Yeni doðan ve süt çocukluðu döneminde, iþitme ve konuþmanýn geliþimi, toplumda ileri yaþ saðlýklý bireyleri için çok önemlidir.

Yeni doðanda (0-6 ay):

Ani ortaya çýkan yüksek seslere tepki verir (hareket etme, zýplama, aðlama).

Gürültüde uyanýr.

Sesleri serbest olarak taklit eder.

Ses ile sakinleþir.

Sesin geldiði yöne doðru baþýný çevirir.

6-12 ay arasýnda:

Sorulduðunda tanýdýðý bir kiþiyi ya da objeyi gösterebilir.

Aðlamaya baþlar.

12 aylýk olduðunda:

“el salla” gibi basit ifadeleri anlar.

Süt çocukluðu döneminde (13 ay-2 yaþ):

Yumuþak bir sesle çaðrýldýðýnda dahi ilk çaðrýya bakar.

Çevredeki seslere tepki gösterir.

Sesin nereden geldiðini anlar.

18 aylýk olduðunda:

Tanýdýk kiþiler ve objeler için basit birkaç sözcük kullanmaya baþlar.

Televizyonu normal sesle dinler ya da sürekli televizyonun yakýnýna gider.

Yaþýtlarý ile yaklaþýk ayný dil geliþimine sahiptir.

Bebeðinizde  iþitme kaybý olup olmadýðý saptanabilir. Basit bir kulak muayenesi sonrasý iþitme testleri uygulanýr. Bu gün için iki test yöntemi vardýr: Birincisi iç kulak (koklea) çalýþmasýný ölçen otoakustik emisyon, ikincisi beyin sapý düzeyinde iþitme eþiklerini kesin olarak gösteren BERA (brainstem evoked response audiometry)’dýr. Bunlardan otoakustik emisyon yeni doðan döneminden baþlayarak kullanýlabilen, kýsa sürede sonuç veren, bebeðe hiçbir rahatsýzlýk vermeyen bir testtir. Ýþitme ölçümündeki deðeri BERA’ya oranla daha düþük olduðundan tarama testi olarak da kullanýlýr. Bebeklerde BERA testi genel anestezi altýnda yapýlýr. Ancak iþitme kaybýndan ciddi þekilde kuþkulanýldýðýnda, seçilecek test BERA’dýr. Çocuðun geliþimine göre, 3 ya da 4 yaþýndan itibaren oyun odyometrisi yapýlabilir. Ýþitme kaybý açýsýndan riskli durumlar þunlardýr: Genetik risk (Ailede bir ya da birkaç kiþide yaþamýn erken çaðlarýnda ortaya çýkan iþitme kaybý varsa), gebelik sýrasýnda (Anne, kýzýl ya da soðuk algýnlýðý gibi viral bir hastalýk geçirmiþse),  anne alkol kullanmýþsa, doðum ve yeni doðan (0-28 gün) döneminde (doðum aðýrlýðý 1500 gramdan düþükse), yüz ve baþý ilgilendiren bir þekil bozukluðu varsa, 5 günden fazla yeni doðan yoðun bakým ünitesinde kalmýþsa, kan deðiþtirilmesini gerektirecek düzeyde yeni doðan sarýlýðý geçirmiþse, bebeklik ve süt çocukluðu döneminde (damardan antibiyotik tedavisi almýþsa), menenjit geçirmiþse, kafata travmasý geçirmiþse (kulaðýndan kan gelmesi þart deðildir), üç aydan uzun süre kulak akýntýsý ile giden kulak enfeksiyonu geçirmiþse, nörolojik bozukluklarý varsa, dil geliþimi yukarýda bahsedilenden geriyse, bebeðinize iþitme testi yaptýrmakta yarar vardýr. 6 aylýk olmasýna karþýn kapý zili, telefon ya da annesinin çaðrýsý gibi çevresel seslere yanýt vermeyen bebeklere BERA yapýlmalýdýr. 18 aylýk olmasýna karþýn hiçbir sözcük söylemeyen çocuklara da kulak muayenesi ve iþitme testi yapýlmasý uygun olur.

Ýdeal koþullarda, okula baþlamadan önce tüm çocuklara iþitme testi yapýlmalýdýr. Bebeklerdeki iþitme kaybýnýn nedenleri, iletim tipi (dýþ ve/veya orta kulak ile ilgili) ve duyusal-sinirsel tip, (yani iç kulak ve/veya iþitme siniri ile ilgili olarak) ikiye ayrýlýr.

