Meme kanseri kadýnlarda en sýk görülen kanser tipidir .Son zamanlarda medyada meme kanserinden sýk bahsedilmesi ve meme kanser sayýsýnýn çoðaldýðýný bildiren yayýnlarýn yer almasý üzerine bugünkü konumuzu meme kanserinin riskleri ve korunma yöntemleri doðrultusunda bilgi vermeye çalýþacaðýz.Son zamanlarda pekçok kiþide meme kanserinin yaygýnlaþtýðý vurgulanmaktadýr.Görüldüðü gibi 1940’larda bu artýþ hýzý 1990’lara doðru %5’e varan bir artýþa ulaþmýþtýr ancak burada yüz güldürücü hadise þudur ki tarama mamografi ve US uygulamasýnda, erken teþhisin %50’nin üzerine çýkmasý ve 50 yaþýn üzerindeki kadýnlarda ölüm oranýnýn %32 oranýnda azalmasý saðlanmýþtýr. Hastalýkta genetik %5’i geçmez ancak bu oran genellikle en yakýn aile fertlerinde olanlarda ,ailesinde meme kanseri geçirmiþ olan kiþilerde,hatta babada meme kanseri olanlarda ,babasýnda ve yakýnlarýnda prostat kanseri geçirmiþ olanlarda özellikle meme lobüler kanserinin daha çok çýktýgý son çalýþmalarda gösterilmiþtir.4 gen bozukluðunun meme kanseri oluþumuna neden olduðu belirtilmiþtir.Bunlar;1.BRCA1,2.BRCA2 ,3.p53, 4.Androjen Receptör genleridir.

1.40 yaþ üzerinde olmak

2.Ailede genetik meme kanseri olmasý

3.Evvelce meme kanseri hikayesi geçirmesi

4.Meme’de atipik anormal hücre çoðalmasý

5.31 yaþýndan sonra doðum yapanlarda

 

Doðum kontrol hapý yada doðumdan sonra ostrojen veya ostrojen progestron kullananlarda erken adet görenlerde, geç menopoz olanlarda

yumurtalýk kanseri, baðýrsak kanseri ve rahim kanseri olanlarda

diyabetlilerde alkol kullanýmýnda

 

Asya kökenli olmak

18 yaþýndan önce doðum

erken menopoz olanlarda

37 yaþýndan önce cerrahi kastrasyonu alýnanlarda (yumurtalýklarý alýnanlarda)

 

Birden çok fazla çocuk doðurma

Bebek emzirme (laktasyon)

 

Gail modeli:adet görme yaþý, meme biyopsisi sayýsý ,ilk doðumdaki yaþ,birinci derecedeki akraba,meme kanseri riskinin hesaplanmasýnda kullanýlýr.

Gilaus modeli:aile anemnizi,meme kanserinde duyarlý genlerin araþtýrmasýný gösteren bir modeldir fakat bunlar tam anlamýyla geçerli modeller deðildir ve bunlarda hata paylarý vardýr.

 

Risk faktörlerinde kilo almama,yaðlý ve hayvansal gýdalardan kaçýnma,fast food beslenmeden kaçýnma,hormonlu, tufanda gýdalardan kaçýnma,raf ömrü uzun olan nitrit ihtiva eden gýdalardan kaçýnmak,hormon tedavisi ve koruyucu gýdalardan kaçýnmak,alkol’den uzak durmak gerekmektedir .Haftada alkol tüketimi 12-15 olarak en tehlikeli sýnýrdýr burada özellikle kalp krizi ve iskemik olarak beyin fonksiyonlarýnda yüksek risk altýndadýr.Alkol alýndýðý zaman birçok reaktif molekül metobolitin asetaldehite dönüþmesidir.Asetaldehit DNA’ya baglý olarak mutasyona uðradýðý için kanser geliþimini baþlatabilir.Asetaldehit kansere yol açan hücrelerin doðal antioksidan savunma sistemlerini bozar,bundan dolayý da meme kanserlerinde aþýrý alkol almak, meme kanseri riskini büyük oranda arttýrýr.ABD’de yapýlan 67 bin vaka üzerinde yapýlan çalýþmada 3 kadehten fazla alkol tüketenlerde %30’a varan meme kanser sayýsýnda artma gösterilmiþtir.Ayrýca 300 bin vaka üzerinde Avrupa Birliðinde yapýlan çalýþmada bir kadeh þarap tüketenlerde kanserin %10 üzerinde arttýðý gösterilmiþtir.

