Bugün hala Týp Biliminin ana dallarýndan birsi olan Ürolojinin ne olduðu birçok kiþi tarafýndan bilinmiyor ya da yanlýþ biliniyor. Eskilerin “ Bevliye “ diye adlandýrdýklarý bu cerrahi dal konusundaki yanlýþ bilinenleri düzeltmek ve biraz tanýtmak gereði duyuyorum öncelikle. En çok karýþtýrýlan kýsým ise Ürolojinin sadece erkeklerle ilgilendiði kanýsý. Genel kaný Kadýn Doðum uzmanýnýn kadýn doktoru Üroloðun da erkeklerin doktoru olduðu yönünde. Bu kesinlikle yanlýþ bir kaný. Bu yanlýþ bilgi doðrultusunda da çoðunlukla erkek doktorlarýn Ürolojiye  yöneldiklerini görüyoruz. Oysa Dünyada çok sayýda kadýn Ürolog var ve Ülkemizde de genç bayan doktorlarýmýz giderek artan sayýda bu dala yönelerek Üroloji Uzmaný oluyorlar. Þimdi Üroloji Bilimini  daha yakýndan ve detayý ile tanýyalým.

Üroloji týbbýn ana cerrahi dallarýndan birisidir. Böbrekler, idrar yollarý, mesane, karýn arka bölgelerinin hastalýklarý, erkeklerde iç ve dýþ üreme organlarýnýn hastalýklarý, erkek ve kadýnlarda cinsel iþlev bozukluklarý ile ilgili hastalýklarýn taný, tedavi ve bunlarla ilgili bilimsel araþtýrmalarý kapsayan bir bilim dalýdýr. Ýlgi alaný doðum öncesinde anne karnýndaki fetusun izlenmesi ile baþlar, tüm yaþ gruplarýnda, insan yaþamýnýn sonuna kadarki süreyi kapsar.

Bugün bilimdeki geliþmeler akýl almaz boyutlarda bilgi birikimine yol açmýþtýr ve bunu sonucu olarak ta her bilim alanýnda olduðu gibi týpta da büyük hacimlere ulaþmýþtýr. Buna teknolojik geliþmeleri de eklersek bir dalýn artýk hepsi ile baþ eden,bilmesinin olanaksýzlýðý ortaya çýkar. Zaten artýk týpta gelecekteki gidiþ týp dallarýnýn uzmanlýðýndan çok hastalýklarýn tek uzmanlýðý þekline dönüþmektedir. Bir organýn bir hastalýðýnýn incelenmesi, araþtýrýlmasý ve tedavisi  bile bir uzmanýn tün gününü ve enerjisini alacak boyutlarda uðraþý ve bilgi içermektedir. Elbette geliþen zaman içinde üroloji de bundan nasibini almýþtýr. Bugün Dünyada da  ülkemizde de ürolojinin oturmuþ ve kabul edilmiþ alt dallarý vardýr. Bunlarda özellikle akademik kurumlarda özel uzmanlar yoðunlaþmaktadýrlar. Bunlar arasýnda Çocuk ürolojisi, Androloji, Ürolojik onkloloji, Nefroüroloji, Nöroüroloji,  Endoüroloji sayýlabilir.