Ýletim tipi kayýplarýn nedeni; kulak kanalýnýn kulak kir veya yabancý cisimle kapatýlmasý, kulak zarý delinmeleri, orta kulak boþluðunda sývý birikmesi , orta kulakta kemikçik zincir devamlýlýðýnýn bozulmasý, östaki tüpünün fonksiyon bozukluðudur. Ýletim tipi kayýplar ilaç tedavisi ya da cerrahi tedavi ile geri dönebilen kayýplardýr. Duyusal-sinirsel tipte kayýplarýn en önde gelen nedeni, iç kulaktaki iþlevsel bozukluklar ya da doðumsal anomalilerdir. Ýlaç toksisitesi, geçirilen hastalýklara baðlý iç kulak tipi iþitme kayýplarý, kýrýklara baðlý iç kulak hasarý daha sonra gelir. Duyusal-sinirsel iþitme kayýplarý kalýcýdýr.

Ýþitme kaybýnýn erken dönemde saptanmasýnýn önemi, bebeklerde iþitmenin konuþma geliþmesi için þart olmasýdýr. Çünkü çocuklar taklit yoluyla öðrenirler ve doðru telaffuz için de iyi iþitmeye gerek duyarlar. Bebeklik çaðýndaki iþitme kayýplarýnýn bir kýsmý (örneðin kulak kirleri), son derece kolayca muayene odasýnda ortadan kaldýrýlabilir. Bir kýsmý ilaç tedavisi ya da gerekirse cerrahi tedavi ile (örneðin orta kulak boþluðunda sývý birikimi, ventilasyon tüpü takýlarak) düzeltilebilir. Sensorinöral iþitme kaybý varlýðýnda ise genellikle tam bir saðýrlýk söz konusu deðildir, bebeðin kullanabileceði düzeyde iþitme kapasitesi vardýr. Bu durumda, erken dönemde iþitme cihazý kullanýlmasý ile konuþmanýn normal geliþimi saðlanýr. Ýþitme kaybýnýn ilk üç yýl içinde fark edilmemesi ve iþitmenin normale yükseltilmemesi durumunda konuþma geliþimi için özel eðitim vermek þarttýr. Sinirsel tip iþitme kaybý, iki taraflý tam saðýrlýk derecesinde ise ve iç kulakta yapýsal anomali yoksa biyonik kulak (cochlear implant) takýlýp eðitilerek, çocuk normal hatta normale yakýn iþitir ve konuþur. Ancak biyonik kulakla alýnan sonuçlar, konuþmayý öðrendikten sonra geliþen saðýrlýklarda daha yüz güldürücüdür. Ýþitme testi yaptýrmanýn hiçbir sakýncasý ya da bebeðe zararý yoktur. Daha net olarak þöyle söylenilebilir: Ýþitme testi yaptýrmakla hiçbir þey kaybedilmez ancak bebekte iþitme kaybý varsa erken taný konulmasýný saðlar.

Yeni doðan ve süt çocukluðu döneminde, iþitme ve konuþmanýn geliþimi, toplumda ileri yaþ saðlýklý bireyleri için çok önemlidir.

Yeni doðanda (0-6 ay):

Ani ortaya çýkan yüksek seslere tepki verir (hareket etme, zýplama, aðlama).

Gürültüde uyanýr.

Sesleri serbest olarak taklit eder.

Ses ile sakinleþir.

Sesin geldiði yöne doðru baþýný çevirir.

6-12 ay arasýnda:

Sorulduðunda tanýdýðý bir kiþiyi ya da objeyi gösterebilir.

Aðlamaya baþlar.

12 aylýk olduðunda:

“el salla” gibi basit ifadeleri anlar.

Süt çocukluðu döneminde (13 ay-2 yaþ):

Yumuþak bir sesle çaðrýldýðýnda dahi ilk çaðrýya bakar.

Çevredeki seslere tepki gösterir.

Sesin nereden geldiðini anlar.

18 aylýk olduðunda:

Tanýdýk kiþiler ve objeler için basit birkaç sözcük kullanmaya baþlar.

Televizyonu normal sesle dinler ya da sürekli televizyonun yakýnýna gider.

Yaþýtlarý ile yaklaþýk ayný dil geliþimine sahiptir.

