x

Genel Bilgiler
Giriş
OTÝSTÝK ÇOCUKLARDA OKUL YAÞAMI
"Otizm", “Yaygýn Geliþimsel Bozukluklar” ana baþlýðý altýndaki bir grup geliþimsel bozukluklardan bir tanesidir. Bu grupta otizmin yaný sýra "Asperger Sendromu", "Çocukluðun Dezentegratif Bozukluðu", "Baþka Türlü Adlandýrýlamayan Yaygýn Geliþimsel Bozukluk" gibi geliþim bozukluklarý da yer almaktadýr. Bu bozukluklar hafif, orta ve aðýr derecede kendini gösterebilir.

Zeka düzeyleri normal veya normale yakýn olan, hafif düzeyde otistik ve Asperger sendromu olan çocuklar genellikle normal ilköðretim sýnýflarýnda yaþýtlarýyla eðitim görürler ve böyle olmasý bu tip çocuklar için faydalýdýr. Çünkü bu çocuklarýn yaþýtlarýnda öðreneceði çok þey vardýr. Ancak farklý alanlarda zorluklar yaþamalarý hem kendilerinin hem de öðretmenlerinin çeþitli zorluklar yaþamalarýna neden olur. Bu nedenle bu tip çocuklarý tanýmak, onlarýn sýnýfa adapte olabilmeleri ve bu þekilde topluma kazandýrýlabilmeleri açýsýndan çok önemlidir.
Otistik çocuklar sözel iletiþim, duygusal ve sosyal alan olmak üzere 3 alanda zorluk yaþarlar.
Sözel Ýletiþimde Bozukluk:
Otistik çocuklarýn %50-75’inde konuþma geliþmemiþtir ancak geri kalan %25-50’lik kýsmýnda ise konuþma geliþmesine raðmen kendine özgü bir þekli vardýr. En çok gözlenen özellikler zamirleri yerinde kullanamama, kendilerinden 3. tekil þahýs olarak söz etme ( örneðin kendinden bahsederken ben yerine kendi ismini söylemek gibi), söylenenleri aynen tekrarlama (örneðin kendisine “hoþ geldin, nasýlsýn?” dendiðinde o da “hoþ geldin, nasýlsýn? der), anlamsýz yere ayný kelime veya cümleleri tekrarlamalardýr. Bazý nesneleri farklý þekilde isimlendirebilirler. Konuþmalarý monotondur, bazen ses tonunu ayarlayamazlar. Konuþmalarýnda çoðunlukla diðer insanlarýn düþünce ve ilgileri önem taþýmaz. Bazen kendi kendilerine mýrýldanýrlar. Baþlarýndan geçen olaylarý genellikle anlatmazlar ancak sorulduðunda cevap verirler.
Duygusal ve sosyal yetersizlikler:
Otizmli çocuklar genellikle göz temasý kurmayan, konuþurken gözlerini kaçýran, sanki sizi dinlemiyormuþ gibi davranan çocuklardýr. Konuþurken jest ve mimikleri genelde kullanmazlar. Arkadaþlýk kurma ve sürdürmede zorluk yaþarlar ve genellikle yalnýz olmayý tercih ederler. Karþýsýndakinin ne hissettiðini anlamak onlar için güçtür. Genellikle ilgi ve zevklerini baþkalarýyla paylaþma ihtiyacý duymazlar. Sosyal ilgi bazen geç çocukluk veya ergenlikte baþlayabilir ancak sosyal iliþkilerde zorluk sýklýkla devam eder.
Tekrarlayýcý hareketler, sýnýrlý ilgi alaný, rutin olarak bazý davranýþlarýn tekrarý
Otistik çocuklar yaþýtlarýndan farklý bazý davranýþ þekilleri gösterebilirler. Öne arkaya sallanma, sevinince ellerini çýrpma bu davranýþlardan bazýlarýdýr. Marka, telefon numaralarý, harita, doðum tarihleri gibi konulara fazlaca ilgi gösterebilirler. Kendilerince belli kurallarý olabilir ve bunlara uymakta anlamsýz þekilde ýsrar edebilirler. Okulda belli bir sýraya oturma, belli bir kýyafeti giyme, belli bir eþyayý sürekli yanýnda taþýma gibi. Yer deðiþikliðinden, kural deðiþikliðinden herkesten fazla rahatsýz olabilir ve tepki gösterebilirler.
