“Dünyada her on eriþkinden birinde deðiþik nedenlere baðlý olarak böbrek hasarý görülüyor. Her yýl milyonlarca insan kronik böbrek hastalýðý nedeniyle yaþamýný beklenenden çok daha erken bir zamanda kaybediyor. Günümüzde kronik böbrek yetmezliðinin en sýk rastlanan nedenlerinin diyabet ve hipertansiyon olduðunu söyleyen Anadolu Saðlýk Merkezi Ýç Hastalýklarý ve Nefroloji Uzmaný Prof. Dr. Cem Sungur, her yýl kutlanan 11 Mart ‘Dünya Böbrek Günü’nün bu yýlki ana konusunun diyabet olduðunu dile getiriyor…

Kronik böbrek hastalýðý tüm dünyada olduðu gibi Türkiye’de de, önemli halk saðlýðý konularýndan biri. Hastalýðýnýn erken dönemlerinde, hastalarýn hiçbir yakýnmasý olmuyor. Ancak basit idrar ve kan testleri kullanýlarak hastalýk erken evrelerinde teþhis edilebiliyor ve ilerlemesi geciktirilebiliyor. Fakat farkýndalýðýn ve erken tanýnýn düþük olmasý birçok olguda buna olanak vermiyor.

Türkiye’de 60 bine yakýn diyaliz hastasý olduðunu belirten Prof.Dr. Cem Sungur, günümüzde kronik böbrek yetmezliðinin en sýk rastlanan nedenlerinin diyabet ve hipertansiyon olduðunu söyledi.

Geliþmiþ ülkelerde her iki diyaliz hastasýndan birinin böbrek hastalýðýnýn diyabete baðlý olarak geliþtiðini kaydeden Prof.Dr. Sungur, þu bilgileri verdi:

“Son beþ yýlda yapýlan tüm toplum saðlýðý araþtýrmalarý, kronik böbrek hastalýðýnýn görülme sýklýðýnda büyük bir artýþ olduðunu gösteriyor. Bunun iki önemli nedeni var. Birisi neredeyse salgýn hastalýklar hýzýyla yaygýnlaþan diyabet, diðeri ise toplumlarýn yaþlanmasý. Eðer diyabete baðlý böbrek yetmezliði geliþimi bu hýzda devam edecek olursa, 2030 yýlýna gelindiðinde ülkeler saðlýða ayýrdýklarý bütçelerinin yüzde 40′ýný diyaliz hastalarý için harcamak zorunda kalacaklar.”

Türkiye’de kronik böbrek hastalýðýnýn en fazla Marmara Bölgesi’nde görüldüðü de kaydeden Prof.Dr. Sungur, dünya istatistiklerinden farklý olarak Türkiye de hastalýðýn kadýnlarda daha çok görüldüðünü belirtti.

Tarama testi ile taný konabilir

Kronik böbrek hastalýðýnýn erken dönemlerinde, hastalarýn hiçbir yakýnmasý olmuyor. Hekim muayeneleri sýrasýnda da bir bulgu saptanmýyor. Ancak yapýlacak tarama testleri henüz baþlangýç aþamasýnda saptamanýn mümkün olduðuna dikkat çeken Prof. Sungur, ‘Testlerden birisi kan örneklerinde yapýlan “serum kreatinin” testi. Ýkincisi ise idrar örneðinde yapýlan “mikroalbumin/kreatinin” oraný. Bütün geliþmiþ saðlýk kuruluþlarýnda kolaylýkla yapýlan bu testleri herkesin yaptýrmasý gerekmiyor. Böbrek yetmezliði açýsýndan yüksek risk altýnda olan kiþilerde bu iki testin yapýlmasý çok önemli ve önceliklidir. Öte yandan diyabeti ve hipertansiyonu olan bireyler ve birinci derece yakýnlarýnda diyabet, hipertansiyon veya böbrek hastalýðý olan bireylerin bu iki testi yaptýrarak böbrek hasarý açýsýndan taranmasý gerekiyor” diye konuþtu.

Dünya Böbrek Günün’de konuyla ilgili bazý veriler:

1-Böbrekleri kalýcý olarak bozan hastalýklar sonucu geliþen Kronik Böbrek Yetersizliði (KBY) görülme sýklýðý dünya genelinde ve ülkemizde epidemiyoloji boyutunda artýyor.

