logo

SaglikDanis.com

Ve
Veya
Aynen
 Op.Dr. Bahadýr BAYKAL            

Güncelleme: 2.07.2012

x

Genel Bilgiler

Giriş

Orta Kulak Ýltihabý

Kulak Enfeksiyonlarý ebeveynlerin çocuklarýný doktora götürme sebeplerinin en sýk olanlarýndandýr. Çok sayýda kulak enfeksiyonu çeþidi varken en sýk görüleni orta kulaðýn inflamasyonu ve enfeksiyonu anlamýna gelen Otitis Media adý verilen tipidir.

Kulak enfeksiyonlarý östaki tüpünün kolaylýkla týkanmasý nedeniyle bebeklerde ve çocuklarda daha sýk gözlenir. Özellikle aþaðýdaki durumlarda iltihap geliþme olasýlýðý artar.
• Soðuk algýnlýðý ve sinüzit
• Allerjiler
• Sigara dumaný
• Ýltihaplý ya da aþýrý büyük geniz eti

Kulak enfeksiyonlarý en sýk kýþ aylarýnda gözlenir. Kulak enfeksiyonlarý bulaþýcý deðildir ancak soðuk algýnlýðý çocuklar arasýnda yayýlýp daha sonra kulak enfeksiyonuna yol açabilir. Risk faktörleri þunlardýr;

• Anne sütü ile beslenmemek
• Yakýn zamanda geçirilen kulak enfeksiyonu
• Mevcut olan genel halsizlik
• Kreþler (özellikle 6 çocuktan fazla olan yerler)
• Emzik kullanýmý
• Genetik faktörler (enfeksiyonlara karþý hassas aileler)
• Yükseklik ve hava deðiþiklikleri
• Soðuk hava

Þikayetler
Oldukça aðrýlýdýr. Bebeklerde en belirgin bulgu huzursuzluk ve durdurulamayan aðlama, çoðu çocukta ateþ veya rahat uyuyamama sözkonusudur. Kulakta dolgunluk,genel halsizlik,kusma da olabilir.

Ýltihaplý Kulakta Ýþitme Kaybý
Çocukta soðuk algýnlýðý belirtileri olabilir veya kulak enfeksiyonu soðuk algýnlýðýndan kýsa bir süre sonra baþlayabilir. Bütün akut kulak enfeksiyonlarýnýn kulak zarý arkasýnda sývý birikir Eðer çocuðunuzun uzun süreli (kronik ve sýk tekrar eden) kulak enfeksiyonu varsa bir iþitme testi istenebilir.

Tedavi
Kulak enfeksiyonunun tedavi amaçlarý aðrýnýn giderilmesi, enfeksiyonun tedavisi, komplikasyonlar ve tekrar eden kulak enfeksiyonlarýný önlemektir. Bir çok kulak enfeksiyonu kendi kendine antibiyotik kullanmadan iyileþir.
Genellikle aðrýnýn tedavisi için ve vücudun kendisini iyileþtirmesi için zaman tanýnmasý gerekir :

Antibiyotik
Bazý kulak enfeksiyonlarý daha kötüye gitmemesi ve enfeksiyonun temizlenmesi için antibiyotik kullanýmýný gerektirir. Bu genellikle çocuk 2 yaþýn altýnda, yüksek ateþli, genel durumu kötü ya da 24-48 saatte iyileþme göstermiyorsa gerekir. Her ne kadar bir dönem antibiyotik reçetelemek eðilimii olduysa da bu, ilaçlara dirençli bakterilerin artmasýna neden olmuþtur. Amerikan Pediatri Akademisi ve Amerikan Aile Hekimliði Akademisi’nin tedavi kýlavuzlarýnda kulak enfeksiyonlarýnda ihtiyaç duyulduðunda antibiyotik kullanýmý önerilmiþtir. Eðer antibiyotiklerin 48-72 saat içinde tedaviye cevap vermediði gözlenirse doktorunuza danýþarak daha güçlü bir antibiyotikle tedaviyi sürdürünüz. Genellikle 2 ya da 3 kür.

