Genellikle kýz çocuklar kýz, erkek çocuklar erkek karekterlerle özdeþleþerek ilerideki kiþiliklerinin temellerini atarlar. Kabaca 4-5 yaþýna gelmiþ bir çocuk masallarda anlatýlan birçok olayýn aslýnda gerçek olmadýðýný bilir. Zaten bu amaçla masallara baþlarken söylenen ve ‘bir varmýþ bir yokmuþ’ diye baþlayan tekerlemelerin amacý da çocuklara bu mesajý vermektir. Bunu yanýsýra masal anlatan kiþinin de çocuða zaman zaman olaðanüstü olaylarýn sadece masallarda olacaðýný söylemelerinde fayda vardýr. Aslýnda çocuklarýn masallardan almalarý gereken þey onlarýn hayal dünyasýna hitap ederek, onlarýn dünyasýna girerek ki bu þekilde daha eðlenceli ve kolay öðrenirler, gerçekte nasýl biri olmalarý gerektiðinin ipuçlarýný vermektir.

Masallar her zaman iyi olanlarýn galip geldiði, sabýrlý davrananlarýn mutlaka amacýna ulaþtýklarý, yapýlan iyiliklerin karþýlýksýz kalmayacaðý, zekanýn çoðu zaman beden gücünden üstün olduðu, sevginin birçok þeyden daha deðerli olduðu, arkadaþlýðýn çok önemli olduðu, el ele vermenin ve birlik içinde olmanýn her zaman daha çok baþarýlar getirdiði, hiçbir zaman ümitsizliðe kapýlmamamýz gerektiði ve elimizden geleni yaptýðýmýz taktirde baþarýnýn bizi zaten bulacaðý mesajlarýný verirler. Örneðin Keloðlan masalýný okuyan veya dinleyen  bir çocuk çoðu zaman çok güçlü olmamýza gerek olmadýðý, eðer aklýný kullanýrsa birçok þeyi baþarabileceðini düþünür. Veya ‘külkedisi’, ‘pamuk prenses ve yedi cüceler’, ‘çirkin ördek yavrusu’ gibi masallar insanlarýn  baþlangýçta zorluklar yaþasalar da sonunda mutlaka iyilerin galip geleceðini sabretmenin önemini vurgularlar. Genel olarak masallarda bütün toplumlarý ilgilendiren ortak unsurlar olsa da genellikle masallar içinden çýktýklarý toplumun deðer, tutum ve davranýþlarýný yansýtýr. Bu nedenle çocuklarýmýzýn öncelikle kendi masallarýmýzý okumasýný, diðer kültürlere ait masallarýnda iyi bir incelemeden sonra çocuklarýmýza sunulmasý faydalý olacaktýr.

Günümüzde yoðun iþ tempolarý nedeniyle anne babalar çocuklarýna masal okumak için vakit bulamamaktan yakýnmaktadýrlar. Ayrýca çizgi filmlerin ve dizilerin hayatýmýza girmesiyle birlikte çocuklar masal okumak yerine bu tip programlarý seyretmeye aðýrlýk vermektedir. Üstelik çocuklarýn bazen kendilerine hitap etmeyen dizi ve programlarý seyretmeleri veya þiddet içeren ve doðru mesajlar vermeyen çizgi filmleri izlemeleri henüz kiþilikleri yeni geliþmekte olan bu çocuklarýn yanlýþ figürlerle özdeþleþmesi sorununu gündeme getirmektedir. Örneðin 6 yaþýnda, þiddet içerikli davranýþlarý nedeniyle deðerlendirmem için getirilmiþ bir çocuðun ‘Büyüyünce ne olacaksýn?’ þeklinde yönelttiðim soruya  ‘Mafya babasý’cevabýný vermesi hayli düþündürücüdür. Üstelik bu tip örneklere hiç azýmsanamayacak sýklýkta rastlamaktayýz.

Aileler,  çocuðun gündelik yaþam içinde görsel ve yazýlý medya ile karþý karþýya geldiði maganizel ünlüler, baþarýlý iþ adamlarý ve politikacýlar hakkýnda da, olumlu mesajlar içeren ve çocuða iyiyi, doðruyu, çalýþkan olmanýn ve zorluklar karþýsýnda asla yýlmadan elimizden gelenin en iyisinin yapýlmasý gerekliliðini gösteren örnek hikayeler anlatabilirler. Bu þekilde çocuk çevresinde olup bitenlerden en olumlu þekilde ders alacak, olumsuz etkilenmeler en aza indirgenecektir.