2-KBY’nin en iyi ve en ucuz tedavisi olan böbrek nakli, yeterli sayýda uygun verici bulunmamasý nedeniyle ihtiyacý olan hastalarýn ancak yüzde 13′e yakýn çok küçük bir azýnlýðýna yapýlabilmektedir.

3-Son dönem KBY’li hastalarýn yüzde 87′lik çoðunluðu ise çok pahalý bir tedavi olan diyaliz tedavisi ile yaþatýlmak zorunda olan diyaliz tedavisi ile yaþatýlmak zorunda kalýnmaktadýr.

4-Ülkemizde 900′ü aþkýn faal Diyaliz Merkezlerinde Diyaliz ihtiyacý olan herkese diyaliz hizmeti verilebilmektedir. Ancak, diyaliz tedavisindeki hastalarýn devlet bütçesine maliyeti de bugünkü hasta sayýlarý ile yaklaþýk bir buçuk milyar dolarý bulmaktadýr.

5-KBY görülme sýklýðýndaki yýllýk %12 mertebesindeki artýþ nedeniyle diyalizdeki hasta sayýsý da önümüzdeki 6 yýl içinde 110.bin’e yaklaþacak ve bütçe yükü de 2,5-3 milyar dolarý bulacaktýr.

6-KBY’i sýklýðýndaki bu artýþ doðrudan doðruya geliþen toplumlardaki ve ülkemizdeki baþýboþ, kontrolsüz kalmýþ þeker hastalýðý ve hipertansiyondaki artýþ ile ilgilidir. Nitekim son yýllarda diyalize girmekte olan hastalarýn yüzde 32.5′u diyabet hastasýdýr, yüzde 27′si ise hipertansiyonludur.

7-Oysa diyabet ve hipertansiyon erken yakalanýr ve iyi tedavi edilirse bunlarýn böbrekleri bozmasý da mümkün olmayacaktýr. Yani, diyaliz ihtiyacý olan KBY’li hasta sayýsý kendiliðinden yüzde 50′ye varan oranlarda azalacaktýr.

8-Ayný þekilde KBY’ye neden olan baþka birçok böbrek hastalýðý da bugün erken yakalanýrsa, tamamen iyileþtirilmekte ya da ilerlemeleri yavaþlatýp durdurulabilmektedir.”

“Dünyada her on eriþkinden birinde deðiþik nedenlere baðlý olarak böbrek hasarý görülüyor. Her yýl milyonlarca insan kronik böbrek hastalýðý nedeniyle yaþamýný beklenenden çok daha erken bir zamanda kaybediyor. Günümüzde kronik böbrek yetmezliðinin en sýk rastlanan nedenlerinin diyabet ve hipertansiyon olduðunu söyleyen Anadolu Saðlýk Merkezi Ýç Hastalýklarý ve Nefroloji Uzmaný Prof. Dr. Cem Sungur, her yýl kutlanan 11 Mart ‘Dünya Böbrek Günü’nün bu yýlki ana konusunun diyabet olduðunu dile getiriyor…

Kronik böbrek hastalýðý tüm dünyada olduðu gibi Türkiye’de de, önemli halk saðlýðý konularýndan biri. Hastalýðýnýn erken dönemlerinde, hastalarýn hiçbir yakýnmasý olmuyor. Ancak basit idrar ve kan testleri kullanýlarak hastalýk erken evrelerinde teþhis edilebiliyor ve ilerlemesi geciktirilebiliyor. Fakat farkýndalýðýn ve erken tanýnýn düþük olmasý birçok olguda buna olanak vermiyor.

Türkiye’de 60 bine yakýn diyaliz hastasý olduðunu belirten Prof.Dr. Cem Sungur, günümüzde kronik böbrek yetmezliðinin en sýk rastlanan nedenlerinin diyabet ve hipertansiyon olduðunu söyledi.

Geliþmiþ ülkelerde her iki diyaliz hastasýndan birinin böbrek hastalýðýnýn diyabete baðlý olarak geliþtiðini kaydeden Prof.Dr. Sungur, þu bilgileri verdi:

“Son beþ yýlda yapýlan tüm toplum saðlýðý araþtýrmalarý, kronik böbrek hastalýðýnýn görülme sýklýðýnda büyük bir artýþ olduðunu gösteriyor. Bunun iki önemli nedeni var. Birisi neredeyse salgýn hastalýklar hýzýyla yaygýnlaþan diyabet, diðeri ise toplumlarýn yaþlanmasý. Eðer diyabete baðlý böbrek yetmezliði geliþimi bu hýzda devam edecek olursa, 2030 yýlýna gelindiðinde ülkeler saðlýða ayýrdýklarý bütçelerinin yüzde 40′ýný diyaliz hastalarý için harcamak zorunda kalacaklar.”