Çocuk ürolojisi anne karnýndan baþlayarak  bebekle ilgili her türlü böbrekler idrar yollarý ve üreme organlarý hastalýklýlarýný içerir. Günümüzde giderek eriþkin ürolojisinden baðýmsýz bir hale gelmeye baþlamýþ ve kendi baþýna bir ana dal þeklinde örgütlenmeye baþlamýþtýr. Çocuklarýn ürolojik sorunlarý eriþkinlerden oldukça farklýdýr. Bu nedenle onlara yaklaþým da çok özel olmalýdýr. En sýk rastlanan sorunlarýn baþýnda idrar yolu iltihaplanmalarý gelir. Gerek erkek gerekse kýz çocuklarda olmasý mutlaka altýnda bir neden aranmasýný gerektirir. Çocuk idrar yolu iltihaplanmalarý genellikle tek baþýna olmaz . bu nedenle mutlaka ona neden olan faktör araþtýrýlmalý ve esas o tedavi edilmelidir. Yoksa enfeksiyon ha bire tekrarlayacak ileride büyük sakýncalara yol açacaktýr. Bir diðer sýk rastlanan problem idrar kaçýrmalarý ve idrar tutamamadýr. Ailelerin genellikle üzerinde durmadýklarý oysa altta yine ciddi sorunlarýn olabileceði durumlardýr. “Çocuktur, oyuna dalýyor..”vs gibi yaklaþýmlarla genellikle çocuklar geç doktora götürülmekte ya da bu sorunlar eriþkin yaþlara taþýnmaktadýr. Doðumsal idrar yollarý ve üreme organý anormallikleri yapýsal anormallikler de çocuk ürolojisinin önemli uðraþý alanlarýndandýr. Ýdrar deliðinin penisin altýna veya üstüne açýlmasý, peniste anormal yapýlanma, küçük penis, testislerin torba dýþýnda örneðin kasýk bölgesi anormal yerleþimli olmasý, böbreklerde geliþme anormallikleri vs bunla arasýnda sýk karþýlaþýlan problemlerdir ve mutlaka çocuk ergenlik  yaþýna gelmeden çözümlenmelidir. Ergenlik yaþý sorunlarý baþlý baþýna üzerinde durulmasý gereken konulardýr. Her ergenin mutlaka saðlýk kontrolünden geçmesi gerekir. Bu özel yaþ grubundaki çocuklarýn sorunlarý genellikle fark edilmez ve yine ileride çözümü daha zor olan sorunlara yol açabilir. 

Ürolojik Onkoloji üriner ve genital sistemin kanserleri ile uðraþýr. Böbrek mesane, idrar yollarý, prostat ve testis kanserleri deðiþik þekillerde her yaþta ortaya çýkar ve bunlarýn gerek taný ve gerekse tedavileriyle ilgili bugün büyük atýlýmlar saðlanmýþtýr. Özellikle her kanserde olduðu gibi erken evrede yakalanabildiklerinde bazýlarý artýk saðlýk sorunu olmaktan çýkarýlabilir. Ürolojik kanserler türlerine göre cerrahi, ilaç tedavisi, hormon tedavileri ve ýþýn tedavileri ile iyileþtirilebilmektedirler.

Androloji konularý arasýnda erkek ve kadýndaki cinsel iþlev bozukluklarý, üreme sistemi hastalýklarý ve çocuk edinebilme sorunlarý baþlýca uðraþý alanlarýdýr. Cinsel iþlev erkekte de kadýnda da yaþamýn ve saðlýðýn çok önemli parçalarýdýr. Bununla ilgili olmayan ye da cinsel saðlýðýn bozulmasýndan kaygý duymayan hiç kimse yoktur. Bu nedenle bu hastalýklarýn tedavisi ve sorunlarýn giderilmesi, týp dünyasýna yeni geliþmelerin sunulmasý ve araþtýrma yapýlmasý Androloji alt dalýnýn en önemli uðraþýsýdýr. Bu konuda da gerek taný gerekse tedavi açýsýndan büyük ilerlemeler saðlanmýþ ve insanlarýn cinsel açýdan daha saðlýklý olabilmeleri saðlanmýþtýr.

Endoüroloji konularý arasýnda böbrek ve idrar yolu taþ hastalýðýnýn tedavisi ve endoskopik olarak ürolojik hastalýklarýn ameliyatlarýnýn yapýlmasý vardýr. Bugün tüm cerrahi dallarda artýk açýk, keserek yapýlan ameliyatlarýn sayýsýnda büyük azalmalar olmuþ, cerrahi yerini minimal Ýnvaziv tedavi denilen endoskopik tetkiklere býrakmýþtýr. Ürolojide de gerek idrar deliðinden girerek gerekse ciltte bir delik açarak ulaþýlamayacak hiçbir organ ve bölge yoktur. Hastalýðýn ve yapýlmasý planlanan ameliyatýn niteliðine göre bu tekniklerden biri kullanýlarak endoskopik cerrahi baþarý ile uygulanabilmektedir.

