Basit böbrek kistleri böbrekte en sýklýkla rastlanan lezyonlardýr. Böbrek kistinin görülme sýklýðý yaþ ilerledikçe artýþ göstermektedir. Genellikle rastlantýsal olarak, yapýlan ultrasonografi (Þekil-1) ya da diðer radyolojik deðerlendirmeler olan bilgisayarlý tomografi (Þekil-2) ya da MR görüntüleme (Þekil-3) sýrasýnda görülür .

Klinik belirti veren ve tek olan böbrek kistlerinde ultrasonografi rehberliðinde kiste göönderilen bir iðne ile kist içindeki sývý boþaltýlýr ve kist duvarlarýnýn birbirine yapýþarak bir daha içinde sývý birikmemesi için yapýþtýrýcý (sklerozan) madde verilir.

Sadece iðne ile kist boþaltýlýrsa, kýsa bir süre içinde kist içine yeniden kist sývýsý birikerek, kist eski boyutuna ulaþýr ve benzer klinik belirtileri vermeye yeniden baþlar.

 Kistin iðne yardýmýyla boþaltýlarak, iç duvarýnýn yapýþmasý için sklerozan madde verilse bile, kistin tekrar içine sývý birikmesi ve kistin yeniden oluþmasý sýklýkla karþýmýza çýkmaktadýr.

 Özellikle tekrarlayan kistlerde ya da böbrek içinde, iðne ile ulaþýlmasý riskli ya da zor olan bir yerede olan kistlerde (Þekil-5) laparoskopik kist dekortikasyonu adý verilen giriþim önerilir. Laaproskopik teknik ile 3 ufak delikten böbreðin olduðu bölgeye girilerek, kamera yardýmýyla normalin 5-10 katý büyütülmüþ olan görüntü ile, kist ve çevresindeki tüm yapýlar net bir þekilde görülür. Bu görünüt eþliðinde böbreðin diðer yapýlarýna hiçbir zarar vermeden kist boþaltýlýr ve kist duvarý tamamen çýkartýlýr. Böylece laparoskopik kist dekortikasyonu denilen bu iþlemle de kistin bir daha oluþmasý da kesin olarak engellenmiþ olur.

 

Þekil-5: Böbrek içine doðru gömük ve böbrek anadamarlarýna çok yakýn kistik oluþum

Bilgisayarlý tomografi veya MR görüntülemelerde kistik yapýda olmasýna raðmen, bizim için kanser yapýsý da taþýyan riskli komplike kistler mevcuttur.Komplike kistlerin görüntülerinde ya kist içinde duvarda düzensizlik vardýr (Þekil-6a, -6b). Ya kist duvarýnda kalýnlaþma söz konusudur (Þekil-7a, -7b) ya da kist içinde kanama belirtileri vardýr. Bu gibi komplike kistlerle karþýlaþýldýðýnda mutlaka laparoskopik eksplorasyon ile ileri deðerlendirme hastaya önerilmelidir. Bu þekilde tam emin olunamayan bir komplike kist için açýk ve hastada kozmetik ve iyileþme sorunlarý yaratacak bir giriþim, deðerlendirme sonucunda basit kist olarak sonuçlandýðýnda, oldukça travmatik bir yaklaþým halini alacaktýr.

 Þekil-6a, -6b: Kist iç yapýsýnda özellikle duvarda düzensizlik. Kanser riski olmasý yönünden mutlaka laparoskopik eksplorasyon önerilir.

Þekil-7a ve -7b: Kalýn duvarlý böbrek kisti. Bir alanda kist duvarýnda minik kitle (kýrmýzý ok)

Özellikle laparoskopik teleskop ile büyütülerek elde edilen görüntülerinde yardýmýyla (Þekil-8), kist içinde ya da etrafýndaki kanser olma riski taþýyan dokularda net olarak görülür ve þüpheli bir durum varlýðýnda kist sývýsý kontrollü bir þekilde aspire edilir ve þüpheli bölgeden ya da kist duvarýndan ameliyat sýrasýnda patolojik olarak deðerlendirmek üzere doku örnekleri gönderilir.