 

Sigarada ,alkolle birleþtiðinde riski arttýrmaktadýr.Kozmetik koruyucular ,koltukaltý spreyleri,güneþ yaðlarý ,kadýnlarýn pekçok makyaj malzemesinde bulunan ve bozulmalarýný önleyen parafen denen petrol menþeiyli olan parafen benzoic asitin, bir türevi olan, meme dokusunda birikerek meme kanserinde büyük oranda rol oynamaktadýr.Stres,ispat edilmemesine raðmen, günlük hayatta dengesiz yaþamýn zamansýz ve bilinçsiz yaþanmasý, beslenme,kanser riskinin artmasýnda çok önemli faktörleridir.Ayrýca iþ hayatýnýn þartlarý, dengesiz uyumamýza neden olmakta ve karanlýkta uyumayanlarda ve gece vardiyalarýnda çalýsanlarda kanser oraný daha fazla görülmektedir.Karanlýkta uyumak özellikle melatonin dediðimiz hormonun karanlýkta ortaya çýkmasýna neden olur ve vücudun ümmün sistemini güçlendirir. Ve ayný zamanda vücudun denge balansýný saðlamaktadýr bundan dolayý melatonin karanlýkta açýða çýkmaktadýr ,ileri evre hastalýklarda melatonin kullanýlmaktadýr.Ýyonize radyasyon,elektronikler,cep telefonlarý,bilgisayar,yakýndan tv seyretmek,elektrikli ev aletleri, sýkýþtýrýlmýþ mobilyalar ,pekçok kimyasallar,benzen ve diðer kimyasallarla çalýþanlar özellikle böcek ilaçlarýna maruz kalmýþ insanlar,yine hormonal gýdalar ve kimyasal gübrelerle yetiþtirilmiþ gýdalar,kalitesiz plastikler,deterjanlar,ostrojeni taklit eden endokrin bozucular ,meme biyopsisi sonrasý hematon olanlarda yayýlmanýn hýzlanacaðýný düþünüp biran evvel cerrahi girip ameliyat olmasý buda ayrýca risk faktörlerinin arasýna girmektedir.Ayrýca meme kanserinde risk faktörlerinin içinde bulunan silikon tatbiki de plastik menþeiyli olup,tehlike içerdiði düþünülmektedir.Kadýnlarda mamografi þarttýr.Cerrahi esnasýnda deneyimli bir cerrah tarafýndan silikon implantý takýlmalýdýr.Usta ve deneyimli bir cerrah olmazsa içerde mikro tümörler unutulabilir bu yüzden çok dikkatli olunmasý gerekmektedir.Estetik amaçlý yapýlan silikon tatbikinde kanser riskine sebep olabiliceði ve silikon implantýndan kaçýnýlmasý tavsiye edilir.

 

Meme kanseri kadýnlarda en sýk görülen kanser tipidir .Son zamanlarda medyada meme kanserinden sýk bahsedilmesi ve meme kanser sayýsýnýn çoðaldýðýný bildiren yayýnlarýn yer almasý üzerine bugünkü konumuzu meme kanserinin riskleri ve korunma yöntemleri doðrultusunda bilgi vermeye çalýþacaðýz.Son zamanlarda pekçok kiþide meme kanserinin yaygýnlaþtýðý vurgulanmaktadýr.Görüldüðü gibi 1940’larda bu artýþ hýzý 1990’lara doðru %5’e varan bir artýþa ulaþmýþtýr ancak burada yüz güldürücü hadise þudur ki tarama mamografi ve US uygulamasýnda, erken teþhisin %50’nin üzerine çýkmasý ve 50 yaþýn üzerindeki kadýnlarda ölüm oranýnýn %32 oranýnda azalmasý saðlanmýþtýr. Hastalýkta genetik %5’i geçmez ancak bu oran genellikle en yakýn aile fertlerinde olanlarda ,ailesinde meme kanseri geçirmiþ olan kiþilerde,hatta babada meme kanseri olanlarda ,babasýnda ve yakýnlarýnda prostat kanseri geçirmiþ olanlarda özellikle meme lobüler kanserinin daha çok çýktýgý son çalýþmalarda gösterilmiþtir.4 gen bozukluðunun meme kanseri oluþumuna neden olduðu belirtilmiþtir.Bunlar;1.BRCA1,2.BRCA2 ,3.p53, 4.Androjen Receptör genleridir.

1.40 yaþ üzerinde olmak

2.Ailede genetik meme kanseri olmasý

3.Evvelce meme kanseri hikayesi geçirmesi

4.Meme’de atipik anormal hücre çoðalmasý

5.31 yaþýndan sonra doðum yapanlarda

 

Doðum kontrol hapý yada doðumdan sonra ostrojen veya ostrojen progestron kullananlarda erken adet görenlerde, geç menopoz olanlarda

yumurtalýk kanseri, baðýrsak kanseri ve rahim kanseri olanlarda

diyabetlilerde alkol kullanýmýnda

 

Asya kökenli olmak

18 yaþýndan önce doðum

erken menopoz olanlarda

37 yaþýndan önce cerrahi kastrasyonu alýnanlarda (yumurtalýklarý alýnanlarda)

 

Birden çok fazla çocuk doðurma

Bebek emzirme (laktasyon)

 

Gail modeli:adet görme yaþý, meme biyopsisi sayýsý ,ilk doðumdaki yaþ,birinci derecedeki akraba,meme kanseri riskinin hesaplanmasýnda kullanýlýr.