Eðer orta kulakta sývý varsa ve bu durum devam ediyorsa (antibiyotik tedavisine raðmen) doktorunuz size myringototomi’yi önerebilir (kulak zarýnýn cerrahi olarak açýlmasý), bu basýncý azaltýr ve sývýnýn akmasýný saðlar. Bu, timpanostomi tüpleri (genellikle kulak tüpü olarak adlandýrýlýr) ile birlikte veya tek baþýna yapýlýr. Bu iþlemde kulak zarýna küçücük bir tüp yerleþtirilir ve burdaki küçük delik aracýlýðýyla havalanan orta kulaktaki sývýnýn östaki tüpü aracýlýðýyla genize baþlamasý kolaylaþýr. Timpanostomi tüpü genel anestezi altýnda yapýlýr. Tüpler genellikle kendiliðinden düþer. Kendiliðinden düþmezlerse doktorunuz bu tüpleri muayenede çýkarabilir.

Genizeti büyükse ve özellikle kulak problemleri tekrarlýyorsa geniz etinin alýnmasý gerekebilir. Bademciklerin alýnmasý kulak enfeksiyonlarýný düzeltmeye pek yardýmcý deðildir.

Komplikasyonlar
Genel olarak bir kulak enfeksiyonu basit, komplikasyonsuz ve önemsiz bir durumdur. Birçok çocukta kulak enfeksiyonu sýrasýnda ya da hemen sonrasýnda hafif, geçici iþitme kaybý olabilir. Bu kulakta sývý birikimine baðlýdýr. Her ne kadar bu sývý farkedilmezse de 8-12 haftadan daha uzun süren her türlü sývý endiþelendirmektedir. Çocuklarda iþitme problemleri konuþma geliþimini yavaþlatabilir. Kalýcý iþitme kaybý son derece nadirdir ancak çocuk çok fazla kulak enfeksiyonu geçirirse risk artar.

Orta kulak iltihabýnýn diðer olasý komplikasyonlarý:
• Yýrtýlan ya da delinen kulak zarý
• Kronik, sýk tekrar eden kulak enfeksiyonu
• Adenoid ya da bademciklerin büyümesi
• Mastoidit (kafatasý çevresindeki kemiklerin enfeksiyonu)
• Abse ya da kist oluþumu (kolesteatom) (kronik, tekrarlayan kulak enfeksiyonlarý)
• Sýk kulak enfeksiyonlarý nedeniyle uzun süreli iþitme kaybý yaþayan çocuklarda konuþma ve dil geliþiminde gecikme

Nasýl Korunabiliriz ?
• Ellerinizi ve oyuncaklarý sýk yýkayýn. Kreþlerde çok çocuk olmasý, çocuðunuzun soðuk algýnlýðýna yakalanma, enfeksiyon geçirme riskini arttýrýr.
• Özellikle kreþte emzikten kaçýnýn Emzirme, çocuðun kulak enfeksiyonuna yatkýnlýðýný azaltýr. Ancak biberonla besleme yapýlýyorsa bebeðinizi dik pozisyonda tutunuz.
• Çocuðunuzu sigara dumanýna maruz býrakmayýnýz.
• Kulak enfeksiyonlarý ve bazý solunum yolu enfeksiyonlarýna karþý pnömokok aþýsý koruma saðlar/
• Gereksiz antibiyotik kullanýmý yapmayýnýz

Hastalýðýn Klinik Biçimleri
Akut nezleli ortakulak iltihabý – Östaki borusu nezlesi olarak da bilinir ve hastalýðýn en hafif biçimidir. Ortakulak boþluðunda mukus (sümük) ya da serumlu-mukus yapýsýnda bol miktarda sývý birikmesiyle ortaya çýkar. Bu sývý daha sonra çevre dokularca emilerek kendiliðinden ve iz býrakmadan kaybolur.