Çocuk ve Ergen Psikiyatristi

Genellikle kýz çocuklar kýz, erkek çocuklar erkek karekterlerle özdeþleþerek ilerideki kiþiliklerinin temellerini atarlar. Kabaca 4-5 yaþýna gelmiþ bir çocuk masallarda anlatýlan birçok olayýn aslýnda gerçek olmadýðýný bilir. Zaten bu amaçla masallara baþlarken söylenen ve ‘bir varmýþ bir yokmuþ’ diye baþlayan tekerlemelerin amacý da çocuklara bu mesajý vermektir. Bunu yanýsýra masal anlatan kiþinin de çocuða zaman zaman olaðanüstü olaylarýn sadece masallarda olacaðýný söylemelerinde fayda vardýr. Aslýnda çocuklarýn masallardan almalarý gereken þey onlarýn hayal dünyasýna hitap ederek, onlarýn dünyasýna girerek ki bu þekilde daha eðlenceli ve kolay öðrenirler, gerçekte nasýl biri olmalarý gerektiðinin ipuçlarýný vermektir.

Masallar her zaman iyi olanlarýn galip geldiði, sabýrlý davrananlarýn mutlaka amacýna ulaþtýklarý, yapýlan iyiliklerin karþýlýksýz kalmayacaðý, zekanýn çoðu zaman beden gücünden üstün olduðu, sevginin birçok þeyden daha deðerli olduðu, arkadaþlýðýn çok önemli olduðu, el ele vermenin ve birlik içinde olmanýn her zaman daha çok baþarýlar getirdiði, hiçbir zaman ümitsizliðe kapýlmamamýz gerektiði ve elimizden geleni yaptýðýmýz taktirde baþarýnýn bizi zaten bulacaðý mesajlarýný verirler. Örneðin Keloðlan masalýný okuyan veya dinleyen  bir çocuk çoðu zaman çok güçlü olmamýza gerek olmadýðý, eðer aklýný kullanýrsa birçok þeyi baþarabileceðini düþünür. Veya ‘külkedisi’, ‘pamuk prenses ve yedi cüceler’, ‘çirkin ördek yavrusu’ gibi masallar insanlarýn  baþlangýçta zorluklar yaþasalar da sonunda mutlaka iyilerin galip geleceðini sabretmenin önemini vurgularlar. Genel olarak masallarda bütün toplumlarý ilgilendiren ortak unsurlar olsa da genellikle masallar içinden çýktýklarý toplumun deðer, tutum ve davranýþlarýný yansýtýr. Bu nedenle çocuklarýmýzýn öncelikle kendi masallarýmýzý okumasýný, diðer kültürlere ait masallarýnda iyi bir incelemeden sonra çocuklarýmýza sunulmasý faydalý olacaktýr.

Günümüzde yoðun iþ tempolarý nedeniyle anne babalar çocuklarýna masal okumak için vakit bulamamaktan yakýnmaktadýrlar. Ayrýca çizgi filmlerin ve dizilerin hayatýmýza girmesiyle birlikte çocuklar masal okumak yerine bu tip programlarý seyretmeye aðýrlýk vermektedir. Üstelik çocuklarýn bazen kendilerine hitap etmeyen dizi ve programlarý seyretmeleri veya þiddet içeren ve doðru mesajlar vermeyen çizgi filmleri izlemeleri henüz kiþilikleri yeni geliþmekte olan bu çocuklarýn yanlýþ figürlerle özdeþleþmesi sorununu gündeme getirmektedir. Örneðin 6 yaþýnda, þiddet içerikli davranýþlarý nedeniyle deðerlendirmem için getirilmiþ bir çocuðun ‘Büyüyünce ne olacaksýn?’ þeklinde yönelttiðim soruya  ‘Mafya babasý’cevabýný vermesi hayli düþündürücüdür. Üstelik bu tip örneklere hiç azýmsanamayacak sýklýkta rastlamaktayýz.

Aileler,  çocuðun gündelik yaþam içinde görsel ve yazýlý medya ile karþý karþýya geldiði maganizel ünlüler, baþarýlý iþ adamlarý ve politikacýlar hakkýnda da, olumlu mesajlar içeren ve çocuða iyiyi, doðruyu, çalýþkan olmanýn ve zorluklar karþýsýnda asla yýlmadan elimizden gelenin en iyisinin yapýlmasý gerekliliðini gösteren örnek hikayeler anlatabilirler. Bu þekilde çocuk çevresinde olup bitenlerden en olumlu þekilde ders alacak, olumsuz etkilenmeler en aza indirgenecektir.

Çocuk ve Ergen Psikiyatristi