Böbrek kistleri basit kist yapýsý ya da komplike olma özelliklerine göre BOSNÝAK sýnýflamasýna göre sýnýflanýr. Bu sýnýflamaya göre yapýlan kategorizasyonda ya hastanýn yýllýk, 6 aylýk takiplerine, ya da cerrahi olarak eksplorasyonuna ve ameliyat sýrasýnda deðelendirlilmesine karar verilir. Bu deðerlendirmenin açýk cerrahi ile deðil daha az travma yapýcý ve daha etkin büyütme ile dokularýn tanýmasý konusunda yardýmcý olan laparoskopi ile yapýlamsý önerilmektedir.

Þekil-8: Bir santimetre kalýnlýðýndaki bir borudan yerleþtirilen teleskop (laparoskop) ve bu teleskopla saðlanan büyütmeli görüntü eþliðinde dokunun hem küçük bir delikten (açýk cerrahideki gibi büyük bir cerrahi kesi yok) ve hem de daha detaylý olarak laparoskopik incelenmesi 

Zira açýk cerrahi kist tedavisinde kullanýlmaz. Eðer cerrahi iþlem sýrasýnda böbrekteki bu oluþumun basit bir böbrek kisti olduðu sonucuna varýlýrsa, bu durumda uygulanmýþ açýk cerrahi oldukça agresif ve gereksiz bir tedavi olacaktýr. Bu nedenle laparoskopik yaklaþým herþekilde de önemli avantajlar saðlayacaktýr. Eðer böbrekteki oluþumun basit bir kist deðil, kistik bir böbrek kanseri olduðu sonucuna varýlýrsa, laparoskopik olarak ameliyata devam edilerek, ya tümörün kendisi çýkartýlýp saðlam böbrek dokusu hastada býrakýrlýr, bunu yapmak için tümör yapýsý elveriþli deðil ise laparoskopik olarak kanserli böbrek alýnýr

Basit böbrek kistleri böbrekte en sýklýkla rastlanan lezyonlardýr. Böbrek kistinin görülme sýklýðý yaþ ilerledikçe artýþ göstermektedir. Genellikle rastlantýsal olarak, yapýlan ultrasonografi (Þekil-1) ya da diðer radyolojik deðerlendirmeler olan bilgisayarlý tomografi (Þekil-2) ya da MR görüntüleme (Þekil-3) sýrasýnda görülür .

Klinik belirti veren ve tek olan böbrek kistlerinde ultrasonografi rehberliðinde kiste göönderilen bir iðne ile kist içindeki sývý boþaltýlýr ve kist duvarlarýnýn birbirine yapýþarak bir daha içinde sývý birikmemesi için yapýþtýrýcý (sklerozan) madde verilir.

Sadece iðne ile kist boþaltýlýrsa, kýsa bir süre içinde kist içine yeniden kist sývýsý birikerek, kist eski boyutuna ulaþýr ve benzer klinik belirtileri vermeye yeniden baþlar.

 Kistin iðne yardýmýyla boþaltýlarak, iç duvarýnýn yapýþmasý için sklerozan madde verilse bile, kistin tekrar içine sývý birikmesi ve kistin yeniden oluþmasý sýklýkla karþýmýza çýkmaktadýr.

 Özellikle tekrarlayan kistlerde ya da böbrek içinde, iðne ile ulaþýlmasý riskli ya da zor olan bir yerede olan kistlerde (Þekil-5) laparoskopik kist dekortikasyonu adý verilen giriþim önerilir. Laaproskopik teknik ile 3 ufak delikten böbreðin olduðu bölgeye girilerek, kamera yardýmýyla normalin 5-10 katý büyütülmüþ olan görüntü ile, kist ve çevresindeki tüm yapýlar net bir þekilde görülür. Bu görünüt eþliðinde böbreðin diðer yapýlarýna hiçbir zarar vermeden kist boþaltýlýr ve kist duvarý tamamen çýkartýlýr. Böylece laparoskopik kist dekortikasyonu denilen bu iþlemle de kistin bir daha oluþmasý da kesin olarak engellenmiþ olur.