Akut irinli ortakulak iltihabý – Özellikle komplikasyonlan nedeniyle orta kulak iltihabýnýn en aðýr biçimi olarak kabul edilir. Baþlýca nedeni burun enfeksiyonlarýdýr. Burundan östaki borusu yoluyla ortakulaða geçerek iltihaba neden olan bakteriler, nezleli ortakulak iltihabý etkenlerinden farklýdýr. Ýrinli ortakulak iltihabý stafilokok, streptokok, pnömokok gibi irin yapýcý bakterilere baðlý olarak ortaya çýkar.

Hastalýðýn irinli biçiminde, nezleli biçiminden farklý olarak ortakulak boþluðunda irin birikir. Bu irin komþu yapýlara yayýlabilir. Ayrýca kulak zarýna basý yaparak zann bombeleþmesine neden olabilir.

Tedavi
Akut nezleli ortakulak iltihabý – Hemen her zaman burun enfeksiyonlarýndan kaynaklandýðýndan öncelikle altta yatan birincil enfeksiyon tedavi edilmelidir. Kulaða uygulanan bazý maddelerle buradaki sývý birikimine baðlý týkanýklýk açýlýr ve aðrý kesilir. Ayrýca genel etkili iltihap basüncý Ýlaçlar da kullanýlabilir. Bu tip ortakulak iltihabý uygun tedaviyle tam olarak iyileþir, ama önemsenmezse kronikleþir ve irinli Ýltihaba dönüþebilir.
Akut irinli ortakulak iltihabý – Ýrin oluþturucu bakterilerin duyarlý olduðu antibiyotiklerle yüksek dozda tedavi uygulanýr. Aynca yerel olarak dezenfekte edici ya da antibiyotik içerikli ilaçlar kullanýlýr. Bu atada ortakulak iltihabým hazýrlayan üst solunum yolu enfeksiyonun da tedavi edilmesi gerekir.

Bazý olgularda irinin ortakulakta yarattýðý basýnçla kulak zan delinir ve irin kulak dýþýna akar. Bazý olgularda ise aðrýyý azaltmak ve özellikle irinin baþka bölgelere yayýlmasýný önlemek için kulak zan cerrahi olarak delinir ve irin boþaltýlýr. Basit bir cerrahi giriþim olan bu iþleme “parasentez” denir. Eriþkinlerde yerel, çocuk ve bebeklerde genel anestezi altýnda yapýlan parasentez kulak zarýnýn kendiliðinden, düzensiz olarak ve duyarlý bölgelerinden delinmesini önler. Akut irinli ortakulak iltihaplan ne yazýk ki genellikle kronikleþir. Kulak zarýndaki delik kalýcýdýr ve her soðuk algýnlýðýnda hastalýk alevlenerek irinli akýntýya yol açar.

Hastalýðýn kronikleþmenin dýþýndaki baþlýca komplikasyonlan arasýnda mastoidit (kulaðýn arkasýndaki mastoit çýkýntýnýn iltihabý), içkulak iltihabý, menenjit ve kanda bakteri üremesidir (septisemi).

Bu nedenle özellikle bebeklerde iltihaplý kulak hastalýklarý, ilk belirti verdiði anda dikkatle ele alýnmalý ve doðru tedavi edilmelidir. Aðrýnýn kaybolmasý gibi geçici rahatlama saðlayan, ama irinli iltihap odaðýna karþý etkisiz kalan ne olduðu belirsiz tedavilerden kesinlikle kaçýnmak gerekir.

x

x

x

x

x


Giriþ

Orta Kulak Ýltihabý

Kulak Enfeksiyonlarý ebeveynlerin çocuklarýný doktora götürme sebeplerinin en sýk olanlarýndandýr. Çok sayýda kulak enfeksiyonu çeþidi varken en sýk görüleni orta kulaðýn inflamasyonu ve enfeksiyonu anlamýna gelen Otitis Media adý verilen tipidir.

