çözümlenmesi gerekir. Aksi halde enfeksiyon, iltihaplanma tedavi edilse bile tekrarlayacaktýr.

  

Görüldüðü gibi bu tür yakýnmalarda basitçe “sistit” deyip geçilmemeli ve araþtýrma yapýlýp uygun tanýlara varýlarak tedavi verilmelidir. Genellikle biz doktorlarýn gözlediði tablo hastalanan kiþinin etrafýndakilere, yakýnlarýna, komþularýna durumunu açmasý, onlarýn da bir köþelerinde bulundurduklarý bir antibiyotiði düþüncesizce hastaya vermeleridir. Bu antibiyotikler ne doðru dozda ne de uygun sürelerde alýnýr.  Sonuç hastanýn enfeksiyonunun biraz belki baskýlanmasý ancak tam iyileþmemesi ya da hiç iyileþmemesidir. Tam tersine mikroplar da bu uygunsuz antibiyotik uygulamasý sonucu kendi genetik yapýlarýnda deðiþiklik yaratarak bu ilaçlara direnç geliþtirmektedir. Bugün artýk birçok antibiyotik bu nedenle kullanýlamaz hale gelmiþtir. Bunu bir çevre felaketi olarak tanýmlamak  gerekir. Dirençli mikroplar baþkalarýný enfekte ettiklerinde o hastalarý tedavi etmek çok zorlaþmakta  ve durum giderek daha tehlikeli olmaktadýr. Bilinçsiz ilaç kullanmaya son vermek bir ödev olmalýdýr.