Gilaus modeli:aile anemnizi,meme kanserinde duyarlý genlerin araþtýrmasýný gösteren bir modeldir fakat bunlar tam anlamýyla geçerli modeller deðildir ve bunlarda hata paylarý vardýr.

 

Risk faktörlerinde kilo almama,yaðlý ve hayvansal gýdalardan kaçýnma,fast food beslenmeden kaçýnma,hormonlu, tufanda gýdalardan kaçýnma,raf ömrü uzun olan nitrit ihtiva eden gýdalardan kaçýnmak,hormon tedavisi ve koruyucu gýdalardan kaçýnmak,alkol’den uzak durmak gerekmektedir .Haftada alkol tüketimi 12-15 olarak en tehlikeli sýnýrdýr burada özellikle kalp krizi ve iskemik olarak beyin fonksiyonlarýnda yüksek risk altýndadýr.Alkol alýndýðý zaman birçok reaktif molekül metobolitin asetaldehite dönüþmesidir.Asetaldehit DNA’ya baglý olarak mutasyona uðradýðý için kanser geliþimini baþlatabilir.Asetaldehit kansere yol açan hücrelerin doðal antioksidan savunma sistemlerini bozar,bundan dolayý da meme kanserlerinde aþýrý alkol almak, meme kanseri riskini büyük oranda arttýrýr.ABD’de yapýlan 67 bin vaka üzerinde yapýlan çalýþmada 3 kadehten fazla alkol tüketenlerde %30’a varan meme kanser sayýsýnda artma gösterilmiþtir.Ayrýca 300 bin vaka üzerinde Avrupa Birliðinde yapýlan çalýþmada bir kadeh þarap tüketenlerde kanserin %10 üzerinde arttýðý gösterilmiþtir.

 

Sigarada ,alkolle birleþtiðinde riski arttýrmaktadýr.Kozmetik koruyucular ,koltukaltý spreyleri,güneþ yaðlarý ,kadýnlarýn pekçok makyaj malzemesinde bulunan ve bozulmalarýný önleyen parafen denen petrol menþeiyli olan parafen benzoic asitin, bir türevi olan, meme dokusunda birikerek meme kanserinde büyük oranda rol oynamaktadýr.Stres,ispat edilmemesine raðmen, günlük hayatta dengesiz yaþamýn zamansýz ve bilinçsiz yaþanmasý, beslenme,kanser riskinin artmasýnda çok önemli faktörleridir.Ayrýca iþ hayatýnýn þartlarý, dengesiz uyumamýza neden olmakta ve karanlýkta uyumayanlarda ve gece vardiyalarýnda çalýsanlarda kanser oraný daha fazla görülmektedir.Karanlýkta uyumak özellikle melatonin dediðimiz hormonun karanlýkta ortaya çýkmasýna neden olur ve vücudun ümmün sistemini güçlendirir. Ve ayný zamanda vücudun denge balansýný saðlamaktadýr bundan dolayý melatonin karanlýkta açýða çýkmaktadýr ,ileri evre hastalýklarda melatonin kullanýlmaktadýr.Ýyonize radyasyon,elektronikler,cep telefonlarý,bilgisayar,yakýndan tv seyretmek,elektrikli ev aletleri, sýkýþtýrýlmýþ mobilyalar ,pekçok kimyasallar,benzen ve diðer kimyasallarla çalýþanlar özellikle böcek ilaçlarýna maruz kalmýþ insanlar,yine hormonal gýdalar ve kimyasal gübrelerle yetiþtirilmiþ gýdalar,kalitesiz plastikler,deterjanlar,ostrojeni taklit eden endokrin bozucular ,meme biyopsisi sonrasý hematon olanlarda yayýlmanýn hýzlanacaðýný düþünüp biran evvel cerrahi girip ameliyat olmasý buda ayrýca risk faktörlerinin arasýna girmektedir.Ayrýca meme kanserinde risk faktörlerinin içinde bulunan silikon tatbiki de plastik menþeiyli olup,tehlike içerdiði düþünülmektedir.Kadýnlarda mamografi þarttýr.Cerrahi esnasýnda deneyimli bir cerrah tarafýndan silikon implantý takýlmalýdýr.Usta ve deneyimli bir cerrah olmazsa içerde mikro tümörler unutulabilir bu yüzden çok dikkatli olunmasý gerekmektedir.Estetik amaçlý yapýlan silikon tatbikinde kanser riskine sebep olabiliceði ve silikon implantýndan kaçýnýlmasý tavsiye edilir.