 

Þekil-5: Böbrek içine doðru gömük ve böbrek anadamarlarýna çok yakýn kistik oluþum

Bilgisayarlý tomografi veya MR görüntülemelerde kistik yapýda olmasýna raðmen, bizim için kanser yapýsý da taþýyan riskli komplike kistler mevcuttur.Komplike kistlerin görüntülerinde ya kist içinde duvarda düzensizlik vardýr (Þekil-6a, -6b). Ya kist duvarýnda kalýnlaþma söz konusudur (Þekil-7a, -7b) ya da kist içinde kanama belirtileri vardýr. Bu gibi komplike kistlerle karþýlaþýldýðýnda mutlaka laparoskopik eksplorasyon ile ileri deðerlendirme hastaya önerilmelidir. Bu þekilde tam emin olunamayan bir komplike kist için açýk ve hastada kozmetik ve iyileþme sorunlarý yaratacak bir giriþim, deðerlendirme sonucunda basit kist olarak sonuçlandýðýnda, oldukça travmatik bir yaklaþým halini alacaktýr.

 Þekil-6a, -6b: Kist iç yapýsýnda özellikle duvarda düzensizlik. Kanser riski olmasý yönünden mutlaka laparoskopik eksplorasyon önerilir.

Þekil-7a ve -7b: Kalýn duvarlý böbrek kisti. Bir alanda kist duvarýnda minik kitle (kýrmýzý ok)

Özellikle laparoskopik teleskop ile büyütülerek elde edilen görüntülerinde yardýmýyla (Þekil-8), kist içinde ya da etrafýndaki kanser olma riski taþýyan dokularda net olarak görülür ve þüpheli bir durum varlýðýnda kist sývýsý kontrollü bir þekilde aspire edilir ve þüpheli bölgeden ya da kist duvarýndan ameliyat sýrasýnda patolojik olarak deðerlendirmek üzere doku örnekleri gönderilir.

Böbrek kistleri basit kist yapýsý ya da komplike olma özelliklerine göre BOSNÝAK sýnýflamasýna göre sýnýflanýr. Bu sýnýflamaya göre yapýlan kategorizasyonda ya hastanýn yýllýk, 6 aylýk takiplerine, ya da cerrahi olarak eksplorasyonuna ve ameliyat sýrasýnda deðelendirlilmesine karar verilir. Bu deðerlendirmenin açýk cerrahi ile deðil daha az travma yapýcý ve daha etkin büyütme ile dokularýn tanýmasý konusunda yardýmcý olan laparoskopi ile yapýlamsý önerilmektedir.

Þekil-8: Bir santimetre kalýnlýðýndaki bir borudan yerleþtirilen teleskop (laparoskop) ve bu teleskopla saðlanan büyütmeli görüntü eþliðinde dokunun hem küçük bir delikten (açýk cerrahideki gibi büyük bir cerrahi kesi yok) ve hem de daha detaylý olarak laparoskopik incelenmesi 

Zira açýk cerrahi kist tedavisinde kullanýlmaz. Eðer cerrahi iþlem sýrasýnda böbrekteki bu oluþumun basit bir böbrek kisti olduðu sonucuna varýlýrsa, bu durumda uygulanmýþ açýk cerrahi oldukça agresif ve gereksiz bir tedavi olacaktýr. Bu nedenle laparoskopik yaklaþým herþekilde de önemli avantajlar saðlayacaktýr. Eðer böbrekteki oluþumun basit bir kist deðil, kistik bir böbrek kanseri olduðu sonucuna varýlýrsa, laparoskopik olarak ameliyata devam edilerek, ya tümörün kendisi çýkartýlýp saðlam böbrek dokusu hastada býrakýrlýr, bunu yapmak için tümör yapýsý elveriþli deðil ise laparoskopik olarak kanserli böbrek alýnýr