Bu çocuklarýn bazýlarý üstün matematik becerileri, ezber gücü, resim yeteneði, müzik yeteneði gibi özelliklere sahip olabilirler.
Hayatlarýnýn ileri dönemlerine bakýldýðýnda 1/3’ünün kendine yetebilecek bir yetiþkin haline geldiði görülmektedir. Hastalarýn %4 kadarý normallerden ayýrt edilemeyecek kadar iyileþirken, %11 kadarý bazý davranýþsal acayiplikleri olsa da iyi geliþim gösterirler.
Otizm tanýsý konmuþ bir çocuða öðretmenin yaklaþýmý nasýl olmalýdýr?
Normal bir ilköðretim sýnýfýna devam edebilecek düzeydeki otistik çocuklar eðer sýnýflarýndaki öðretmenleri ve arkadaþlarý tarafýndan kabullenilir ve desteklenirlerse genellikle eðitimlerini oldukça baþarýlý bir þekilde sürdürebilmektedirler. Ancak öðretmenlerin karþýlaþabilecekleri durumlara hazýrlýklý olmalarý ve ne yapabileceklerini bilmeleri gerekir. Otistik çocuklarla öðretmenlerin yaþadýklarý sorunlarýn baþýnda bu çocuklarýn hareketliliði ve derse odaklanamamalarýyla ilgili problemler gelir. Bunun dýþýnda arkadaþlarýyla iliþki kurmak yerine yalnýz olmayý tercih etmeleri, kendi ilgi alanlarýyla fazlaca meþgul olmak istemeleri sorun olarak karþýmýza çýkabilir.
Otistik özellikler gösteren çocuk aile zaten yeterince ilgili ve bilgiliyse durumu fark eder fark etmez bir doktora baþvurmuþ, çocuðun özel bireysel eðitimine baþlanýlmýþ, ayný zamanda bir uzman tarafýndan da düzenli olarak takip edilmektedir. Ancak bunlar gerçekleþmemiþse öðretmenin ilk iþi aileyi çocuklarýnýn belli alanlarda zorluklar yaþadýðý yönünde bilgilendirmek ve bir çocuk psikiyatristine baþvurmalarýný saðlamaktýr. Daha sonraki aþamalarda çocuðun sýnýf içindeki hareketliliði, dikkat daðýnýklýðý ve davranýþla iliþkili sorunlarýný doktoruna bildirip yardým almasý gerekmektedir. Ayrýca sýnýf arkadaþlarýný oyunlarýnda onu dýþlamamalarý, bazý davranýþlarýnda ona örnek olmalarý konusunda öðretmenlerin yönlendirici olmasý faydalý olacaktýr. Ayrýca bu tip çocuklarýn ailelerinin zaman zaman karamsarlýða kapýldýklarý sýk görülür. O nedenle otizm bozukluðu olan öðrenciler için öðretmenin yüreklendirici olmasý, çocuktaki geliþmeleri aileyle paylaþmasý ve iþbirliðini sürdürmesi çok önemlidir.
Uzm. Dr.Gökçe Küçükyazýcý
Çocuk ve Ergen Psikiyatristi
x
x
x
x
x

Ýlgili Kelimeler Listesi: otizm, otistik çocuklar, otistik çocuklarýn eðitimi, otistik çocuklar eðitim merkezi, otistik çocuklarýn tedavisi, otistik çocukta okul yaþamý, geliþimsel bozukluk, asperger sendromu, dezentegratif bozukluðu
Not:  Aþaðýdaki mavi linklerden ilgili kelimeler için tek týkla site içi arama yapabilirsiniz..