Türkiye’de kronik böbrek hastalýðýnýn en fazla Marmara Bölgesi’nde görüldüðü de kaydeden Prof.Dr. Sungur, dünya istatistiklerinden farklý olarak Türkiye de hastalýðýn kadýnlarda daha çok görüldüðünü belirtti.

Tarama testi ile taný konabilir

Kronik böbrek hastalýðýnýn erken dönemlerinde, hastalarýn hiçbir yakýnmasý olmuyor. Hekim muayeneleri sýrasýnda da bir bulgu saptanmýyor. Ancak yapýlacak tarama testleri henüz baþlangýç aþamasýnda saptamanýn mümkün olduðuna dikkat çeken Prof. Sungur, ‘Testlerden birisi kan örneklerinde yapýlan “serum kreatinin” testi. Ýkincisi ise idrar örneðinde yapýlan “mikroalbumin/kreatinin” oraný. Bütün geliþmiþ saðlýk kuruluþlarýnda kolaylýkla yapýlan bu testleri herkesin yaptýrmasý gerekmiyor. Böbrek yetmezliði açýsýndan yüksek risk altýnda olan kiþilerde bu iki testin yapýlmasý çok önemli ve önceliklidir. Öte yandan diyabeti ve hipertansiyonu olan bireyler ve birinci derece yakýnlarýnda diyabet, hipertansiyon veya böbrek hastalýðý olan bireylerin bu iki testi yaptýrarak böbrek hasarý açýsýndan taranmasý gerekiyor” diye konuþtu.

Dünya Böbrek Günün’de konuyla ilgili bazý veriler:

1-Böbrekleri kalýcý olarak bozan hastalýklar sonucu geliþen Kronik Böbrek Yetersizliði (KBY) görülme sýklýðý dünya genelinde ve ülkemizde epidemiyoloji boyutunda artýyor.

2-KBY’nin en iyi ve en ucuz tedavisi olan böbrek nakli, yeterli sayýda uygun verici bulunmamasý nedeniyle ihtiyacý olan hastalarýn ancak yüzde 13′e yakýn çok küçük bir azýnlýðýna yapýlabilmektedir.

3-Son dönem KBY’li hastalarýn yüzde 87′lik çoðunluðu ise çok pahalý bir tedavi olan diyaliz tedavisi ile yaþatýlmak zorunda olan diyaliz tedavisi ile yaþatýlmak zorunda kalýnmaktadýr.

4-Ülkemizde 900′ü aþkýn faal Diyaliz Merkezlerinde Diyaliz ihtiyacý olan herkese diyaliz hizmeti verilebilmektedir. Ancak, diyaliz tedavisindeki hastalarýn devlet bütçesine maliyeti de bugünkü hasta sayýlarý ile yaklaþýk bir buçuk milyar dolarý bulmaktadýr.

5-KBY görülme sýklýðýndaki yýllýk %12 mertebesindeki artýþ nedeniyle diyalizdeki hasta sayýsý da önümüzdeki 6 yýl içinde 110.bin’e yaklaþacak ve bütçe yükü de 2,5-3 milyar dolarý bulacaktýr.

6-KBY’i sýklýðýndaki bu artýþ doðrudan doðruya geliþen toplumlardaki ve ülkemizdeki baþýboþ, kontrolsüz kalmýþ þeker hastalýðý ve hipertansiyondaki artýþ ile ilgilidir. Nitekim son yýllarda diyalize girmekte olan hastalarýn yüzde 32.5′u diyabet hastasýdýr, yüzde 27′si ise hipertansiyonludur.

7-Oysa diyabet ve hipertansiyon erken yakalanýr ve iyi tedavi edilirse bunlarýn böbrekleri bozmasý da mümkün olmayacaktýr. Yani, diyaliz ihtiyacý olan KBY’li hasta sayýsý kendiliðinden yüzde 50′ye varan oranlarda azalacaktýr.

8-Ayný þekilde KBY’ye neden olan baþka birçok böbrek hastalýðý da bugün erken yakalanýrsa, tamamen iyileþtirilmekte ya da ilerlemeleri yavaþlatýp durdurulabilmektedir.”