Nefroüroloji de daha çok böbrek yetmezlikleri böbrek nakilleri ve bununla ilgili tedavi ve araþtýrmalar yapýlmaktadýr. Organ nakilleri cerrahide giderek büyüyen bir alandýr ve özellikle yapay organ çalýþmalarý hýzla ilerlemektedir. Geleceðin cerrahi uðraþýlarý arasýnda en önemli yerlerden birini tutacaktýr.

Nöroüroloji özellikle mesane ve iþeme ile ilgili iþlev bozukluklarý ile uðraþýr. Kadýn ve erkekte iþeme sorunlarý, idrar tutamama gibi mesane çalýþmasýnýn anormal olduðu durumlarýn tanýmlanmasýna ve tedavinin saðlanmasýna çalýþýr. Toplumda bu sorunlar sanýlandan çok daha fazlar ve konunun önemi giderek artmaktadýr.

Bunlar dýþýnda erkeklerde özellikle prostat bezinin büyümesi ile ortaya çýkan ve çok sýk görülen idrar yolu problemleri, cinsel geçiþli hastalýklar vs ile de uðraþýlmaktadýr.

Bugün Türkiye Dünya ölçeðinde týp açýsýndan çok önemli bir yerdedir. Kendi alaným olduðu için üroloji konusunda daha detaylý bilgi verebilirim. Bugün Türk ürologlarý Dünya da yapýlabilen her ameliyatý rahatlýkla yapabilmekte ve her tedaviyi baþarýyla uygulayabilmektedirler. Bizim düzeyimiz övünç vericidir ve birçok geliþmiþ Batý Avrupa ülkesinin de önünde olduðumuz kolayca gözlenebilir. Yeni nesil yetiþen ürologlar çok daha bilinçli, arzulu ve hýrslý görünmektedir ve eðitim kurumlarýmýzda da onlarý yetiþtirebilecek düzeyde hocalar ve eðitmenler bulunmaktadýr. Bilgi ve deneyim açýsýndan, pratik uygulamalar bakýmýndan hiçbir eksiðimiz yoktur, hatta birçok alanda fazlamýz bile vardýr. Bu nedenle hastalarýmýzýn rahat ve güvenli olmalarý bizim de arzumuzdur. Belki teknolojik açýdan her yerde olmasý gereken düzey saðlanamamýþtýr ancak bu da ekonomimizin düzelmesi ile aþýlacak sorunlardýr.