Giriþ
OTÝSTÝK ÇOCUKLARDA OKUL YAÞAMI
"Otizm", “Yaygýn Geliþimsel Bozukluklar” ana baþlýðý altýndaki bir grup geliþimsel bozukluklardan bir tanesidir. Bu grupta otizmin yaný sýra "Asperger Sendromu", "Çocukluðun Dezentegratif Bozukluðu", "Baþka Türlü Adlandýrýlamayan Yaygýn Geliþimsel Bozukluk" gibi geliþim bozukluklarý da yer almaktadýr. Bu bozukluklar hafif, orta ve aðýr derecede kendini gösterebilir.

Zeka düzeyleri normal veya normale yakýn olan, hafif düzeyde otistik ve Asperger sendromu olan çocuklar genellikle normal ilköðretim sýnýflarýnda yaþýtlarýyla eðitim görürler ve böyle olmasý bu tip çocuklar için faydalýdýr. Çünkü bu çocuklarýn yaþýtlarýnda öðreneceði çok þey vardýr. Ancak farklý alanlarda zorluklar yaþamalarý hem kendilerinin hem de öðretmenlerinin çeþitli zorluklar yaþamalarýna neden olur. Bu nedenle bu tip çocuklarý tanýmak, onlarýn sýnýfa adapte olabilmeleri ve bu þekilde topluma kazandýrýlabilmeleri açýsýndan çok önemlidir.
Otistik çocuklar sözel iletiþim, duygusal ve sosyal alan olmak üzere 3 alanda zorluk yaþarlar.
Sözel Ýletiþimde Bozukluk:
Otistik çocuklarýn %50-75’inde konuþma geliþmemiþtir ancak geri kalan %25-50’lik kýsmýnda ise konuþma geliþmesine raðmen kendine özgü bir þekli vardýr. En çok gözlenen özellikler zamirleri yerinde kullanamama, kendilerinden 3. tekil þahýs olarak söz etme ( örneðin kendinden bahsederken ben yerine kendi ismini söylemek gibi), söylenenleri aynen tekrarlama (örneðin kendisine “hoþ geldin, nasýlsýn?” dendiðinde o da “hoþ geldin, nasýlsýn? der), anlamsýz yere ayný kelime veya cümleleri tekrarlamalardýr. Bazý nesneleri farklý þekilde isimlendirebilirler. Konuþmalarý monotondur, bazen ses tonunu ayarlayamazlar. Konuþmalarýnda çoðunlukla diðer insanlarýn düþünce ve ilgileri önem taþýmaz. Bazen kendi kendilerine mýrýldanýrlar. Baþlarýndan geçen olaylarý genellikle anlatmazlar ancak sorulduðunda cevap verirler.
Duygusal ve sosyal yetersizlikler:
Otizmli çocuklar genellikle göz temasý kurmayan, konuþurken gözlerini kaçýran, sanki sizi dinlemiyormuþ gibi davranan çocuklardýr. Konuþurken jest ve mimikleri genelde kullanmazlar. Arkadaþlýk kurma ve sürdürmede zorluk yaþarlar ve genellikle yalnýz olmayý tercih ederler. Karþýsýndakinin ne hissettiðini anlamak onlar için güçtür. Genellikle ilgi ve zevklerini baþkalarýyla paylaþma ihtiyacý duymazlar. Sosyal ilgi bazen geç çocukluk veya ergenlikte baþlayabilir ancak sosyal iliþkilerde zorluk sýklýkla devam eder.
Tekrarlayýcý hareketler, sýnýrlý ilgi alaný, rutin olarak bazý davranýþlarýn tekrarý
Otistik çocuklar yaþýtlarýndan farklý bazý davranýþ þekilleri gösterebilirler. Öne arkaya sallanma, sevinince ellerini çýrpma bu davranýþlardan bazýlarýdýr. Marka, telefon numaralarý, harita, doðum tarihleri gibi konulara fazlaca ilgi gösterebilirler. Kendilerince belli kurallarý olabilir ve bunlara uymakta anlamsýz þekilde ýsrar edebilirler. Okulda belli bir sýraya oturma, belli bir kýyafeti giyme, belli bir eþyayý sürekli yanýnda taþýma gibi. Yer deðiþikliðinden, kural deðiþikliðinden herkesten fazla rahatsýz olabilir ve tepki gösterebilirler.