Kulak enfeksiyonlarý östaki tüpünün kolaylýkla týkanmasý nedeniyle bebeklerde ve çocuklarda daha sýk gözlenir. Özellikle aþaðýdaki durumlarda iltihap geliþme olasýlýðý artar.
• Soðuk algýnlýðý ve sinüzit
• Allerjiler
• Sigara dumaný
• Ýltihaplý ya da aþýrý büyük geniz eti

Kulak enfeksiyonlarý en sýk kýþ aylarýnda gözlenir. Kulak enfeksiyonlarý bulaþýcý deðildir ancak soðuk algýnlýðý çocuklar arasýnda yayýlýp daha sonra kulak enfeksiyonuna yol açabilir. Risk faktörleri þunlardýr;

• Anne sütü ile beslenmemek
• Yakýn zamanda geçirilen kulak enfeksiyonu
• Mevcut olan genel halsizlik
• Kreþler (özellikle 6 çocuktan fazla olan yerler)
• Emzik kullanýmý
• Genetik faktörler (enfeksiyonlara karþý hassas aileler)
• Yükseklik ve hava deðiþiklikleri
• Soðuk hava

Þikayetler
Oldukça aðrýlýdýr. Bebeklerde en belirgin bulgu huzursuzluk ve durdurulamayan aðlama, çoðu çocukta ateþ veya rahat uyuyamama sözkonusudur. Kulakta dolgunluk,genel halsizlik,kusma da olabilir.

Ýltihaplý Kulakta Ýþitme Kaybý
Çocukta soðuk algýnlýðý belirtileri olabilir veya kulak enfeksiyonu soðuk algýnlýðýndan kýsa bir süre sonra baþlayabilir. Bütün akut kulak enfeksiyonlarýnýn kulak zarý arkasýnda sývý birikir Eðer çocuðunuzun uzun süreli (kronik ve sýk tekrar eden) kulak enfeksiyonu varsa bir iþitme testi istenebilir.

Tedavi
Kulak enfeksiyonunun tedavi amaçlarý aðrýnýn giderilmesi, enfeksiyonun tedavisi, komplikasyonlar ve tekrar eden kulak enfeksiyonlarýný önlemektir. Bir çok kulak enfeksiyonu kendi kendine antibiyotik kullanmadan iyileþir.
Genellikle aðrýnýn tedavisi için ve vücudun kendisini iyileþtirmesi için zaman tanýnmasý gerekir :

Antibiyotik
Bazý kulak enfeksiyonlarý daha kötüye gitmemesi ve enfeksiyonun temizlenmesi için antibiyotik kullanýmýný gerektirir. Bu genellikle çocuk 2 yaþýn altýnda, yüksek ateþli, genel durumu kötü ya da 24-48 saatte iyileþme göstermiyorsa gerekir. Her ne kadar bir dönem antibiyotik reçetelemek eðilimii olduysa da bu, ilaçlara dirençli bakterilerin artmasýna neden olmuþtur. Amerikan Pediatri Akademisi ve Amerikan Aile Hekimliði Akademisi’nin tedavi kýlavuzlarýnda kulak enfeksiyonlarýnda ihtiyaç duyulduðunda antibiyotik kullanýmý önerilmiþtir. Eðer antibiyotiklerin 48-72 saat içinde tedaviye cevap vermediði gözlenirse doktorunuza danýþarak daha güçlü bir antibiyotikle tedaviyi sürdürünüz. Genellikle 2 ya da 3 kür.