Týbbýn birinci görevi hastalýklarý iyileþtirmek deðil saðlýðý korumaktýr. Tedavi ondan sonra gelir. Saðlýðýn korunmasýnýn birinci koþulu da saðlýklý kalmanýn gerektirdiði önlemleri almaktýr. Düzgün yaþam, saðlýklý beslenme, sigara ve alkolden kaçýnma, fizik egzersiz, stresten kaçýnma bunlarýn baþýnda gelir. Düzenli saðlýk kontrolleri yaptýrma ve en önemlisi en ufak bir sorun hissedildiðinde ertelememe ve hemen doktora baþvurma gerekir. Örneðin erkeklerin 50 yaþtan sonra yakýnmasý olsun olmasý mutlaka her yýl üroloji muayenesi olmasý gerekir. Ailesinde prostat hastalýðý olan kiþiler için bu çok daha erken yaþlar örneðin 40 yaþ olmalýdýr.  Bu þekilde ortay konacak prostat sorunlarý örneðin kanserleri daha bulgu vermeden yakalanacak ve hemen tedavi edilerek bir saðlýk sorunu olmaktan çýkarýlacaktýr. Oysa geç kalýnmýþ bir prostat kanserinin etkin tedavisi yoktur. Ýþeme düzensizlikleri, idrarla kanamalar, idrar yanmalarý vs gibi her yakýnma önemli üroloji hastalýklarýn habercisi olabilir ve üstünde durulmalýdýr. Bunun dýþýnda iþeme düzeninde aksaklýk olanlar, idrarýnda kan gözleyenler, sistemik yani genel iyi olmama hali ile ilgili  yakýnmalarý olanlar da bu yakýnmalarýný kendileri yorumlamayýp mutlaka doktora gitmelidirler. Ýþeme ile ilgili yakýnmalarýn ertelenmesi açýsýndan halkýmýzda en çok yerleþmiþ   “üþütme” ve “kum dökme” gibi ne olduðu pek te anlaþýlmayan kavramlar vardýr  baþvuruyu geçiþtirmektedir. Bu da bazen tedavide istenilen sonucun alýnamamasý ile sonuçlanmaktadýr.  Ürolojik hastalýk saptanarak tedavi edilen hastalarýn da nasýlsa sorun çözüldü diyerek kontrollerini aksatmamalarý ve periyodik olarak doktorunun önereceði sýklýkta kontrole gitmeleri gerekir. Birçok ürolojik hastalýðýn tekrarlama eðiliminde olduðu unutulmamalýdýr.

Bugün hastalýklarýn büyük çoðunluðunun genetik þifrelerde gizli olduðu bilinmektedir. Bu nedenle týp bilimi temel araþtýrmalara büyük önem vermekte ve yavaþ yavaþ hastalýklarýn nedenleri ve tedavileri moleküler düzeyde anlaþýlmakta ve çözüm üretilmektedir. Gelecekte hastalýk daha oluþmadan genetik düzeyde onarýmý yapýlabilecek ya da tedavi genlerdeki anormallikler onarýlarak saðlanacaktýr. Üroloji için de bu doðrular geçerlidir. Bir anlamda cerrahi tedavilerin çoðunun  tarihe karýþacaðý öngörülebilir. Bu geleceðin ne denli yakýn olduðu araþtýrmaya verilen önem ve ayrýlan kaynaklarla paraleldir. Oysa sadece geliþmiþ batýlý ülkelerde araþtýrmalar kaynak bulabilmekte ve bu da Dünya bilimi için yeterli olmamaktadýr. Ülkemizde bilimsel araþtýrmalarýn önemi bilim adamlarýmýzca çok önemsenmekle birlikte ne yazýk ki olanaklar neredeyse hala hiç düzeyindedir. Bu kadar yetiþmiþ bilim insanýna raðmen bilimsel çalýþmalara ayrýlan bütçe paylarý komik düzeyde kalmakta ve olanaksýzlýklar bilim adamlarýmýzý umutsuzluða itmektedir. Bunun da gelecek açýsýndan en büyük tehlikesi yeni yetiþenlerin bilim dünyasýna yönelmemeleri olanlarýn da ülke dýþýnda çalýþmak için gayret göstermeleridir. Oysa bilim ve eðitim bir ülkenin ve toplumun geliþmesindeki en temel taþlardýr.

Kesinlikle evet. Ýnsan var oldukça týp mesleði en gündemdeki, en deðerli uðraþý olacaktýr. Týp her zaman geleceðin en parlak mesleðidir. Eskiden liseli gençler için en büyük ideal týp fakültelerine girmekti. Bizlere týbba girebildiðimiz  için büyük takdirle bakarlardý. Oysa deðiþen koþullar içinde artýk doktorluða parlak bir meslek gözüyle bakýlmýyor ve parlak gençlerimiz bu mesleðe yönelmiyorlar.  Týp mesleði zor ve eziyetlidir ama tartýþmasýz doyumlarý olan özel bir yaþam tarzýdýr. Ülkede hekimlerin çalýþma ve yaþam koþullarý düzeldikçe yine eski parlak günlerine döneceðini umuyorum.