Bebeðinizde  iþitme kaybý olup olmadýðý saptanabilir. Basit bir kulak muayenesi sonrasý iþitme testleri uygulanýr. Bu gün için iki test yöntemi vardýr: Birincisi iç kulak (koklea) çalýþmasýný ölçen otoakustik emisyon, ikincisi beyin sapý düzeyinde iþitme eþiklerini kesin olarak gösteren BERA (brainstem evoked response audiometry)’dýr. Bunlardan otoakustik emisyon yeni doðan döneminden baþlayarak kullanýlabilen, kýsa sürede sonuç veren, bebeðe hiçbir rahatsýzlýk vermeyen bir testtir. Ýþitme ölçümündeki deðeri BERA’ya oranla daha düþük olduðundan tarama testi olarak da kullanýlýr. Bebeklerde BERA testi genel anestezi altýnda yapýlýr. Ancak iþitme kaybýndan ciddi þekilde kuþkulanýldýðýnda, seçilecek test BERA’dýr. Çocuðun geliþimine göre, 3 ya da 4 yaþýndan itibaren oyun odyometrisi yapýlabilir. Ýþitme kaybý açýsýndan riskli durumlar þunlardýr: Genetik risk (Ailede bir ya da birkaç kiþide yaþamýn erken çaðlarýnda ortaya çýkan iþitme kaybý varsa), gebelik sýrasýnda (Anne, kýzýl ya da soðuk algýnlýðý gibi viral bir hastalýk geçirmiþse),  anne alkol kullanmýþsa, doðum ve yeni doðan (0-28 gün) döneminde (doðum aðýrlýðý 1500 gramdan düþükse), yüz ve baþý ilgilendiren bir þekil bozukluðu varsa, 5 günden fazla yeni doðan yoðun bakým ünitesinde kalmýþsa, kan deðiþtirilmesini gerektirecek düzeyde yeni doðan sarýlýðý geçirmiþse, bebeklik ve süt çocukluðu döneminde (damardan antibiyotik tedavisi almýþsa), menenjit geçirmiþse, kafata travmasý geçirmiþse (kulaðýndan kan gelmesi þart deðildir), üç aydan uzun süre kulak akýntýsý ile giden kulak enfeksiyonu geçirmiþse, nörolojik bozukluklarý varsa, dil geliþimi yukarýda bahsedilenden geriyse, bebeðinize iþitme testi yaptýrmakta yarar vardýr. 6 aylýk olmasýna karþýn kapý zili, telefon ya da annesinin çaðrýsý gibi çevresel seslere yanýt vermeyen bebeklere BERA yapýlmalýdýr. 18 aylýk olmasýna karþýn hiçbir sözcük söylemeyen çocuklara da kulak muayenesi ve iþitme testi yapýlmasý uygun olur.

Ýdeal koþullarda, okula baþlamadan önce tüm çocuklara iþitme testi yapýlmalýdýr. Bebeklerdeki iþitme kaybýnýn nedenleri, iletim tipi (dýþ ve/veya orta kulak ile ilgili) ve duyusal-sinirsel tip, (yani iç kulak ve/veya iþitme siniri ile ilgili olarak) ikiye ayrýlýr.

Ýletim tipi kayýplarýn nedeni; kulak kanalýnýn kulak kir veya yabancý cisimle kapatýlmasý, kulak zarý delinmeleri, orta kulak boþluðunda sývý birikmesi , orta kulakta kemikçik zincir devamlýlýðýnýn bozulmasý, östaki tüpünün fonksiyon bozukluðudur. Ýletim tipi kayýplar ilaç tedavisi ya da cerrahi tedavi ile geri dönebilen kayýplardýr. Duyusal-sinirsel tipte kayýplarýn en önde gelen nedeni, iç kulaktaki iþlevsel bozukluklar ya da doðumsal anomalilerdir. Ýlaç toksisitesi, geçirilen hastalýklara baðlý iç kulak tipi iþitme kayýplarý, kýrýklara baðlý iç kulak hasarý daha sonra gelir. Duyusal-sinirsel iþitme kayýplarý kalýcýdýr.

Ýþitme kaybýnýn erken dönemde saptanmasýnýn önemi, bebeklerde iþitmenin konuþma geliþmesi için þart olmasýdýr. Çünkü çocuklar taklit yoluyla öðrenirler ve doðru telaffuz için de iyi iþitmeye gerek duyarlar. Bebeklik çaðýndaki iþitme kayýplarýnýn bir kýsmý (örneðin kulak kirleri), son derece kolayca muayene odasýnda ortadan kaldýrýlabilir. Bir kýsmý ilaç tedavisi ya da gerekirse cerrahi tedavi ile (örneðin orta kulak boþluðunda sývý birikimi, ventilasyon tüpü takýlarak) düzeltilebilir. Sensorinöral iþitme kaybý varlýðýnda ise genellikle tam bir saðýrlýk söz konusu deðildir, bebeðin kullanabileceði düzeyde iþitme kapasitesi vardýr. Bu durumda, erken dönemde iþitme cihazý kullanýlmasý ile konuþmanýn normal geliþimi saðlanýr. Ýþitme kaybýnýn ilk üç yýl içinde fark edilmemesi ve iþitmenin normale yükseltilmemesi durumunda konuþma geliþimi için özel eðitim vermek þarttýr. Sinirsel tip iþitme kaybý, iki taraflý tam saðýrlýk derecesinde ise ve iç kulakta yapýsal anomali yoksa biyonik kulak (cochlear implant) takýlýp eðitilerek, çocuk normal hatta normale yakýn iþitir ve konuþur. Ancak biyonik kulakla alýnan sonuçlar, konuþmayý öðrendikten sonra geliþen saðýrlýklarda daha yüz güldürücüdür. Ýþitme testi yaptýrmanýn hiçbir sakýncasý ya da bebeðe zararý yoktur. Daha net olarak þöyle söylenilebilir: Ýþitme testi yaptýrmakla hiçbir þey kaybedilmez ancak bebekte iþitme kaybý varsa erken taný konulmasýný saðlar.