Eðer orta kulakta sývý varsa ve bu durum devam ediyorsa (antibiyotik tedavisine raðmen) doktorunuz size myringototomi’yi önerebilir (kulak zarýnýn cerrahi olarak açýlmasý), bu basýncý azaltýr ve sývýnýn akmasýný saðlar. Bu, timpanostomi tüpleri (genellikle kulak tüpü olarak adlandýrýlýr) ile birlikte veya tek baþýna yapýlýr. Bu iþlemde kulak zarýna küçücük bir tüp yerleþtirilir ve burdaki küçük delik aracýlýðýyla havalanan orta kulaktaki sývýnýn östaki tüpü aracýlýðýyla genize baþlamasý kolaylaþýr. Timpanostomi tüpü genel anestezi altýnda yapýlýr. Tüpler genellikle kendiliðinden düþer. Kendiliðinden düþmezlerse doktorunuz bu tüpleri muayenede çýkarabilir.

Genizeti büyükse ve özellikle kulak problemleri tekrarlýyorsa geniz etinin alýnmasý gerekebilir. Bademciklerin alýnmasý kulak enfeksiyonlarýný düzeltmeye pek yardýmcý deðildir.

Komplikasyonlar
Genel olarak bir kulak enfeksiyonu basit, komplikasyonsuz ve önemsiz bir durumdur. Birçok çocukta kulak enfeksiyonu sýrasýnda ya da hemen sonrasýnda hafif, geçici iþitme kaybý olabilir. Bu kulakta sývý birikimine baðlýdýr. Her ne kadar bu sývý farkedilmezse de 8-12 haftadan daha uzun süren her türlü sývý endiþelendirmektedir. Çocuklarda iþitme problemleri konuþma geliþimini yavaþlatabilir. Kalýcý iþitme kaybý son derece nadirdir ancak çocuk çok fazla kulak enfeksiyonu geçirirse risk artar.

Orta kulak iltihabýnýn diðer olasý komplikasyonlarý:
• Yýrtýlan ya da delinen kulak zarý
• Kronik, sýk tekrar eden kulak enfeksiyonu
• Adenoid ya da bademciklerin büyümesi
• Mastoidit (kafatasý çevresindeki kemiklerin enfeksiyonu)
• Abse ya da kist oluþumu (kolesteatom) (kronik, tekrarlayan kulak enfeksiyonlarý)
• Sýk kulak enfeksiyonlarý nedeniyle uzun süreli iþitme kaybý yaþayan çocuklarda konuþma ve dil geliþiminde gecikme

Nasýl Korunabiliriz ?
• Ellerinizi ve oyuncaklarý sýk yýkayýn. Kreþlerde çok çocuk olmasý, çocuðunuzun soðuk algýnlýðýna yakalanma, enfeksiyon geçirme riskini arttýrýr.
• Özellikle kreþte emzikten kaçýnýn Emzirme, çocuðun kulak enfeksiyonuna yatkýnlýðýný azaltýr. Ancak biberonla besleme yapýlýyorsa bebeðinizi dik pozisyonda tutunuz.
• Çocuðunuzu sigara dumanýna maruz býrakmayýnýz.
• Kulak enfeksiyonlarý ve bazý solunum yolu enfeksiyonlarýna karþý pnömokok aþýsý koruma saðlar/
• Gereksiz antibiyotik kullanýmý yapmayýnýz

Hastalýðýn Klinik Biçimleri
Akut nezleli ortakulak iltihabý – Östaki borusu nezlesi olarak da bilinir ve hastalýðýn en hafif biçimidir. Ortakulak boþluðunda mukus (sümük) ya da serumlu-mukus yapýsýnda bol miktarda sývý birikmesiyle ortaya çýkar. Bu sývý daha sonra çevre dokularca emilerek kendiliðinden ve iz býrakmadan kaybolur.

Akut irinli ortakulak iltihabý – Özellikle komplikasyonlan nedeniyle orta kulak iltihabýnýn en aðýr biçimi olarak kabul edilir. Baþlýca nedeni burun enfeksiyonlarýdýr. Burundan östaki borusu yoluyla ortakulaða geçerek iltihaba neden olan bakteriler, nezleli ortakulak iltihabý etkenlerinden farklýdýr. Ýrinli ortakulak iltihabý stafilokok, streptokok, pnömokok gibi irin yapýcý bakterilere baðlý olarak ortaya çýkar.