Bu çocuklarýn bazýlarý üstün matematik becerileri, ezber gücü, resim yeteneði, müzik yeteneði gibi özelliklere sahip olabilirler.
Hayatlarýnýn ileri dönemlerine bakýldýðýnda 1/3’ünün kendine yetebilecek bir yetiþkin haline geldiði görülmektedir. Hastalarýn %4 kadarý normallerden ayýrt edilemeyecek kadar iyileþirken, %11 kadarý bazý davranýþsal acayiplikleri olsa da iyi geliþim gösterirler.
Otizm tanýsý konmuþ bir çocuða öðretmenin yaklaþýmý nasýl olmalýdýr?
Normal bir ilköðretim sýnýfýna devam edebilecek düzeydeki otistik çocuklar eðer sýnýflarýndaki öðretmenleri ve arkadaþlarý tarafýndan kabullenilir ve desteklenirlerse genellikle eðitimlerini oldukça baþarýlý bir þekilde sürdürebilmektedirler. Ancak öðretmenlerin karþýlaþabilecekleri durumlara hazýrlýklý olmalarý ve ne yapabileceklerini bilmeleri gerekir. Otistik çocuklarla öðretmenlerin yaþadýklarý sorunlarýn baþýnda bu çocuklarýn hareketliliði ve derse odaklanamamalarýyla ilgili problemler gelir. Bunun dýþýnda arkadaþlarýyla iliþki kurmak yerine yalnýz olmayý tercih etmeleri, kendi ilgi alanlarýyla fazlaca meþgul olmak istemeleri sorun olarak karþýmýza çýkabilir.
Otistik özellikler gösteren çocuk aile zaten yeterince ilgili ve bilgiliyse durumu fark eder fark etmez bir doktora baþvurmuþ, çocuðun özel bireysel eðitimine baþlanýlmýþ, ayný zamanda bir uzman tarafýndan da düzenli olarak takip edilmektedir. Ancak bunlar gerçekleþmemiþse öðretmenin ilk iþi aileyi çocuklarýnýn belli alanlarda zorluklar yaþadýðý yönünde bilgilendirmek ve bir çocuk psikiyatristine baþvurmalarýný saðlamaktýr. Daha sonraki aþamalarda çocuðun sýnýf içindeki hareketliliði, dikkat daðýnýklýðý ve davranýþla iliþkili sorunlarýný doktoruna bildirip yardým almasý gerekmektedir. Ayrýca sýnýf arkadaþlarýný oyunlarýnda onu dýþlamamalarý, bazý davranýþlarýnda ona örnek olmalarý konusunda öðretmenlerin yönlendirici olmasý faydalý olacaktýr. Ayrýca bu tip çocuklarýn ailelerinin zaman zaman karamsarlýða kapýldýklarý sýk görülür. O nedenle otizm bozukluðu olan öðrenciler için öðretmenin yüreklendirici olmasý, çocuktaki geliþmeleri aileyle paylaþmasý ve iþbirliðini sürdürmesi çok önemlidir.
Uzm. Dr.Gökçe Küçükyazýcý
Çocuk ve Ergen Psikiyatristi
Ýlgili Kelimeler Listesi: otizm, otistik çocuklar, otistik çocuklarýn eðitimi, otistik çocuklar eðitim merkezi, otistik çocuklarýn tedavisi, otistik çocukta okul yaþamý, geliþimsel bozukluk, asperger sendromu, dezentegratif bozukluðu
Not:  Aþaðýdaki mavi linklerden ilgili kelimeler için tek týkla site içi arama yapabilirsiniz..