Hastalýðýn irinli biçiminde, nezleli biçiminden farklý olarak ortakulak boþluðunda irin birikir. Bu irin komþu yapýlara yayýlabilir. Ayrýca kulak zarýna basý yaparak zann bombeleþmesine neden olabilir.

Tedavi
Akut nezleli ortakulak iltihabý – Hemen her zaman burun enfeksiyonlarýndan kaynaklandýðýndan öncelikle altta yatan birincil enfeksiyon tedavi edilmelidir. Kulaða uygulanan bazý maddelerle buradaki sývý birikimine baðlý týkanýklýk açýlýr ve aðrý kesilir. Ayrýca genel etkili iltihap basüncý Ýlaçlar da kullanýlabilir. Bu tip ortakulak iltihabý uygun tedaviyle tam olarak iyileþir, ama önemsenmezse kronikleþir ve irinli Ýltihaba dönüþebilir.
Akut irinli ortakulak iltihabý – Ýrin oluþturucu bakterilerin duyarlý olduðu antibiyotiklerle yüksek dozda tedavi uygulanýr. Aynca yerel olarak dezenfekte edici ya da antibiyotik içerikli ilaçlar kullanýlýr. Bu atada ortakulak iltihabým hazýrlayan üst solunum yolu enfeksiyonun da tedavi edilmesi gerekir.

Bazý olgularda irinin ortakulakta yarattýðý basýnçla kulak zan delinir ve irin kulak dýþýna akar. Bazý olgularda ise aðrýyý azaltmak ve özellikle irinin baþka bölgelere yayýlmasýný önlemek için kulak zan cerrahi olarak delinir ve irin boþaltýlýr. Basit bir cerrahi giriþim olan bu iþleme “parasentez” denir. Eriþkinlerde yerel, çocuk ve bebeklerde genel anestezi altýnda yapýlan parasentez kulak zarýnýn kendiliðinden, düzensiz olarak ve duyarlý bölgelerinden delinmesini önler. Akut irinli ortakulak iltihaplan ne yazýk ki genellikle kronikleþir. Kulak zarýndaki delik kalýcýdýr ve her soðuk algýnlýðýnda hastalýk alevlenerek irinli akýntýya yol açar.

Hastalýðýn kronikleþmenin dýþýndaki baþlýca komplikasyonlan arasýnda mastoidit (kulaðýn arkasýndaki mastoit çýkýntýnýn iltihabý), içkulak iltihabý, menenjit ve kanda bakteri üremesidir (septisemi).

Bu nedenle özellikle bebeklerde iltihaplý kulak hastalýklarý, ilk belirti verdiði anda dikkatle ele alýnmalý ve doðru tedavi edilmelidir. Aðrýnýn kaybolmasý gibi geçici rahatlama saðlayan, ama irinli iltihap odaðýna karþý etkisiz kalan ne olduðu belirsiz tedavilerden kesinlikle kaçýnmak gerekir.


Ýlgili Kelimeler Listesi: Orta Kulak Ýltihabý, yetiþkinlerde orta kulak iltihabý, orta kulak iltihabý baþ dönmesi, corta kulak iltihabý antibiyotik, orta kulak iltihabý belirtileri, iç kulak iltihabý, kulak aðrýsý, bebeklerde orta kulak iltihabý

Not:  Aþaðýdaki mavi linklerden ilgili kelimeler için tek týkla site içi arama yapabilirsiniz..


Bu Soru 6444 kere okunmuştur.


x

Bu sayfanın linki başarıyla arkadaşınıza gönderilmiştir.

x

Yorum Katkı ve Ek sorular Editör onayladıktan sonra yayınlanır.

x

Editor onayı gerektirir..

SİTE İÇİ ARAMA YAP

BU KONUDA ANA MAKALELER